Theo TS Nguyễn Thành Vinh tạo môi trường thuận lợi để huy động sức mạnh to lớn của đội ngũ trí thức trong công cuộc đổi mới là rất cần thiết.

Từ trước tới nay, Đảng ta luôn quan tâm đến công tác trí thức. Nhiều chủ trương, chính sách quan hệ đến trí thức đã được ban hành, tạo điều kiện để trí thức phát triển và hoạt động sáng tạo. Tuy nhiên, các chủ trương, chính sách đó còn thiếu đồng bộ, chậm đi vào cuộc sống, chưa đủ sức động viên phát huy sức mạnh và khắc phục những hạn chế, yếu kém của đội ngũ trí thức đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của sự nghiệp phát triển đất nước. .

Vì thế, tạo môi trường thuận lợi để huy động sức mạnh to lớn của đội ngũ trí thức trong công cuộc đổi mới là rất cần thiết. Từ đó, phát huy tối đa nguồn tài nguyên trí tuệ của đất nước, góp phần làm chuyển biến mạnh mẽ những yếu tố ngoại sinh thành sức mạnh nội sinh, tạo ra những bước nhảy vọt cần thiết trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nước ta chỉ có thể sớm trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại, khi nhân dân ta phát huy đầy đủ trí tuệ của mình; khi Đảng và Nhà nước ta có đầy đủ, đồng bộ các cơ chế, chính sách phát huy có hiệu quả tiềm năng của đội ngũ trí thức.

Moi truong phat huy vai tro cua doi ngu tri thuc - Anh 1

Các học giả, các nhà khoa học tranh luận về việc tạo môi trường để phát huy hết vai trò của đội ngũ trí thức. Ảnh: Nguyễn Hoàn

Vai trò của trí thức

Không phải bây giờ mà từ xa xưa nhân dân ta đã đúc kết: “Hiền tài là nguyên khí quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh rồi lên cao, nguyên khí suy thì thế nước yếu rồi xuống thấp”. Sự đúc kết đã thành văn bia “để đời”, cũng là để nhắc nhở các bậc thánh đế minh vương phải lấy việc bồi dưỡng nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí làm việc đầu tiên. Rằng, “Kẻ sĩ quan hệ với quốc gia trọng đại như thế, cho nên quý chuộng kẻ sĩ không biết thế nào là cùng” .

Hồ Chí Minh - một mẫu mực về sự tôn trọng và tài sử dụng đội ngũ trí thức đã khẳng định: “Trí thức là vốn liếng quý báu của dân tộc. Ở nước khác như thế, ở Việt Nam càng như thế… Địa vị những người trí thức ái quốc Việt Nam sẽ là cùng với toàn thể đồng bào, kiến thiết nước Việt Nam mới, một nước Việt Nam thống nhất và độc lập, dân chủ, tự do, hạnh phúc” . Người luôn căn dặn Đảng và Chính phủ phải có chính sách trọng dụng, tôn vinh trí thức, và phải thật sự dân chủ đối với trí thức. Đồng thời, Người cũng đòi hỏi trí thức phải biết tôn trọng Đảng, Chính phủ, tôn trọng nhân dân lao động mà phấn đấu.

Thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò và vị trí của tầng lớp trí thức, Đảng ta khẳng định: “Trong cách mạng dân tộc dân chủ vai trò của trí thức đã quan trọng; trong xây dựng chủ nghĩa xã hội, vai trò của giới trí thức càng quan trọng.

Giai cấp công nhân nếu không có đội ngũ trí thức của mình và bản thân công nông không được nâng cao kiến thức, không dần dần được trí thức hóa thì không thể xây dựng được chủ nghĩa xã hội”. Mỗi kỳ Đại hội Đảng ta, những chủ trương, đường lối trong các văn kiện lại mở hướng tiếp tục đi lên cho đất nước, trong đó có xây dựng môi trường thuận lợi phát huy vai trò của đội ngũ trí thức nước nhà.

Trong công cuộc đổi mới và hội nhập ngày càng sâu rộng hiện nay, vai trò của đội ngũ thức càng được thể hiện là lực lượng lao động đặc biệt quan trọng trong tiến trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế. Xây dựng đội ngũ trí thức vững mạnh và tạo môi trường cho trí thức tham gia tích cực và sự nghiệp cách mạng của Đảng là trực tiếp nâng tầm trí tuệ của dân tộc, nâng tầm sức mạnh của đất nước, nâng tầm lãnh đạo của Đảng và chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị.

Đảng ta xác định: “Đầu tư xây dựng đội ngũ trí thức là đầu tư cho phát triển bền vững” . Khi nhìn lại 30 năm đổi mới, Đại hội Đảng lần thứ XII nêu rõ, trong điều kiện có nhiều khó khăn, nhưng “đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa’ . Trong sự nỗ lực chung để có kết quả quan trọng, to lớn đó, có sự đóng góp tích cực và không nhỏ của đội ngũ trí thức.

“Môi trường” của trí thức

Từ lâu, chúng ta vẫn luôn nói đến “tạo môi trường thuận lợi để phát huy vai trò của trí thức”. Và có thể trong tương lai, chúng ta vẫn phải nói tới điều đó. Trí thức là một vấn đề rất rộng lớn, liên quan đến nhiều lĩnh vực và được quy định bởi những đặc trưng khác với các tầng lớp khác trong xã hội. Hồ Chí Minh cho rằng, việc sử dụng trí thức không chỉ là khoa học mà còn là nghệ thuật của người lãnh đạo.