Tổng thống Mỹ Barack Obama ngày hôm qua tuyên bố hủy đợt tập trận chung giữa Mỹ và Ai Cập sẽ diễn ra vào tháng tới và cân nhắc cắt khoàn tiền hỗ trợ 1,5 tỷ USD mà Mỹ hàng năm giành cho Ai Cập.

Ông Obama trong bài phát biểu lên án tình trạng bạo loạn diễn ra ở Ai Cập

Nhà Trắng đã lên án tình trạng bạo lực ở Ai Cập kể từ khi cựu Tổng thống Mohamed Morsi bị quân đội Ai Cập phế truất nhưng dường như những áp lực mà Washington tạo nên với Ai Cập vẫn chưa có kết quả. Mỹ đã không chuyển giao bốn chiếc máy bay chiến đấu F-16 cho Ai Cập như thỏa thuận hợp đồng đã ký.

Ngày hôm qua Tổng thống Obama đã phải ngay lập tức trở về từ kỳ nghỉ tại Martha Vineyard của để giải quyết tình trạng bạo lực, xảy ra một sự cân bằng nghiêm trọng đang xảy ra tại Ai Cập. Ông Obama bày tỏ sự phẫn nộ với những cảnh tượng đau lòng mà người dân Ai Cập đang phải gánh chịu ở Cairo và các thành phố khác.

"Mỹ luôn muốn duy trì mối quan hệ hợp tác truyền thống với Ai Cập nhưng Mỹ không thể đứng nhìn tình trạng bạo loạn ở Ai Cập đang có những chiều hướng xấu đi", ông Obama đọc một tuyên bố ngay tại kỳ nghỉ ở Martha Vineyard. Khung cảnh nhiều nắng và cây cối với ánh mặt trời tạo nên một bối cảnh không thích hợp cho việc đưa ra một thông điệp cứng rắn.

Nhà Trắng dẫn lời ông Obama qua một cuộc nói chuyện điện thoại với cố vấn an ninh quốc gia của mình Susan E. Rice cho biết Mỹ hủy bỏ cuộc tập trận chung dự kiến diễn ra cùng với quân đội Ai Cập vào tháng tới. Ông Obama cũng sẽ cân nhắc việc hủy bỏ gói hỗ trợ trị giá 1,5 tỷ USD cả về quân sự và kinh tế trong đó có 1,3 tỷ USD hỗ trợ quân đội Ai Cập.

Tuy nhiên giới chức Ả Rập lo ngại rằng việc Mỹ có hủy bỏ các khoản tiền hỗ trợ cho Ai Cập thì cũng chưa thể tác động tới quân đội Ai Cập ít nhất trong năm nay. Ngoài ra điều này sẽ làm giảm tầm ảnh hưởng của Mỹ tới các nước Ả Rập, tạo điều kiện để Trung Quốc hoặc Nga có thể nhảy vào thị trường giàu mỏ lớn nhất thế giới này. "Nếu Mỹ chấm dứt hỗ trợ cho Ai Cập, tôi chắc rằng Nga sẽ chỉ mất hai đến ba tháng để chính thức đưa ra đề nghị với Cairo", một quan chức giấu tên trong liên minh Ả Rập cho biết.

Thượng nghị sĩ John McCain, người vừa trở về từ một chuyến đi đến Cairo theo yêu cầu của ông Obama, đã chỉ trích gay gắt của việc ông Obama không có những hành động mạnh mẽ hơn đối với việc lật đổ chính phủ của quân đội Ai Cập. Ông John McCain yêu cầu một đạo luật cắt giảm viện trợ của Mỹ với những nước đi ngược lại với chính phủ được bầu bởi nhân đân. Ông McCain cho biết tổ chức Anh em Hồi giáo cần phải chấp nhận rằng ông Morsi sẽ thể trở lại chiếc ghế Tổng thống, nhưng ông cũng cho rằng quân đội Ai Cập cần phải thiết lập lại quá trình dân chủ.

Nguyễn Hồng Đăng
Theo The NY Times