Việc nhiều doanh nghiệp mua lại cổ phiếu của chính mình thời gian gần đây đã mở ra khả năng hồi phục của chỉ số, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Trong 3 tháng trở lại đây, khi VN-Index đã giảm khoảng 23% và HNX-Index giảm 35,5%, đã có 20 doanh nghiệp niêm yết thông báo mua lại cổ phiếu quỹ. Trong đó, không ít công ty đăng ký mua hàng triệu cổ phiếu như Thép Pomina - POM (9 triệu cổ phiếu), Vĩnh Sơn Sông Hinh - VSH (4 triệu cổ phiếu), Nhiệt điện Phả Lại - PPC (2 triệu cổ phiếu). Một số doanh nghiệp khác như Nhựa Tân Đại Hưng (TPC), Công ty Cổ phần Kỹ nghệ lạnh (SRF) còn đăng ký mua thêm dù trước đó họ đã sở hữu hàng trăm ngàn cổ phiếu quỹ. Tín hiệu vui Tuy số công ty đăng ký mua vào cổ phiếu quỹ chiếm chưa tới 5% tổng số doanh nghiệp niêm yết, nhưng theo ông Nguyễn Đình Quang, Trưởng phòng Tư vấn Đầu tư, Công ty Chứng khoán VNDirect, đây là tín hiệu tích cực cho thị trường, mở ra khả năng hồi phục của chỉ số. Bởi lẽ, giữa lúc thị trường đang trong xu thế giảm điểm, việc mua vào cổ phiếu quỹ đã cho thấy sự vững tin của một số doanh nghiệp vào giá trị nội tại của mình trong trung và dài hạn. Trên thực tế, theo số liệu của Công ty Truyền thông Tài chính StoxPlus, hệ số P/E (giá/thu nhập mỗi cổ phiếu) toàn thị trường hiện ở mức 11,5 lần, tương đương giai đoạn thị trường khủng hoảng năm 2009. Ngoài ra, so với mức P/E 14 lần của chỉ số Dow Jones (Mỹ) hay 13 lần của thị trường Thái Lan, cổ phiếu tại Việt Nam đã tương đối rẻ. Thậm chí, giá cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp như SRF, PPC, PNC đều đã xuống dưới giá trị sổ sách. Do đó, theo Công ty Chứng khoán Tân Việt, doanh nghiệp mua vào cổ phiếu quỹ lúc này cũng coi như là hình thức đầu tư. Dù lượng cổ phiếu quỹ mỗi doanh nghiệp đăng ký mua vào chỉ chiếm khoảng 0,2-5% tổng số cổ phiếu đang lưu hành, nhưng động thái trên đã phần nào trấn an tâm lý nhà đầu tư. Ngoài ra, theo Công ty Chứng khoán Artex, việc mua lại cổ phiếu quỹ còn có thể giúp doanh nghiệp làm đẹp các chỉ số tài chính. Chẳng hạn, chỉ số EPS (thu nhập mỗi cổ phiếu), ROE (lợi nhuận/vốn), ROA (lợi nhuận/tài sản) sẽ tăng lên nhờ việc doanh nghiệp giảm lượng cổ phiếu lưu hành. Đặc biệt, theo ông Lê Đạt Chí, Trưởng Bộ môn Đầu tư Tài chính, Khoa Quản trị Doanh nghiệp, Đại học Kinh tế TP.HCM, “cơ sở để nhà đầu tư phấn khởi hơn cả chính là dòng tiền trong doanh nghiệp đang tốt lên”. Công ty Cổ phần Ống thép Việt - Đức (VGS), chẳng hạn, nhờ phát hành thêm 25 triệu cổ phiếu từ 1 năm trước, nên đã có thêm 67,8 tỉ đồng thặng dư cổ phần. Với số tiền này, VGS hoàn toàn có khả năng mua 1 triệu cổ phiếu trong mức giá 15.000-16.000 đồng/cổ phiếu.