Chỉ là một gã bảo vệ quèn, sau khi doanh nghiệp giải thể, Am thất nghiệp. Tuy không có công ăn việc làm, nhưng một thời gian sau, người làng thấy Am “ăn trắng mặc trơn”, tiền tiêu rủng rỉnh và ngôi nhà riêng của y tấp nập người tìm đến. Người làng rỉ tai nhau, Am đã “lên đời” làm lãnh đạo một tập đoàn xây dựng, ăn nên làm ra. Ai nấy nhìn Am với con mắt thán phục. Sau này, mọi người mới vỡ lẽ, sự “phất” lên bất thường của Am bắt nguồn từ việc làm phi pháp.

Kỳ 1: Chân dung "siêu nổ" và những vụ lừa “vô tiền khoáng hậu” từ Bắc chí Nam

Gã bảo vệ “lột xác” thành chủ tịch HĐQT

Về đến xã Đông Ninh (Khoái Châu, Hưng Yên) hỏi chuyện Tổng giám đốc Nguyễn Văn Am lừa đảo tại nhiều tỉnh thành trên cả nước liên quan đến chương trình xây dựng nông thôn mới, nhiều người dân nơi đây còn kể vanh vách về quá trình “phất lên” của gã từ thuở khốn khó đến khi tự phong cho mình chức Tổng giám đốc một tập đoàn “ma”.

Trong trí nhớ của nhiều người dân Đông Ninh, Am (51 tuổi) có vẻ ngoài cao to, hào nhoáng và hoạt ngôn. Vốn là nhân viên bảo vệ của một doanh nghiệp và mất việc làm khi doanh nghiệp này đóng cửa, Am đã lăn lộn kiếm sống với nhiều nghề khác nhau, khi thì làm việc tại quê nhà, lúc lại bám trụ tại Thủ đô. Vốn hoạt ngôn, lại hay thích bàn chuyện thế sự, trong một lần trà dư tửu hậu với đám bạn ngoài xã hội, thấy mọi người bàn tán nhiều đến chuyện xây dựng nông thôn mới. Trong đó, nhiều địa phương rất thiếu vốn xây dựng dự án để hoàn thành các tiêu chí trong mục tiêu xây dựng nông thôn mới theo quy định. Am nghĩ ngay đến việc lợi dụng chương trình có ý nghĩa xã hội lớn vào lừa đảo.

Nghĩ là làm, Am lên kế hoạch một cách bài bản để thực hiện mưu đồ của mình. Để “danh chính ngôn thuận”, Am “đẻ” ra cái gọi là tập đoàn Xây dựng Việt Nam - Cu Ba (tập đoàn VIS), tự phong cho mình chức danh Chủ tịch HĐQT và một loạt chức danh chủ chốt khác cho đồng bọn như: Phạm Uông, Tổng thầu phụ trách phía Bắc; Kim Thị Minh Nhuận, kế toán kiêm thủ quỹ... Thủ đoạn phạm tội của Am vô cùng “liều lĩnh”. Am cùng đồng bọn rêu rao Tập đoàn của mình được Chính phủ giao giúp việc trong thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới. Và, Tập đoàn này đang giữ một nguồn vốn phi Chính phủ lên tới hàng nghìn tỉ đồng để phục vụ các dự án ở nhiều tỉnh, thành trên cả nước.

Gắn mác, đeo thẻ hoàn thiện, Am cùng đồng bọn lên đường về các địa phương gặp lãnh đạo xã, huyện, thậm chí tìm đến lãnh đạo tỉnh để thuyết trình về nguồn vốn phi Chính phủ của mình. Kẻ tung, người hứng, Am và đồng bọn khiến nhiều lãnh đạo địa phương khấp khởi mừng. Họ càng mừng hơn khi được nhóm này đưa điều kiện, quy trình hỗ trợ để nhận nguồn vốn đơn giản, chỉ mất 5 triệu đồng tiền quảng bá trên truyền hình cho một dự án, đổi lại dự án sẽ được cấp số vốn từ một tỉ đồng tới hàng chục tỉ đồng để thực hiện. Chính vì miếng “bánh vẽ” quá ngọt này mà nhiều địa phương đã phải “ngậm quả đắng”. Đối với các doanh nghiệp, nhóm Am cũng rêu rao nếu quan hệ tốt sẽ giao các dự án được phân bổ nguồn vốn từ tập đoàn cho doanh nghiệp triển khai.

