Liên hợp quốc hôm đầu tuần cho hay họ đang khẩn trương triển khai các chiến dịch viện trợ nhân đạo nhằm hỗ trợ người dân sinh sống tại các khu vực bị bao vây bởi chiến sự ở Syria, nhân lúc lệnh ngừng bắn được thỏa thuận giữa Nga và Mỹ mới đây còn đang có hiệu lực.

LHQ day nhanh vien tro cho 1,7 trieu nguoi Syria - Anh 1

Thành phố Aleppo bị tàn phá ghê gớm do chiến sự. (Nguồn: Guardian).

Chiến dịch viện trợ nhân đạo của LHQ:

Chuyến hàng viện trợ đầu tiên sẽ tới thị trấn Muadhamiya, Tây Bắc thủ đô Damascus, khởi hành từ hôm 29/2.

Thị trấn Madaya, nơi có nhiều báo cáo nói rằng người dân đang bị chết đói, cùng 3 thị trấn khác là Zabadani, Kefraya và Foah, sẽ nhận được hàng viện trợ vào ngày 2/3.

Hàng viện trợ sẽ đến thị trấn Kaffr Batna hôm 4/3.

Chiến dịch nhân đạo đầu tiên của LHQ đã bắt đầu được triển khai trong ngày 29/2, trong đó hàng viện trợ dự kiến sẽ đến tay khoảng 150.000 người dân Syria tại nhiều khu vực có chiến sự trong vòng 5 ngày tới. LHQ hy vọng rằng số hàng viện trợ này sẽ giúp đỡ khoảng 1,7 triệu người dân từ nay cho đến cuối tháng Ba.

Lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ hôm 27/2 vừa qua dường như đang được các bên tuân thủ, bất chấp một số báo cáo về một số vụ đụng độ nhỏ lẻ, hành động vi phạm từ cả hai bên. Một nhóm nổi dậy chủ chốt ở Syria cho hay tình hình đã được cải thiện hơn rất nhiều.

Trước lệnh ngừng bắn, các nước phương Tây đã cáo buộc Nga tấn công nhằm vào các lực lượng nổi dậy “ôn hòa” mà họ hậu thuẫn trong khi Moscow khẳng định họ chỉ nhằm vào các tổ chức khủng bố.

Và giờ đây, lệnh ngừng bắn đã mở ra một khung cửa hẹp cho LHQ phân phát thực phẩm và hàng viện trợ đến các vùng chiến sự. Xét về tổng thể, lệnh ngừng bắn vẫn được các bên tôn trọng, cả phe nổi dậy lẫn Chính phủ Syria, dù họ vẫn phàn nàn về một vài hành động vi phạm xuất hiện hồi cuối tuần qua, trong đó có cả các vụ không kích ở Aleppo.

Lệnh ngừng bắn phần lớn đã được tuân thủ nghiêm ngặt suốt khoảng thời gian cuối tuần trước, bất chấp nhiều nghi ngại cho rằng nó khó có thể tồn tại trong 2 tuần lễ. Hôm đầu tuần, những trẻ em ở thành phố Aleppo đã trở lại trường học mà không cần phải men sát những bờ tường để tránh đạn pháo - theo AFP.

“Giáo viên của chúng cháu thường cấm không cho chúng cháu ra sân trường chơi vì lo ngại bị không kích, nhưng hôm nay chúng cháu đã có thể ra ngoài và chơi” - AFP dẫn lời Ranim, 10 tuổi, một học sinh tại Aleppo.

Cao ủy LHQ về Nhân quyền Zeid Raad Al Hussein hôm đầu tuần nói rằng có trên 450.000 người ở Syria hiện đang bị mắc kẹt tại các thành phố và làng mạc có chiến sự. Ông thêm rằng, hàng nghìn người có thể “đang bị chết đói”. LHQ đã lên kế hoạch từ trước tận dụng khoảng thời gian ngừng bắn để phân phát lương thực, nước sạch, thuốc men đến 6 thị trấn, thành phố trong tuần này.

Các nỗ lực phân phát hàng viện trợ đến thị trấn đang bị tổ chức phiến quân IS đánh chiếm Deir al-Zour hồi tuần trước đã thất bại khi một số thùng hàng của LHQ được thả xuống đã bị hư hại, biến mất hoặc rơi nhầm chỗ. Hiện có khoảng 500.000 người đang phải sống trong các vùng có chiến sự trên khắp lãnh thổ Syria - ước tính của LHQ cho hay.

Được biết, lệnh ngừng các hoạt động thù địch được cả Nga và Mỹ - hai nước ủng hộ cho hai phe đối đầu nhau ở Syria - thỏa thuận. Thỏa thuận này không được áp dụng cho các tổ chức khủng bố như IS và al-Nusra, một nhóm khủng bố có liên hệ mật thiết với al-Qaeda.

Nhóm nổi dậy lớn nhất của Syria trước đó đã liên tục phàn nàn về một vài hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn của phía chính phủ nước này. Ủy ban Đàm phán cấp cao (HNC) nói rằng họ sẽ gửi thư phản đối chính thức đến LHQ và các cường quốc để thông báo về các hành động vi phạm này.

Tuy nhiên, HNC cũng thêm rằng, bất chấp một số hành động vi phạm xảy ra ở một số điểm, lệnh ngừng bắn vẫn được xem là “tích cực bởi người dân đã giảm bớt gánh nặng, họ được an toàn và tự do hơn”. Ngược lại, Nga cũng báo cáo về một số hành động vi phạm lệnh ngừng bắn, nhưng cũng nói rằng “xét về tổng thể, lệnh ngừng bắn vẫn được tôn trọng ở Syria”.

Trong khi đó, Tổ chức Quan sát nhân quyền Syria có trụ sở ở Anh nói rằng một vài cuộc không kích vẫn xuất hiện ở tỉnh Aleppo, tuy nhiên không nêu rõ ai chịu trách nhiệm cho hoạt động này.

Hiện nay, các bên có liên quan đang bày tỏ hy vọng rằng lệnh ngừng mọi hoạt động thù địch này sẽ sớm dọn đường cho một lệnh ngừng bắn chính thức. Đặc phái viên LHQ về vấn đề Syria - ông Staffan de Mistura - nói rằng các vòng đàm phán sẽ tái khởi động vào ngày 7/3 tới nếu như lệnh ngừng bắn hiện tại “phần lớn được duy trì”.

Khánh Duy