(PLO) - Hôm nay (6-10), John O'Keefe, nhà khoa học mang 2 quốc tịch Mỹ và Anh cùng với cặp vợ chồng người Na Uy May-Britt Moser và Edvard Moser đã đoạt giải Nobel Y học dành cho công trình khám phá hệ thống định vị của não dựa trên những thí nghiệm ở chuột.

Đại hội đồng Nobel cho biết: GPS sinh học (hệ thống định vị toàn cầu bên trong cơ thể người) giúp chúng ta tự định hướng được trong không gian và là cơ sở tế bào cho chức năng nhận thức cao hơn.

O'Keefe, 75 tuổi, thuộc Đại học London, đã phát hiện các thành phần đầu tiên của hệ thống định vị này vào năm 1971 khi ông tìm ra một loại tế bào thần kinh cố định luôn luôn được kích hoạt khi con chuột đang ở một nơi nào đó trong căn phòng. Ông chứng minh rằng những "tế bào vị trí" đã xây dựng một bản đồ môi trường, không chỉ thông qua những thông tin từ đầu vào thị giác.

John O'Keefe năm 2014, Ảnh: Wikipedia

34 năm sau, May-Britt và Edvard Moser,thuộc Đại học Khoa học và Công nghệ Na Uy tại Trondheim, đã xác định một loại tế bào thần kinh khác – “tế bào mạng lưới” - tạo ra một hệ thống phối hợp nhằm đưa ra con đường tìm hiểu chính xác.

"Tôi vẫn đang bị sốc. Điều này thật tuyệt vời", May-Britt Moser, 51 tuổi, cho biết trong một tuyên bố đăng trên trang web Nobel.

Hege Tunstad, phát ngôn viên của trường đại học tại Trondheim, cũng cho hay: May-Britt Moser đang ở trường đại học khi cô phát hiện ra cô đã giành chiến thắng. "Cô ấy cần một phút để khóc và nói chuyện với đồng nghiệp và mọi người xung quanh cô," Tunstad nói. "Chồng cô, 52 tuổi, đang ở trên máy bay nên anh ấy vẫn chưa biết tin này."

Hội đồng Nobel nói rằng kiến thức về hệ thống định vị của não có thể "giúp chúng ta hiểu được cơ chế của việc mất trí nhớ không gian" ảnh hưởng đến những người mắc bệnh Alzheimer. Những phát hiện này cũng mở ra con đường mới cho sự hiểu biết chức năng nhận thức như trí nhớ, suy nghĩ và lập kế hoạch.

Các giải thưởng Nobel trong lĩnh vực vật lý, hóa học, văn học và hòa bình sẽ được công bố vào cuối tuần này. Các giải Nobel kinh tế sẽ được công bố vào thứ hai tới. Những người chiến thắng của mỗi loại chia các khoản tiền thưởng 8 triệu kronor Thụy Điển (khoảng 1.100.000 $). Mỗi người chiến thắng cũng sẽ nhận được một văn bằng và một huy chương vàng.

Thành Đạt (theo AP)