Lat tay chieu ghep anh va muu lua cua ga bao ve pho Hien - Anh 1

Từ một gã bảo vệ thất nghiệp, Am biến mình thành lãnh đạo Tập đoàn “ma”.

Tại miền Trung, nhóm đối tượng do Am cầm đầu đã đến nhiều xã của hai tỉnh Quảng Bình và Quảng Trị hòng thực hiện hành vi lừa đảo của mình. Cao tay hơn, với thủ đoạn tương tự, nhóm này còn “mời” nhiều doanh nghiệp địa phương nộp hồ sơ năng lực và “tháp tùng” đoàn đến làm việc với các địa phương. Thủ đoạn này của Am khiến cấp chính quyền cơ sở cũng như phía doanh nghiệp không chút nghi ngờ.

Không chỉ “hoành hành” tại miền Trung, nhóm đối tượng do Am cầm đầu còn đi đến nhiều tỉnh thành phía Bắc như Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Tuyên Quang. Tại hai huyện Hoàng Su Phì và huyện Quang Bình, tỉnh Hà Giang xuất hiện một số người tự xưng thuộc tập đoàn Xây dựng Việt Nam – Cu Ba đến làm việc về hỗ trợ vốn nông thôn mới. Nhóm này cũng sử dụng chiêu thức các doanh nghiệp muốn thực hiện các gói thầu phải tham gia chương trình quảng bá trên truyền hình, sau đó sẽ được tham gia thực hiện các dự án xây dựng đường sá, cầu cống. Một số doanh nghiệp đã tin tưởng và nộp tiền cho người của Tập đoàn lừa đảo này.

Giám đốc một doanh nghiệp tại Hà Giang phản ánh, theo giới thiệu thì tổng mức đầu tư mà tập đoàn Xây dựng Việt Nam - Cu Ba dành cho các doanh nghiệp đóng tại hai huyện Hoàng Su Phì và Quang Bình là 168 tỉ đồng. Muốn lọt vào nhóm các doanh nghiệp được giao dự án, doanh nghiệp sẽ phải tham gia chương trình quảng bá hình ảnh trên truyền hình. Để tạo lòng tin, tập đoàn này còn cử 5 cán bộ về làm việc với huyện về việc hỗ trợ vốn.

Gần ba năm tự tung, tự tác tại nhiều tỉnh, thành đến tháng 9/2015, hành vi phạm pháp của nhóm Am mới bị cơ quan Công an tỉnh Quảng Bình “sờ gáy”. Từ đây, đường dây lừa đảo mới được làm sáng tỏ.

“Kế họa bích” và những nạn nhân nhẹ dạ

Một cán bộ điều tra phòng Cảnh sát Hình sự, Công an Quảng Bình cho biết, từ đầu năm 2013, Am và đồng phạm đã đến nhiều địa phương tự giới thiệu là Chủ tịch tập đoàn Xây dựng Việt Nam - Cu Ba (tập đoàn VIS), có trách nhiệm kiểm tra các trang trại chăn nuôi, các công trình xây dựng như đường liên thôn, trường mầm non, trạm y tế, kênh mương, nhà văn hóa... Am còn khoe có quan hệ thân thiết với nhiều cán bộ cấp cao và có thể giúp địa phương tiếp cận nguồn kinh phí. Để củng cố niềm tin cho các bị hại, Am chỉ đạo nhóm đối tượng nêu trên tạo dựng các hợp đồng giả chứng minh tập đoàn VIS được giao quản lý và phân bổ nguồn vốn phi Chính phủ trong việc hỗ trợ cho xây dựng nông thôn mới.

