Sữa tiệt trùng, sữa tươi tiệt trùng, sữa thanh trùng... là tên gọi các loại sữa nước đóng hộp bán trên thị trường của rất nhiều nhãn hiệu, khiến người mua như rơi vào ma trận.

Sữa tươi hay sữa bột pha nước?

Dạo quanh thị trường sữa, tại các cửa hàng, siêu thị trên địa bàn Hà Nội, phóng viên Infonet ghi nhận, sữa nước đóng vỉ 4 hộp được chia làm hai loại: Sữa tươi tiệt trùng với thành phần sữa tươi 100%, không có bột sữa, trong khi sữa tiệt trùng thành phần có bột sữa, nước, đường, một phần sữa tươi, chất béo sữa ... Với cách gọi này người tiêu dùng rất khó phân biệt đâu là sữa tươi nguyên chất 100% và đâu là sữa pha chế từ những nguyên liệu như trên.

Sữa tươi tiệt trùng với thành phần sữa tươi 100% không có bột sữa

Sữa tiệt trùng thành phần có bột sữa, nước, đường, chất béo sữa, một phần sữa tươi.

Thậm chí cùng một nhà ản xuất, cũng đồng thời bán sản phẩm sữa tươi tiệt trùng và sữa tiệt trùng, trong các bao bì đóng gói khác nhau. Trên bao bì của sữa nước đóng vỉ 4 hộp Cô gái Hà Lan ghi sữa tiệt trùng, với bột sữa là thành phần chính trong sữa nước Cô gái Hà Lan, ngoài ra nước, đường, chất béo sữa và một phần sữa tươi… Tuy nhiên, cùng thương hiệu này còn có sữa nước Cô gái Hà Lan ghi nhãn sữa tươi nguyên chất 100%, nên người tiêu dùng không dễ phân biệt sản phẩm nếu không đọc kỹ thành phần trên bao bì.

Tương tự, sữa nước Izzi sản phẩm của Hanoimilk, một vài sản phẩm của Vinamilk cũng được nhà sản xuất đề với tên sữa tiệt trùng, trong đó thành phần chủ yếu bột sữa hoàn nguyên. Sữa tươi cũng có ghi trên thành thần, nhưng tỉ lệ bao nhiêu thì chỉ có nhà sản xuất biết.

Trong thành phần của sữa nước đóng vỉ 4 hộp Cô gái Hà Lan, Izzi và một số loại sữa tiệt trùng khác, bột sữa là yếu tố không thể thiếu, sữa tươi chỉ chiếm một phần nhỏ.

Theo một người trong ngành sữa, nếu mua sữa bột pha chế thành sữa nước bán sẽ thu lợi được hơn 30% chi phí so với khi mua sữa bò tươi, chưa kể các khâu bảo quản, sản xuất cũng dễ dàng hơn nhiều so với dùng nguyên liệu là sữa bò tươi.

Cố tình lập lờ

Người tiêu dùng Việt Nam, mua hàng rất ít khi để ý đến thành phần của sản phẩm, có chăng cũng chỉ để ý ngày sản xuất và hạn sử dụng.

Bác Quế người mua hàng tại gian sữa nước – Siêu thị BigC Thăng Long bày tỏ: Tôi thường đi siêu thị mua sữa cho cháu, chất lượng đảm bảo hơn, trước khi lấy hàng xem hạn sử dụng, hạn dài dài để sẽ được lâu, và cũng thường mua mấy loại sữa nước một lúc để cháu đổi vị. Cứ thấy loại nào ghi sữa tươi 100% thì mua.

Có phụ huynh lại lựa chọn sữa cho con dựa vào thời gian xuất hiện của sữa trên thị trường. "Mình chọn sữa nước ra đời trước, vì nghĩ họ sản xuất từ nhiều năm rồi thì kinh nghiệm tốt hơn, còn nó có phải là sữa tươi 100% không thì mình … không rõ, bởi loại nào cũng thấy ghi là sữa tiệt trùng mà", chị Thương người mua hàng tại cửa hàng tạp hóa trên Phố Khâm Thiên chia sẻ.

Người tiêu dùng còn thiếu kiến thức trong việc phân biệt giữa hai loại sữa nước đóng hộp: sữa tươi tiệt trùng và sữa tiệt trùng

Phần lớn người mua hàng đều không biết rõ sự khác nhau giữa sữa tươi tiệt trùng và sữa tiệt trùng. Chị Hảo khách hàng tại gian sữa nước đóng hộp – Siêu thị BigC nói: Sữa nước đóng vỉ 4 hộp cũng là sữa tươi nhưng chắc sữa trong các chai lớn ghi sữa tươi thanh trùng là sữa nguyên chất 100%, đóng hộp nhỏ kiểu gì cũng có sự pha chế rồi vì để được lâu, trong khi đó sữa hộp lớn sau khi mở nắp không thể để quá 7 ngày mà còn sử dụng được.(!)

Không chú ý đến thành phần chung của sản phẩm, lựa chọn hàng hóa theo thời gian sản phẩm xuất hiện trên thị trường hay dựa vào quảng cáo sản phẩm trên phương tiện truyền thông đại chúng, sự của người tiêu dùng giúp cho các nhà sản xuất, công ty phân phối ghi nhãn mập mờ, không rõ ràng, khiến người tiêu dùng khó phân biệt, lầm tưởng với những lựa chọn.

Theo yêu cầu của Cục An toàn vệ sinh thực phẩm, các doanh nghiệp nếu dùng sữa bột pha thành sữa nước bán ra thị trường thì phải ghi rõ trên bao bì là sữa hoàn nguyên tiệt trùng, nhưng một số doanh nghiệp lớn đã dựa vào các tiêu chuẩn sản xuất của Việt Nam cho rằng sữa hoàn nguyên là chỉ pha thêm nước vào sữa bột nguyên liệu, không thêm gì vào đó hết. Trong khi các loại sữa nước đóng hộp của họ đều có bổ sung thêm chất béo, Vitamin, khoáng chất… nên không thể ghi là sữa “hoàn nguyên”.

Vì vậy, tất cả các sản phẩm sữa nước, dù làm từ sữa bột pha chế lại, không có doanh nghiệp nào ghi rõ chữ “hoàn nguyên” lên bao bì.

Vấn đề này đã được nêu ra từ nhiều năm nay, tuy nhiên, sự lập lờ sữa tươi, sữa tiệt trùng, sữa hoàn nguyên vẫn còn đó, đánh đố người tiêu dùng và thách thức cơ quan quản lý.

Phạm Thơm