(ANTĐ) - Theo khảo sát mới đây của Hội Y tế công cộng Việt Nam về việc tuân thủ quy định không hút thuốc lá nơi công cộng cho thấy, vi phạm về hút thuốc lá rất phổ biến, trong khi việc xử phạt vi phạm này lại hết sức lúng túng.

Cụ thể, kết quả khảo sát tại 6 tỉnh, thành gồm Hải Dương, Thái Bình, Hà Tĩnh, Khánh Hòa, Huế, Đồng Tháp cho thấy, sau 4 tháng quy định cấm hút thuốc lá nơi công cộng tập trung đông người, nơi có mái che… có hiệu lực, tỷ lệ vi phạm tại khu vực nhà ga, bến xe là 92%, cơ sở y tế là 75%, cơ quan, công sở là 37% và trường học là 64%. Đáng nói, tình trạng hút thuốc lá tại phòng làm việc cũng chưa được cải thiện. Trung bình, cứ 5 người hút thì có 4 người hút tại phòng làm việc, 1 trong 4 người này hút thường xuyên. Hơn 43% người lao động tại cơ quan Nhà nước vẫn hút thuốc tại nơi làm việc dù đã có biển báo cấm hút thuốc và rất nhiều trong số này lý giải rằng, lý do họ vi phạm vì không thấy có người xử phạt. ThS Lê Thị Thanh Hương, ĐH Y tế công cộng cho biết, nguyên nhân của vấn đề này chủ yếu vẫn là do chúng ta có chế tài xử phạt quy định cấm hút thuốc nơi công cộng nhưng lại không có ai đi xử phạt. Hơn nữa, theo quy định thì những người có thẩm quyền xử phạt là lực lượng thanh tra các ngành, chủ tịch UBND các cấp và công an, tuy nhiên theo những người thực hiện khảo sát thì lực lượng thanh tra quá mỏng, chỉ có ở cấp tỉnh, còn chủ tịch UBND các cấp thì không có thời gian. “Còn lực lượng công an có thể phối hợp để xử phạt nhưng lại không được ra quyết định xử phạt” - một đại diện của Sở Tư pháp Hà Nội cho biết. Một số cơ sở cũng đã chủ động hơn trong việc thực thi chính sách bằng cách tự đưa ra quy chế xử phạt của cơ quan. Đây là điều được khuyến khích mạnh mẽ, song vấn đề ở chỗ do không được hướng dẫn cụ thể nên các cơ sở gặp lúng túng, thậm chí áp dụng sai quy chế về xử phạt hành vi vi phạm hút lá. Khảo sát tại BV Đa khoa Chí Linh (tỉnh Hải Dương), đây là một cơ sở thực hiện tốt quy định về cấm hút thuốc lá với 100% cán bộ nhân viên không hút thuốc trong BV. Thậm chí, trong tháng đầu thực hiện quy định, có 2 cán bộ tại BV bị lãnh đạo BV xếp loại F, loại thấp nhất vì vi phạm. Bên cạnh đó, BV cũng thành lập Ban Chỉ đạo phòng chống hút thuốc lá nơi công cộng và mời cả công an đến BV hợp tác để xứ lý các trường hợp bệnh nhân và người nhà vi phạm. Trong đó 11 người nhà bệnh nhân đã bị xử phạt với mức phạt cao nhất 100.000 đồng vì hút thuốc trong BV dù đã được nhắc nhở. Tuy nhiên, nếu xét về tính pháp lý thì việc BV áp dụng mức phạt cao nhất là không đúng. Ngoài ra, ban chỉ đạo của BV cũng không có thẩm quyền đưa ra quyết định xử phạt. Cuộc khảo sát cũng chỉ ra, nữ giới “nhạy cảm” hơn, có thái độ e ngại hơn nam giới về tác hại của hút thuốc lá thụ động. Gần 70% nữ giới cho rằng việc hút thuốc lá thụ động rất có hại trong khi ở nam giới chỉ là 54%. Tương tự, trên thế giới khoảng 600.000 ca tử vong vì hút thuốc thụ động mỗi năm, trong đó 64% là nữ giới. Ngành công nghiệp thuốc lá thường tác động bằng các “chiêu” khiến phụ nữ hiểu sai rằng hút thuốc lá là biểu hiện của sự tự do, cũng có nhiều chị em hút thuốc để giảm cân, giữ dáng.