Cảnh trong vở Trăng khuyết (Nhà hát Chèo Nam Định)- vở diễn đăng ký tham dự Liên hoan sân khấu Chèo về đề tài hiện đại 2011.

Theo quy chế dự thảo, những vở diễn tham dự liên hoan phải được dàn dựng và biểu diễn từ năm 2006 đến trước ngày 30-9-2011, chưa tham dự bất kỳ hội diễn, liên hoan nghệ thuật chuyên nghiệp nào do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức.

Thế nhưng, theo ông Nguyễn Đăng Chương, với điều kiện hiện nay, để dàn dựng những tác phẩm chèo đề tài hiện đại là vô cùng khó khăn. Sân khấu chèo đang khủng hoảng trầm trọng về đội ngũ sáng tác. Dựng vở đề tài hiện đại nếu vẫn giữ nguyên thủ pháp sân khấu truyền thống thì nhịp điệu tiết tấu chậm, không phù hợp chuyển tải nội dung hơi thở thời đại (thường lấy bối cảnh sau 1945). Còn nếu cách tân, phá vỡ truyền thống thì lại có nguy cơ “mất chèo”.

“Những người làm sân khấu cũng đau đầu để tìm giải pháp hài hòa phù hợp, để làm sao chèo hiện đại mà vẫn là chèo, thu hút công chúng. Trong khi đó, mấy năm nay, nếu nói tác giả và đạo diễn chèo quanh đi quẩn lại chỉ có Trần Đình Ngôn và Bùi Đắc Sừ. Không có đội ngũ kế tiếp. Việc đáp ứng nhu cầu thưởng thức của khán giả nghệ thuật chèo trong thời kỳ mới là hết sức khó khăn” – ông Nguyễn Đăng Chương bộc bạch.

Trong 16 vở diễn của 13 đoàn đăng ký tham dự Liên hoan, có tới bốn vở ghi tên đạo diễn Bùi Đắc Sừ, ba vở ghi tên tác giả Trần Đình Ngôn, chưa kể một vở khác ông đứng chung vai trò tác giả với nghệ sĩ Chu Thơm. Trong khi đó, dự thảo quy chế đưa ra, mỗi tác giả chỉ được tham gia không quá ba tác phẩm trong liên hoan.

Quy chế này đưa ra nhằm tạo điều kiện tìm kiếm tác giả và phát huy tài năng trẻ, nhưng thực tế thì vở diễn chèo hết sức hiếm hoi. Cả nước hiện có 18 đơn vị nghệ thuật chèo chuyên nghiệp, nhưng có tới 5 đơn vị không tham gia được vì trong năm năm qua không thể dàn dựng vở mới.

Tình trạng thiếu vắng đội ngũ sáng tác, đạo diễn và biểu diễn chèo cũng dẫn đến việc khó khăn khi lựa chọn ban giám khảo. Cũng theo quy định thì người giữ vai trò sáng tạo vở diễn sẽ không được ngồi vị trí giám khảo, nhưng người am hiểu mà không có vở diễn tham dự lại càng hiếm.

“Tuy thế, chúng tôi sẽ công bố danh sách ban giám khảo trong thời gian sớm nhất, thậm chí để họ tiếp xúc gặp gỡ các đoàn một cách công khai. Trong điều kiện khó khăn hiện nay, Ban giám khảo càng phải nâng cao trách nhiệm, làm việc công tâm. Nếu có điều gì đó tiêu cực hoặc đánh giá không khách quan, chính xác thì sẽ là làn gió độc thổi tắt ngọn lửa nhiệt huyết của những người ít ỏi còn ham muốn làm chèo”- ông Nguyễn Đăng Chương nói.

Ban tổ chức cho biết, về giải thưởng, sẽ có các huy chương vàng, huy chương bạc trao cho các vở diễn, cá nhân nghệ sĩ. Ngoài ra, sẽ có tặng thưởng trao cho tác giả, đạo diễn, nhạc sĩ, biên đạo múa, thiết kế mỹ thuật, ánh sáng… và những giải phụ khác để khuyến khích người làm nghề trong điều kiện khó khăn.

Diễn ra tại Thái Bình- cái nôi của nghệ thuật chèo truyền thống và không bán vé các đêm diễn, Liên hoan nghệ thuật Chèo về đề tài hiện đại hy vọng thu hút đông đảo người xem, đưa chèo trở về với công chúng.