(baodautu.vn) Tại Hội nghị sơ kết xuất khẩu gạo quý I và triển khai kế hoạch quý II/2011 vừa diễn ra tại TP. Cần Thơ, Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho biết, trong quý I/2011, thị trường xuất khẩu gạo truyền thống của Việt Nam là Philippines đã thay đổi chính sách thu mua và trì hoãn, giảm nhập khẩu; thị trường khu vực châu Phi và Trung Đông cũng giảm nhập khẩu do bất ổn chính trị.

Tuy nhiên, thị trường Indonesia và Bangladesh lại tăng nhập khẩu, nên sản lượng xuất khẩu gạo Việt Nam vẫn tăng kỷ lục so với mọi năm. Theo nhận định của ông Trương Thanh Phong, Chủ tịch VFA, tiêu điểm xuất khẩu gạo trong quý II/2011 là thị trường Philippines sẽ nhập 860.000 tấn. Nếu những bất ổn về chính trị của khu vực cảng dỡ hàng chính Bờ biển Ngà được cải thiện, thì các nước châu Phi sẽ tăng cường nhập khẩu gạo vì tồn kho đã cạn kiệt và giá lúa mì tăng cao. Sắp tới, nhu cầu nhập khẩu của Philippines, Trung Quốc và Bangladesh sẽ tăng cao và nguồn cung chủ yếu từ Việt Nam và Thái Lan. Với các hợp đồng đã ký còn nhiều, riêng trong tháng 3 đã ký hơn 1 triệu tấn, thị trường xuất khẩu gạo quý II của Việt Nam cơ bản đã được chuẩn bị sẵn, chỉ cần ký thêm vài hợp đồng nữa là đạt mức xuất khẩu khoảng 2 triệu tấn. Nguồn hàng cũng đã được doanh nghiệp chuẩn bị thông qua chủ trương mua tạm trữ 1 triệu tấn gạo. Tuy nhiên, VFA cũng cho rằng, khả năng cạnh tranh của Việt Nam thấp do giá gạo Thái Lan giảm mạnh, còn ở mức tương đương gạo Việt Nam. Hơn nữa, chiến lược của Thái Lan hiện nay là không găm hàng mà đẩy mạnh bán ra. Chính phủ nước này cũng vừa quyết định chi trên 1 tỷ USD để bảo hiểm giá lúa cho nông dân. Theo ông Phong, mối nguy hiểm trong xuất khẩu gạo hiện nay là lo ngại về sự thiếu hụt nguồn cung, bởi nhiều thương nhân chuyên thu mua gạo để xuất tiểu ngạch sang Trung Quốc đã “đổ quân” tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long để gom hàng. Nếu hoạt động này không được kiểm soát chặt chẽ, thì rất có thể sẽ xảy ra bất ổn trên thị trường xuất khẩu gạo, nguồn ngoại tệ xuất khẩu cũng sẽ không được kiểm soát. Trong quý I/2011, Việt Nam đã xuất khẩu gần 1,850 triệu tấn gạo các loại, kim ngạch xuất khẩu FOB đạt hơn 884 triệu USD, tăng 42,23% về số lượng và tăng 45,72% về giá trị. Giá xuất khẩu bình quân FOB đạt 478,12 USD/tấn, tăng 8,19 USD/tấn. Giá thu mua lúa bình quân từ đầu vụ đông - xuân đến nay đạt 4.850 đồng/kg, đảm bảo được mục tiêu nông dân đạt lợi nhuận 30-40%.