Thời gian vừa qua, câu chuyện về trần lãi suất gây ra không ít tranh luận giữa các nhà chuyên môn và gây áp lực đối với các nhà quản lý. Có ý kiến cho rằng, nên bỏ trần lãi suất và cũng không ít ý kiến lại cho rằng không nên. Các ngân hàng thương mại thông qua Hiệp hội của mình đã thống nhất và gửi kiến nghị đến Ngân hàng Nhà nước đề nghị bỏ trần lãi suất huy động, vốn đang gây khó khăn cho các ngân hàng khi phải "lách" luật thông qua các hình thức khuyến mại, tặng thưởng, khiến thị trường trở nên lộn xộn. Ngân hàng Nhà nước thì lo ngại, việc dỡ trần lãi suất sẽ dẫn đến "cuộc đua" lãi suất như đã từng xảy ra trong năm 2008, khi đó lãi suất đã bị đẩy lên đến hơn 20%/năm.

Điều đáng nói, cả Ngân hàng Nhà nước và ngân hàng thương mại cùng có mục tiêu là giữ mặt bằng lãi suất ở mức hợp lý, mà xu hướng chung là giảm lãi suất huy động và cho vay, nhưng mỗi bên lại phải có cách ứng xử khác nhau. Nếu bỏ trần lãi suất theo đề nghị của ngân hàng thương mại, kỳ vọng tăng lãi suất sẽ cao. Khi đó, chưa ai dám khẳng định sự cam kết đồng thuận của các ngân hàng là chắc chắn. Lãi suất huy động tăng cao kéo theo lãi suất cho vay diễn biến tương tự, khi đó các doanh nghiệp rất khó tiếp cận vốn ngân hàng. Còn Ngân hàng Nhà nước vẫn giữ công cụ trần lãi suất huy động là nhằm kiểm soát tình hình. Lãi suất cho vay được kiểm soát một cách tự nhiên bởi giá vốn của ngân hàng, trong khi trần lãi suất huy động giúp kiểm soát mức độ thanh khoản của hệ thống. Hiện nay có đề xuất Ngân hàng Nhà nước nên nâng trần lãi suất huy động. Tuy nhiên, nâng trần lãi suất huy động cũng chỉ là giải pháp quá độ. Nâng hay bỏ trần cũng phải sớm thực hiện cho được mục tiêu giảm lãi suất huy động và cho vay. Mặt khác, vừa qua chính sách thỏa thuận lãi suất đã được thực hiện và lãi suất thị trường hiện đã khá cao, do vậy không còn lý do về mặt tiền tệ nào nữa để tăng lãi suất. Một tín hiệu tốt trên thị trường cho thấy trong vài tuần gần đây khi tăng trưởng tín dụng lẫn tăng trưởng huy động đã chạm đáy vào hồi tháng 1 và bắt đầu trở lại bình thường vào tháng 2. Nếu nhìn nhận áp lực lạm phát đã đạt đỉnh và mức thanh khoản của hệ thống ngân hàng được cải thiện thì việc nâng trần lãi suất huy động hay xóa bỏ mức trần này không còn cần thiết như tháng trước. Mặc dù khả năng tăng nhẹ lãi suất cơ bản vẫn có, nhưng điểm tích cực chủ yếu là nới thêm trần lãi suất huy động, giúp tăng trưởng huy động cao hơn. Những chính sách tác động vào lãi suất cho vay sẽ không nhiều, vì điều quan trọng là mức lãi suất cho vay hiện tại đã đủ cao để hạ nhiệt áp lực lạm phát. Nếu kỳ vọng về lạm phát bắt đầu giảm (được ủng hộ bởi lãi suất trái phiếu dài hạn đang giảm) thì áp lực yêu cầu được hưởng lãi suất cao của người gửi tiền cũng sẽ giảm. Điều này có thể làm giảm mức lãi suất huy động thực tế xuống, thậm chí là dưới mức trần hiện tại mà Ngân hàng Nhà nước không cần phải đưa ra thêm chính sách nào như khuyến cáo của một số nhà nghiên cứu.