Sau đó, Am và đồng phạm gợi ý các địa phương, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp thực hiện quảng bá trên truyền hình để được thi công các công trình với chi phí 5 triệu đồng/hạng mục. Cơ quan điều tra xác định, Am và đồng phạm đã tới 341 xã thuộc 32 tỉnh, thành phố để tiếp nhận hồ sơ xin hỗ trợ nguồn vốn cho đầu tư xây dựng nông thôn mới; có 90 công ty đã gửi hồ sơ năng lực xin thi công các công trình do Am vẽ ra. Bằng thủ đoạn nêu trên, Am đã chiếm đoạt hơn 4 tỉ đồng của các bị hại. Riêng tại tỉnh Quảng Bình có 9 xã, 1 bệnh viện, 1 chùa đã nộp hồ sơ và 160 triệu đồng cho Am. Thực hiện lệnh khám xét nơi ở và làm việc của Am, cơ quan công an thu giữ 56 bộ hồ sơ của 56 xã thuộc 41 huyện, 22 tỉnh, thành phố xin hỗ trợ nguồn vốn; 67 hồ sơ năng lực của 67 công ty; 239 triệu đồng; 1 mũ kê-pi cảnh sát cấp úy, 1 roi điện, 1 thẻ phóng viên ban Thời sự VTV...

Theo lời nạn nhân kể, là người miền Trung và biết tin về nguồn vốn cũng như tổ chức của Am nên vị này đã đôi lần cất công ra tận nhà Am ở Đông Ninh để “nhờ vả”. Bước vào nơi làm việc của Am, vị này choáng ngợp trước hàng loạt bức ảnh có mặt Am chụp cùng nhiều vị lãnh đạo cấp cao của Nhà nước. Am khoe khoang các vị đó đều là người “chống lưng” cho mình khiến nạn nhân tin tưởng tuyệt đối. Tuy nhiên khi bị bắt và chân tướng bại lộ, Am mới thú thực rằng, mình dựng lên Tập đoàn “ma” để dễ bề lừa đảo. Còn những bức ảnh kia, y ra hiệu thuê ghép hình mình với các vị lãnh đạo rồi cho vào khung đem treo.

Một lãnh đạo địa phương thuộc huyện Vĩnh Linh (Quảng Trị) chia sẻ: “Nhóm của Am đến làm việc rất chớp nhoáng, chỉ 30 phút. Họ yêu cầu chúng tôi làm các hồ sơ xin cấp vốn các công trình như trường mầm non, đường giao thông, trạm y tế. Họ hứa, sau khi hồ sơ được duyệt, họ sẽ chi mỗi công trình từ 8 đến 10 tỉ đồng, thật khó tin”.

Cần tìm hiểu kỹ thông tin về các nhà tài trợ
Cán bộ trực tiếp điều tra vụ việc, Công an tỉnh Quảng Bình khuyến cáo, Am đã rất xảo quyệt khi nắm bắt được tâm lý “khát vốn” của các địa phương, doanh nghiệp. Chỉ tốn 5 triệu đồng mà có được dự án vài tỉ đồng, thậm chí lên đến vài chục tỉ đồng nên mọi người chủ quan không tìm hiểu kỹ về nhà tài trợ vốn. Khi biết bị lừa thì xấu hổ, nghĩ mất có vài triệu đồng nên không tố cáo, vì vậy Am không bị lộ trong thời gian dài, sau đó chiếm đoạt hàng tỉ đồng ở nhiều địa phương. Để hạn chế những thiệt hại về kinh tế cho các tổ chức, doanh nghiệp, cơ quan và tránh gây tác động xấu, ảnh hưởng đến việc triển khai thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới, người dân, chính quyền các cấp cần nâng cao cảnh giác.

Kỳ cuối: Giấc mơ siêu thực của kẻ hóng chuyện phiếm ở… trong tù

NHÓM PV

Đọc báo Pháp luật Đời Sống trong ngày cập nhật liên tục từng giờ tại chuyên mục Pháp Luật