Trong cuộc trò chuyện với tờ Asahi Shimbun, Thượng nghị sĩ John McCain bày tỏ quan điểm về tình hình, chính sách của Mỹ tại Biển Đông.

Tuyên bố phải đi cùng hành động

Theo đó, Chủ tịch UB Quân vụ Thượng viện Mỹ tỏ ra không hài lòng với các động thái của Mỹ liên quan đến vấn đề Biển Đông. Trước hết là cuộc đối thoại do chính quyền Tổng thống Obama tiến hành về sự tự do hoạt động trong vòng 12 hải lý quanh các đảo nhân tạo của Trung Quốc ở Biển Đông.

Ông cho rằng, những cuộc đối thoại như thế cần diễn ra thường kỳ. Thứ hai, tôi cảm thấy thất vọng về phiên điều trần ngày 27/10 với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter, người từng từ chối xác nhận rằng chiến hạm Mỹ đã di chuyển trong khu vực 12 hải lý quanh đảo nhân tạo mà Trung Quốc bồi lấp.

McCain that vong, Trung Quoc tiep tuc quan su hoa Bien Dong - Anh 1

Thượng nghị sĩ John McCain. Ảnh: WSJ

"Tôi đọc báo The New York Times thì biết rằng lý do ông ấy từ chối vì không muốn làm phật ý Bắc Kinh trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc đang thảo luận về vấn đề biến đổi khí hậu. Chúng ta không bao giờ nghĩ rằng Mỹ không coi luật pháp quốc tế là ưu tiên hàng đầu. Nhìn chung tôi cảm thấy thất vọng với cách mọi thứ diễn ra", Thượng nghị sĩ John McCain nói.

Tại Đối thoại Shangri-La tháng 5/2015, ông Carter yêu cầu Trung Quốc tạm dừng các hoạt động xây đảo nhân tạo tại Biển Đông, nhưng Trung Quốc đã bỏ ngoài tai. Nhìn nhận về sự việc này, ông John McCain thấy những tuyên bố Tổng thống Mỹ cùng các thành viên nội các, Ngoại trưởng và Bộ trưởng Quốc phòng đưa ra hầu như vô nghĩa.

"Chúng ta không nên nói nếu chúng ta không thể làm. Những tuyên bố mạnh mẽ như vậy không mang lại lợi ích gì. Thậm chí nó còn cho thấy Mỹ không thể củng cố các tuyên bố bằng hành động", Thượng nghị sĩ McCain nhấn mạnh.

Chủ tịch UB Quân vụ Thượng viện Mỹ cũng bày tỏ mong muốn được thấy nhiều nước, bao gồm Việt Nam, Philippines, thậm chí Indonesia cùng Mỹ thực thi quyền tự do hàng hải.

Trung Quốc tiếp tục quân sự hóa Biển Đông

Trong khi đó, Trung Quốc lại có thêm động thái gây căng thẳng ở Biển Đông bằng việc đưa tàu hậu cần lớn và mới nhất để tiếp tế hậu cần cho các khu vực mà nước này xây dựng và chiếm đóng trái phép ở quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam.

Nhật báo PLA cho biết chiếc tàu dài 90m, nặng 2.700 tấn này là tàu hậu cần thế hệ mới nhất của hải quân Trung Quốc. Chiếc tàu này có thể chở những vũ khí nặng hàng tấn và đủ chỗ cho máy bay trực thăng đậu.

Trang web của nhật báo PLA cho biết chiếc tàu này sẽ được sử dụng để vận chuyển hàng hậu cần, vũ khí và trang thiết bị đến các nơi Trung Quốc chiếm đóng trái pháp ở Biển Đông.

Hải quân Trung Quốc sẽ đưa chiếc tàu đến cái gọi là "thành phố Tam Sa" do Trung Quốc lập trái phép từ năm 2012.

Giới chức Trung Quốc cũng khẳng định hành động của Bắc Kinh là “vô hại” và bác bỏ những cáo buộc nước này đang quân sự hóa ở Biển Đông.

Trước đó, tờ Thời Báo Hoàn Cầu dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi cho biết nước này sẽ tiếp tục xây dựng các “cơ sở dân sự mới ở Biển Đông”, dù những động thái của nước này gần đây ở khu vực Biển Đông đang làm leo thang căng thẳng trong khu vực.

Ông Hồng lại nói rằng các công trình xây dựng này không nhắm vào bất kỳ nước nào hay gây cản trở hàng hải và quyền tự do bay trên vùng trời ở Biển Đông.

Ở một diễn biến khác, trong ngày mở màn phiên điều trần mới tại Tòa án Trọng tài Thường trực Liên hợp quốc (PCA) ở La Hay (Hà Lan) về đơn Philippines kiện Trung Quốc đối với yêu sách chủ quyền quá đáng trên Biển Đông, đại diện Manila ngày 24/11 đã bác bỏ lập luận của Bắc Kinh về chủ quyền lịch sử đối với Biển Đông.

Các luật sư của Philippines cho rằng Trung Quốc không thể chỉ dựa vào các sự kiện lịch sử và bản đồ cổ để đòi chủ quyền ở Biển Đông.

Ông Andrew Loewenstein, một luật sư đại diện cho Philippines cho rằng, Trung Quốc đã không hành xử “quyền độc quyền kiểm soát trong một thời gian dài” tại vùng Biển Đông, đồng thời trình ra 8 tấm bản đồ - trong đó có một tấm có từ thời nhà Minh - cho thấy vùng nằm bên trong đường chín đoạn của Trung Quốc chưa bao giờ được ghi nhận là lãnh thổ Trung Quốc.

Phiên điều trần lần này tại La Hay sẽ kéo dài cho đến ngày 30/11. Dù không mở ra công khai, nhưng các quan sát viên đến từ Việt Nam, Malaysia, Indonesia, Singapore, Thái Lan, Nhật Bản và Australia được vào dự khán.

An Nhiên (Tổng hợp)