Đề án tái cấu trúc công ty chứng khoán đang được Ủy ban chứng khoán Nhà nước xây dựng và sẽ triển khai từ năm 2012 - 2015 với nhiều biện pháp mạnh.

Theo ông Vũ Bằng, Chủ tịch Ủy ban chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), cơ quan này đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ về định hướng tái cơ cấu công ty chứng khoán (CTCK), nhằm khắc phục tình trạng các CTCK vi phạm về an toàn tài chính, gây rủi ro cho thị trường.

Thanh lọc mạnh

Ông Bằng lý giải, việc tái cấu trúc CTCK đã được đặt ra từ năm 2008, khi thị trường chứng khoán (TTCK) gặp nhiều khó khăn chứ không phải đợi thời điểm một số CTCK đối mặt với nguy cơ mất thanh khoản khiến nhà đầu tư khó rút tiền như hiện nay. Tuy nhiên, khi đó điều kiện chưa chín muồi, nay là thời điểm tốt để tái cơ cấu CTCK, bởi Chính phủ đang quyết liệt triển khai các biện pháp tái cấu trúc 3 trụ cột: đầu tư công, DNNN và thị trường tài chính.

Xử lý các CTCK vi phạm hy vọng TTCK sẽ lành mạnh hơn. Ảnh: TNLinh.

Đề án tái cơ cấu CTCK được thực hiện trong 2 giai đoạn: 2012-2013 và 2013-2015. Giai đoạn 1 được triển khai qua hai bước. Thứ nhất, từ nay đến trước ngày 1.4.2012 - thời điểm Thông tư 226/2010/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định về chỉ tiêu an toàn tài chính và biện pháp xử lý đối với các tổ chức kinh doanh chứng khoán không đáp ứng chỉ tiêu an toàn tài chính - có hiệu lực toàn diện, với giải pháp trọng tâm: buộc CTCK báo cáo rõ nguyên nhân năng lực tài chính yếu kém, yêu cầu công ty kiểm toán báo cáo ngay cho UBCK các CTCK có dấu hiệu bất ổn tài chính để xử lý sớm... Việc áp dụng các biện pháp này dựa trên cơ sở mới đây, UBCK đã triển khai hai đợt kiểm tra thực tế tại 50/105 CTCK và phân loại thành 3 nhóm CTCK có “sức khỏe” tài chính khác nhau.

Thứ hai, từ ngày 1.4.2012- 2013 sẽ áp dụng các chế tài nghiêm khắc, trong đó có đình chỉ hoạt động đối với CTCK nếu không đảm bảo chỉ tiêu an toàn tài chính theo quy định. Đặc biệt, UBCK sẽ áp dụng bộ tiêu chuẩn CAMELS (theo thông lệ quốc tế sử dụng để đánh giá, phân loại CTCK), nhằm tiếp tục phân nhóm nhỏ hơn các CTCK trên cơ sở 3 nhóm hiện tại, để đánh giá kỹ lưỡng, chuẩn xác mức độ an toàn tài chính của các CTCK. Trên cơ sở đó có biện pháp xử lý mạnh, nhằm tránh rủi ro cho thị trường và nhà đầu tư.

Giai đoạn 2 của Đề án sẽ tiến thêm một bước trong nâng cao năng lực tài chính của CTCK, bằng cách triển khai giải pháp tái cơ cấu các CTCK lớn, có tình hình tài chính tốt.

Lớn, nhỏ đều phải tái cấu trúc

Theo đề án, bất kể CTCK nào bị mất an toàn tài chính, không có biện pháp khắc phục hữu hiệu, đều bị xử lý. Lãnh đạo UBCK cho biết, trong quá trình nâng cao năng lực tài chính của các CTCK, tất yếu sẽ xảy ra tình trạng phải cắt giảm số lượng, bởi với 105 CTCK là nhiều so với quy mô của TTCK hiện tại và những năm tới. Vì số lượng CTCK lớn tồn tại suốt thời gian dài, đã gây nên một số hệ lụy tiêu cực cho thị trường. Điển hình là việc các CTCK “xé rào” triển khai một loạt sản phẩm, dịch vụ mà pháp luật chưa có phép.

“Việc công bố cắt giảm bao nhiêu CTCK lúc này hơi sớm, nhưng định hướng chung là phải giảm, tương tự như nhiều nước đã làm, chẳng hạn Trung Quốc từ chỗ có 2.000 CTCK nay chỉ còn 107…”, ông Bằng nhấn mạnh.