Chính quyền Mỹ ngày 7-7 kêu gọi tôn trọng phán quyết dự kiến đưa ra vào tuần tới về vụ Philippines kiện Trung Quốc về yêu sách đường lưỡi bò của Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) ở The Hague (Hà Lan).

Ông Abraham Denmark, quan chức cấp cao của Nhà Trắng đặc trách Đông Á, nói tại một phiên điều trần của Quốc hội về phán quyết của PCA: “Chúng tôi kêu gọi cả hai bên tuân thủ phán quyết và kêu gọi mọi bên tranh chấp tránh các hành động khiêu khích hoặc nói qua nói lại”.

Cách đó 1 ngày (hôm 6-7), Tân Hoa Xã trích lời Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị đã có cuộc điện đàm với Ngoai trưởng Mỹ John Kerry cảnh báo Washington về những động thái “xâm phạm chủ quyền” của Trung Quốc, trước khi tòa án quốc tế ra phán quyết về việc Philippines kiện đường lưỡi bò.

My goi thong diep toi Trung Quoc truoc phan quyet bien Dong - Anh 1

Washington cũng tăng cường các liên minh quân sự với Philippines, Việt Nam và các nước khác. Ảnh: AP

Mặc dù Washington không có tranh chấp lãnh thổ ở những vùng biển này nhưng cũng đã thúc giục Bắc Kinh giải quyết thông qua ngoại giao, chứ không phải bằng vũ lực. Thời gian qua , Trung Quốc đã gấp rút bồi lấp gần 1.300 hecta đất, biến 7 bãi cạn, đá ngầm thành đảo nhân tạo trái phép. Sau đó, nước này còn xây dựng các đường băng, công trình quân sự, trạm radar trên các đảo nhân tạo này nhằm hợp pháp hóa yêu sách của mình.

Trong khi đó, Mỹ đẩy mạnh sự hiện diện quân sự của mình trong khu vực, phần nào làm nhẹ đi quan ngại của các nước láng giềng trước các hành động phi pháp của Trung Quốc. Washington cũng tăng cường các liên minh quân sự với Philippines, Việt Nam và các nước khác. Tàu sân bay USS Ronald Reagan hiện đang tuần tra ở biển Đông.

“Chúng tôi sẽ hỗ trợ ngoại giao bằng cách cung cấp một lực cản đáng tin cậy chống lại việc sử dụng vũ lực ” – ông Denmark nhấn mạnh. Trước đó, vào ngày 5-7, phương tiện truyền thông Trung Quốc mạnh miệng cho biết Bắc Kinh đã sẵn sàng cho một “cuộc đối đầu quân sự” với Mỹ trong khu vực.

Khi được hỏi nếu Trung Quốc quyết định chiếm bãi cạn Scarborough (gần Philippines), bà Colin Willett - phó trợ lý ngoại trưởng Mỹ - nói rằng Washington sẽ xem đó là động thái “rất bất ổn” nhưng sẽ không đi xa hơn. Còn ông Denmark cho biết mọi việc tùy thuộc vào phản ứng của Trung Quốc.

H.Bình (Theo Inquirer, USNI, Đại Kỷ Nguyên)