Không nên đặt vấn đề "thoát Trung" mà cần điều chỉnh theo hướng có lợi nhưng không bị lệ thuộc

Trình độ + quản lý kém: Cơ hội thành thách thức

Trao đổi với báo Đất Việt, hầu hết các chuyên gia đều cho rằng, xu hướng trong quan hệ kinh tế toàn cầu là dựa vào nhau, đôi bên cùng có lợi. Ngay cả Mỹ hiện vẫn đang là nước nhập siêu với Trung Quốc lớn nhất thế giới nhưng cũng chưa bao giờ đòi hỏi phải “thoát Trung”, song các nước này cũng không bao giờ chịu lệ thuộc vào Trung Quốc.

My khong tinh 'thoat Trung', Viet Nam sao phai voi? - Anh 1

Ảnh minh họa

PGS.TS Nguyễn Huy Quý – nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu Trung Quốc phân tích, nói Việt Nam phải thoát Trung là một tư duy không chính xác. Cần phải hiểu cho đúng khẩu hiệu thoát Trung. Nếu hiểu là phải thoát khỏi Trung Quốc và hướng tới một nước khác là quan điểm rất sai lầm. Trong bối cảnh toàn cầu hóa kinh tế, vấn đề hợp tác, tranh thủ những lợi ích tốt nhất về mình là xu hướng chung của bất kỳ nước nào.

Nhìn vào cán cân thương mại xuất nhập khẩu giữa Việt Nam với Trung Quốc có thể thấy đây là thị trường lớn, béo bở và nếu biết điều chỉnh quan hệ thương mại theo hướng đặt lợi ích quốc gia lên hàng đầu, chắc chắn Việt Nam sẽ có lợi.

“Vấn đề ở đây là phải khôn ngoan trên thương trường, phát huy hiệu quả trong kinh doanh và giữ gìn được bản sắc, phẩm chất quốc gia, không vì chủ quan, sập bẫy, làm ăn thua thiệt rồi lại hốt hoảng nói thoát Trung”, PGS.TS Nguyễn Huy Quý nhấn mạnh.

Cũng theo vị chuyên gia này, Trung Quốc là thị trường lớn nhưng Việt Nam không phải không có lợi thế. Ví dụ như các mặt hàng nông sản, Trung Quốc vẫn có nhu cầu nhập khẩu với khối lượng rất lớn của Việt Nam. Từ yêu cầu nhập khẩu gạo để đáp ứng nhu cầu trong nước, Trung Quốc cũng mua vải thiều Việt Nam về chế biến để xuất khẩu. Trong mối giao thương này không phải Việt Nam không có lợi.

Vị chuyên gia cho biết, từ lâu cách thức tổ chức sản xuất của Việt Nam luôn có vấn đề, tư duy sản xuất lạc hậu, làm ăn chụp giật, không có sản phẩm chất lượng cao, không lọt được vào thị trường khó tính. Trong trường hợp này có thể nói Việt Nam đã tận dụng khá tốt lợi thế về vị trí địa lý, yêu cầu dễ tính của thị trường Trung Quốc để xuất khẩu các mặt hàng nông sản của mình.

"Tuy nhiên, đứng trước một người “láng giềng khổng lồ”, nhiều chiêu trò thì cách thức làm ăn của Việt Nam không phải lúc nào cũng khôn ngoan, cũng thắng thế. Trong nông nghiệp, xuất khẩu vẫn qua con đường tiểu ngạch, người nông dân thiệt thòi, bị chèn ép, bán giá rẻ.

Dù xuất khẩu gạo sang Trung Quốc nhiều nhất nhưng gạo Việt Nam lại có giá rẻ nhất, chất lượng thấp nhất. Ngay cả người dân Nam Bộ hiện cũng ăn gạo Thái chứ không ăn gạo Việt. Vì vậy, trong tương lai Việt Nam phải thay đôi tư duy sản xuất, nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu sản phẩm, hướng tới sản xuất ổn định, bền vững”, vị chuyên gia lưu ý.

Trong phát triển công nghiệp, sản xuất thép, ông cũng chỉ ra những yếu kém trong công tác quản lý, điều hành chính là nguyên nhân khiến Việt Nam đã nhập nhiều mặt hàng không cần thiết, ham rẻ hóa đắt gây nguy hại cho nền kinh tế và đất nước.

Về du lịch, vị chuyên gia cho biết Việt Nam có nhiều lợi thế nhưng lại tận dụng, quản lý không tốt.

“Mỗi ngày có hàng triệu du khác sang thăm quan Việt Nam nhưng tối lại về Đông Hưng ngủ. Vì thế du lịch nói là phát triển, lượng khách tới đông nhưng lợi không thu được mấy đồng. Rõ ràng Việt Nam có lợi thế nhưng do yếu kém về trình độ, quản lý chất lượng, bên cạnh đó là thói quen tùy tiện, thiếu trách nhiệm nên cơ hội bị biến thành thách thức. Có lợi thế nhưng không tận dụng được”, PGS.TS Nguyễn Huy Quý nói thẳng.