Chương trình phát triển máy bay tiêm kích-ném bom thế hệ thứ năm F-35 mới nhất và tốn kém nhất của Lầu Năm Góc đã trở thành nỗi thất vọng lớn đối với Không lực Mỹ và làm dấy lên làn sóng chỉ trích gay gắt, cả từ các quan sát viên phương Tây cũng như từ các nghị sĩ Mỹ.

Chuyên gia phân tích thuộc Trung tâm Nghiên cứu An ninh Quốc tế thuộc Hội đồng Đại Tây Dương James Hasikov nhận định rằng, khoản chi 100 tỷ USD dành cho đề án F-35 lẽ ra có thể mua được khoảng 740 máy bay chiến đấu "Eurofighter Typhoon", nhưng quyết định như vậy hẳn là không hợp với phong cách Không lực Mỹ, đặc biệt là với những người vẫn tiếp tục gửi gắm hy vọng vào F-35.

My "tien mat tat mang" voi chien dau co F-35 moi - Anh 1

"Lực lượng Thủy quân lục chiến, Không quân và Hải quân Mỹ đều hy vọng rằng chiến đấu cơ mới sẽ mang lại lợi thế ưu việt khác biệt trên bầu trời. Nhưng thời gian đã chứng tỏ rằng máy bay chiến đấu mà chi phí thiết kế thậm chí vượt xa hơn ngân sách ban đầu thực ra không tốt như người ta trông đợi", chuyên gia trên nhận xét.

Nghị sĩ Australia David Jensen cho rằng, điểm yếu nhất của F-35 là khả năng cơ động của nó, thậm chí thua kém cả mẫu máy bay F-22.

Ngoài ra, ông còn đánh giá rằng, trong chiến đấu, nó hoàn toàn thua kém mẫu tiền nhiệm là chiến đấu cơ thế hệ thứ tư F-16, được thiết kế từ hơn 40 năm trước.

"Rõ ràng là trong những trận đánh gần, F-35 không đủ sức mạnh như đã tính toán, ngay cả khi đối đầu với nó là những máy bay phát triển từ cả mấy thập niên trước đây", ông David Jensen nói thêm.

Trong khi đó, kỹ thiết kế máy bay Mỹ Pierre Spray dự báo: "Thật đáng buồn là máy bay Mỹ F-35 mới sẽ bị xé tan thành từng mảnh nếu gặp phải loại phi cơ đã lỗi thời của Nga như MiG-21, chứ chưa nói đến những trận đánh gần với các chiến đấu cơ Nga thế hệ thứ tư như Su-27 và MiG-29".

Dự án phát triển chiến đấu cơ F-35 là dự án vũ khí có chi phí đắt đỏ nhất thế giới, khi tổng số tiền đầu tư phát triển và mua chiến đấu cơ này chỉ có 400 tỷ USD, trong khi việc vận hành và bảo dưỡng loại chiến đấu cơ này lại có chi phí “trên trời”, lên tới 1500 tỷ USD mà chưa đạt được thành quả nào khả quan.

Được biết, đến giữa những năm 2020, chương trình F-35 sẽ “ngốn” tới 50% ngân sách trang bị vũ khí của Không lực Mỹ. Theo đó, nếu như ngân sách quốc phòng không được tăng cao, thì Không lực buộc phải cắt giảm ngân sách cho F-35. Đó là nhận định của ông Mackenzie Eaglen, một chuyên gia phân tích quốc phòng đến từ Viện Doanh nghiệp Mỹ.

“Đây không chỉ là vấn đề họ không đủ tiền mua máy bay ném bom mà họ cũng đang thiếu cả tiền cho các dự án nghiên cứu mới, họ cũng thiếu tiền dành cho cuộc chiến an ninh mạng”, một chuyên gia quân sự khác, ông Jacques Gansler nhận định.

Trước đó, Lầu Năm Góc từng tuyên bố, dự án máy bay F-35 của hãng Lockheed-Martin là “dự án trọng tâm trong việc hình thành nên một thế hệ máy bay chiến đấu thế hệ mới cho Hải, Lục, Không quân Mỹ và các đồng minh”.

Theo Lầu Năm Góc, quân đội Mỹ cần chính xác là 2443 chiếc F-35 để đối phó và đấu tranh với những kẻ thù quân sự tiềm tàng như Trung Quốc.

Nếu chương trình phát triển F-35 này suôn sẻ, không gặp trục trặc và đúng theo như những gì Lầu Năm Góc từng "tô vẽ" thì F-35 được đánh giá là một trong 10 chiến đấu cơ "đáng gờm" nhất thế giới hiện nay. Đây được kỳ vọng là loại chiến đấu cơ thế hệ thứ 5 đầu tiên được phép xuất khẩu trên thế giới.

Chiến đấu cơ F-35 được thiết kế và phát triển dựa trên phiên bản máy bay X-35 trước đó. Đây là loại chiến đấu cơ tiêm kích đa năng tàng hình hiện đại và cơ động bậc nhất thế giới. Máy bay này được phát triển để thực hiện các nhiệm vụ như tấn công các mục tiêu trên mặt đất, trinh sát và phòng không.

Dự án F-35 được ca ngợi là kỳ tích công nghệ tạo ra sản phẩm có thể thống trị bầu trời. F-35 có 3 phiên bản khác nhau gồm F-35A, F-35B và F-35C. Trong đó, F35B là chiến đấu cơ được trang bị công nghệ cất cánh trên đường băng ngắn và hạ cánh theo chiều thẳng đứng (STOVL), công nghệ tàng hình cũng như do thám hiện đại nhất, cùng công nghệ phát hiện và theo dõi mục tiêu (ISTAR).

Các thông số kỹ thuật của F-35 cho thấy đây là một thế hệ máy bay tàng hình vượt bậc, với chiều dài khoảng 15m, có sức chứa trong hơn 7.200 lít nhiên liệu và có thể bay với tốc độ lên tới hơn 1.920 km/h. Vũ khí mà F-35 được trang bị cũng hết sức tối tân, bao gồm 1 khẩu pháo GAU-12/U 25 mm gắn từ 180 quả đạn đến 220 quả đạn tùy phiên bản nâng cấp. F35 được trang bị tên lửa, bom nhiều hơn và một thùng nhiên liệu phụ. Trong thân máy bay, tối đa có 4 tên lửa đối không AIM-120 AMRAAM, AIM-9X Sidewinder hay AIM-132 ASRAAM hoặc 2 tên lửa đối không và 2 tên lửa đối đất.

Tập đoàn Lockheed Martin của Mỹ từng tự tin tuyên bố loại máy bay tiêm kích tàng hình F-35 mới của họ có thể tiêu diệt các hệ thống tên lửa phòng không S-300 của Nga một trong những hệ thống tên lửa phòng không hiện đại nhất trên thế giới. Vì thế, F-35 được rất nhiều nước thèm muốn. Tất cả các phiên bản của F-35 đều được trang bị công nghệ tàng hình siêu việt, có khả năng tránh radar, đạt tốc độ siêu âm và gắn camera giúp phi công có thể quan sát 360 độ từ buồng lái xuống mặt đất.

Với những tính năng ưu việt và vượt trội của mình, F-35 trở thành thứ vũ khí được nhiều nước thèm muốn, đặc biệt là các quốc gia Châu Á. Một số đồng minh của Mỹ ở Châu Á muốn dùng F-35 làm vũ khí răn đe chiến lược đối với Trung Quốc.

Việt Nguyễn (tổng hợp)