Giá gas nội địa không có mức giảm tương ứng đối với giá gas thế giới đã là một chuyện, giá gas còn mỗi nơi một khác. Cả nước hiện có hơn 6000 cửa hàng bán lẻ với hơn 80 công ty kinh doanh, vậy vấn đề đặt ra là cách thức quản lý giá gas như thế nào cho hợp lý.

Không chỉ chênh nhau trong cùng một hãng gas,

các hãng gas khác nhau giá lại càng lệch nhau

Ảnh: TL

Ví dụ, cũng là loại bình gas 12kg hiệu petrolimex nhưng tại cửa hàng gas Trung Anh (phố Hoàng Ngân, Hà Nội) bán với giá 360.000 đồng kèm quà tặng là bát thủy tinh. Trong khi đó, cũng hãng này, bán tại cửa hàng gas 126 (Mỹ Đình, Hà Nội) là 350.000 đồng tặng kèm nước rửa bát sky lộc.

Không chỉ chênh nhau trong cùng 1 hãng gas, các hãng gas khác nhau giá lại càng lệch nhau mạnh. Cụ thể, với bình 12 kg, Saigon Petro và Petro Việt Nam cùng giá 360.000 đồng/bình, Petrolimex là 350.000 đồng/bình, Saigon gas 340.000 đồng/bình, Total gas 360.000 đồng/bình, Elf gas 355.000 đồng/bình, Shell gas 370.000 đồng/bình… Như vậy, giá gas bán lẻ giữa các hãng trên thị trường chênh lệch từ 5.000 đồng cho đến 30.000 đồng/bình.

Vậy, đâu là giá gas chuẩn, vì sao lại có sự lệch pha giá gas trong khi công thức tính giá gas chỉ là: Giá gas = giá nhập khẩu + thuế giá trị gia tăng + chi phí cho hệ thống phân phối + các loại chi phí (quản lý, vận chuyển, khấu hao…). Giá này sau khi tính toán cụ thể sẽ được các công ty kinh doanh gas đăng ký với Sở Tài chính. Sở Tài chính báo cáo với Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính). Như vậy, nếu theo nguyên tắc đối chiếu, thông thường giá công bố của các công ty gas không được phép chênh lệch nhau nhiều. Chỉ được phép giao dịch trong biên độ 5.000đ – 10.000 đồng/bình 12kg.

Lý giải nguyên nhân giá gas chênh lệch giữa các hãng, đại lý, chị Nguyễn Như Mai - chủ đại lý kinh doanh gas Mỹ Đình cho biết: do cửa hàng phải trả các chi phí khác như thuê cửa hàng, nhân viên, điện nước, chi phí vận chuyển… Song đó không là câu trả lời hợp lý. Thực tế chỉ ra rằng khi qua các hệ thống phân phối mỗi nơi giá gas một khác. Sự chênh lệch giá bán gas tới tay người tiêu dùng chưa được quản lý.

Thành viên đại diện của Chi hội Gas phía Bắc (Hiệp hội Gas Việt Nam) thừa nhận: hiện nay Sở Tài chính chỉ quản lý được công bố giá của các công ty báo cáo. Việc quản lý giá bán lẻ có đúng với giá niêm yết hay không tại các hệ thống đại lý dường như rất khó. Ví dụ hãng gas petrolimex ở thị trường ngoài Bắc có hàng trăm đại lý, nên việc kiểm tra khó bội phần.

Phần lớn các công ty kinh doanh gas đều không có điểm bán hàng phân phối trực tiếp mà thông qua tổng đại lý rồi đại lý. Quá trình mua đứt bán đoạn đẩy cho giá gas tăng cao và loạn.

Như vậy là, khi chính các công ty kinh doanh không quản lý được giá gas trong hệ thống của mình thì người dân cũng chỉ biết móc tiền và trả theo bảng báo giá của đại lý. Và theo lẽ thường, giá gas bán lẻ tới tay người tiêu dùng luôn ở mức cao đã trở thành một điều chắc chắn, không phải bàn cãi!

Với kinh nghiệm phân tích kinh tế, PGS.TS Ngô Trí Long, chuyên gia kinh tế khẳng định với Đại Đoàn Kết: Cơ quan chức năng quản lý nhà nước về giá cần phải thể hiện thái độ rõ ràng, phải có trách nhiệm kiểm tra, kiểm soát việc niêm yết giá của doanh nghiệp.

Đơn vị kinh doanh gas phải bán đúng giá niêm yết do nhà phân phối công bố. Do sự thiếu kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ của cơ quan quản lý giá nên nhiều đại lý nhận hàng của cả chục nhãn hiệu ga nhưng chưa niêm yết giá nghiêm chỉnh. "Mê hồn trận” giá gas là do các doanh nghiệp đầu mối và đại lý ấn định giá, còn người tiêu dùng lại không có lựa chọn thay thế khác. Cụ thể, mức chiết khấu cho đại lý bán lẻ quá cao là một trong các yếu tố đẩy giá gas lên cao. Được biết, việc tăng mức chiết khấu cho các đại lý đã từng được các hãng gas thực hiện nhiều lần. Hiện mức chiết khấu hoa hồng cho các đại lý được hưởng cũng từ 50.000 - 55.000đ/bình 12kg.

Theo Nghị định 107 của Chính phủ, các doanh nghiệp đầu mối được quyết định giá nhưng phải có sự kiểm soát của Hiệp hội và các cơ quan quản lý nhà nước. Nhưng các hãng gas hiện đang chạy đua giành giật đại lý bằng cách tăng hoa hồng cao. Nếu như giá gas của các hãng lớn giao cho đại lý chỉ khoảng từ 310.000 đồng - 325.000 đồng/bình 12 kg thì giá công bố bán lẻ của họ lên đến 360.000 đồng/bình. Gas là một mặt hàng phục vụ cho công nghiệp và tiêu dùng, đặc biệt tiêu dùng thiết yếu đối với người dân. Hiện nay mặt hàng này trong nước chưa đáp ứng đủ nhu cầu tiêu dùng, mà còn phải nhập khẩu gần 60%. Hơn nữa trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế, cách thức quản lý giá gas phải tiến tới chuyên nghiệp hơn.

Nếu tại thời điểm với giá gas thế giới là 1.025 USD/tấn, cộng với các khoản thuế, phí vận chuyển, bảo hiểm, lợi nhuận cho nhà xuất khẩu thì mỗi kg gas về đến cảng tại TPHCM có giá thành khoảng 25 nghìn đồng/kg. Bình 12kg chỉ có giá tối đa 315.000 đồng.

Trong khi đó, vào những ngày đầu tháng 6, giá gas thế giới khoảng 722,5 USD/tấn. Với mức giá này, các hãng gas trong nước có thể giảm giá bán cho người tiêu dùng ít nhất là 87.000 đồng/bình 12 kg.

Thúy Hằng

Gửi cho bạn bè

Bản in