(TBKTSG Online) - Tổng thống Mỹ Barack Obama ngày 5-3 công bố dự luật ngân sách cho năm tài chính 2015 (có hiệu lực từ ngày 1-10), được nhìn nhận là có thể mở đầu cho cuộc tranh cãi mới giữa hai đảng Dân chủ và Cộng hòa tại Quốc hội Mỹ.

Phúc Minh

Mỹ tăng ngân sách cho nghiên cứu và giáo dục trong năm tài chính 2015. Ảnh: Reuters

Tăng ngân sách nghiên cứu, giáo dục

Theo dự luật, tổng chi tiêu của chính phủ liên bang Mỹ trong năm tài chính 2015 khoảng 3.900 tỉ đô la Mỹ. Trong đó, gần 496 tỉ đô la Mỹ dùng cho chi tiêu quốc phòng, 402 tỉ đô la Mỹ dùng để phát triển hệ thống giao thông trong bốn năm tiếp theo, 68 tỉ đô la Mỹ cho Bộ Giáo dục... Dự luật cũng bao gồm nội dung mở rộng ưu đãi thuế cho các gia đình có thu nhập thấp trong vòng 4 năm tiếp theo…

Các bộ, ngành được tăng ngân sách gồm giáo dục, nghiên cứu...

Trong khi đó, nguồn thu trong năm tài chính 2015 của chính phủ liên bang Mỹ dự kiến khoảng 33.000 tỉ đô la Mỹ.

Dự kiến, Mỹ sẽ thâm hụt ngân sách khoảng 564 tỉ đô la Mỹ - chiếm 3,1% tổng sản phẩm quốc nội (GDP).

Dự luật dự báo tăng trưởng GDP năm 2014 của Mỹ sẽ đạt 3,1% - cao nhất kể từ năm 2005.

Đồng thời, dự luật dự báo thâm hụt ngân sách của Mỹ sẽ giảm xuống còn 1,6% GDP trong năm 2024.

Tăng thu thuế người giàu và doanh nghiệp đa quốc gia

Trong dự luật, chính phủ cho biết sẽ cố gắng tăng thu thuế 1.000 tỉ đô la Mỹ trong 10 năm tiếp theo để giảm áp lực đi vay. Việc tăng thuế sẽ được áp dụng chủ yếu với các doanh nghiệp và người Mỹ giàu nhất.

Nhà Trắng nhấn mạnh trong 10 năm tiếp theo sẽ tăng thu thuế 598 tỉ đô la Mỹ với những người giàu có nhất.

Ông Obama cũng đề xuất thông qua việc xây dựng các loại thuế mới để tăng thêm 100 tỉ đô la Mỹ thu nhập từ các loại thuế mới trong 10 năm tiếp theo và tăng cường giám sát các công ty đa quốc gia lậu thuế.

Dự kiến, chính phủ sẽ thông qua việc cải cách luật thuế để ngăn chặn tình trạng trốn thuế, lậu thuế và sẽ thu về 276 tỉ đô la Mỹ tiền thuế từ các tập đoàn đa quốc gia trong 10 năm tiếp theo.

Có thể mở đầu cuộc tranh cãi mới

Dự luật ngân sách 2015 phản ánh rõ chủ trương của chính quyền Obama là tạo thêm cơ hội cho tầng lớp trung lưu, giải quyết sự bất bình đẳng về thu nhập, thu hẹp khoảng cách lớn giữa thiểu số những người giàu nhất và những người nghèo nhất tại Mỹ.

Tuy nhiên, theo dự báo của các chuyên gia, dự luật ngân sách năm tài chính 2015 sẽ bị đảng Cộng hòa - kiểm soát Hạ viện - tìm cách ngăn chặn, mở màn cho cuộc tranh cãi mới giữa hai đảng Dân chủ và Cộng hòa tại Quốc hội Mỹ.

Năm 2014, Mỹ cũng sẽ diễn ra cuộc bầu cử giữa kỳ, xác định lại vai trò lãnh đạo của cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa tại Hạ viện và Thượng viện.