Sau hơn 1 năm thực hiện Nghị quyết 39 của Bộ Chính trị về tinh giản biên chế, nhiều Bộ, ngành địa phương đã có phương án cụ thể để thu gọn bộ máy cũng như giảm số công chức làm việc thiếu hiệu quả. Dự báo năm 2017, sẽ giảm mạnh công chức “cắp ô”ở khắp các Bộ, ngành, địa phương.

Nam 2017: Se giam manh cong chuc 'cap o' - Anh 1

Hàng ngàn thí sinh xếp hàng nộp hồ sơ thi công chức ngành thuế ở Hà Nội.

Chưa “đánh” trúng đối tượng

Bộ trưởng Nội vụ Lê Vĩnh Tân cho biết, 6 tháng đầu năm 2016, cả nước tinh giản trên 10.000 người tại các bộ, ngành và địa phương. Những nơi làm được tốt như Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn giảm được 310 người, Bộ Tài nguyên và Môi trường giảm 160 người, tỉnh Thanh Hóa giảm 570 người… Tuy nhiên, ông Tân thừa nhận còn tình trạng sai sót trong tinh giản biên chế (TGBC): Trong tổng số cán bộ công chức, viên chức (CBCC) đã tinh giản có tới 1.350 trường hợp không đúng đối tượng, tiêu chuẩn. Theo ông Tân, do sai sót còn cao nên tỷ lệ TGBC đạt được là quá thấp so với yêu cầu là giảm 1,5% mỗi năm, tương đương 40.000 người trên tổng số hơn 2,6 triệu công chức hiện nay.

Đánh giá của Bộ Nội vụ, việc TGBC hiện nay mới chủ yếu tạo điều kiện cho những người có nhu cầu xin ra khỏi tổ chức bộ máy, chứ chưa thật sự nhắm tới những người chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ. Thế nên có tình trạng “vừa thừa, vừa thiếu” biên chế trong nhiều cơ quan nhà nước. Rõ ràng, năm 2016 TGBC chưa “truy” đúng đối tượng.

Câu chuyện giảm biên chế chưa đúng đối tượng là thực tế nhiều năm qua. Tại Quảng Nam sau hơn 1 năm thực hiện theo Nghị định số 108/2014/NĐ-CP của Chính phủ về TGBC, toàn tỉnh đã giải quyết cho 608 trường hợp. Trong đó, cơ quan đảng, đoàn thể giảm 19 người, khối chính quyền giảm 589 người. Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Quảng Nam Nguyễn Hữu Sáng nhìn nhận: “Công tác triển khai TGBC của tỉnh còn chậm. Số lượng biên chế tinh giản chủ yếu là người nghỉ hưu đúng tuổi, chứ không phải tinh giản số người yếu năng lực và thường do sự tự nguyện của CBCC mà thiếu giải pháp tích cực để TGBC đối với những trường hợp có trình độ, năng lực yếu. Thế nên mới có tình trạng, người cơ quan cần thì lại xin nghỉ trước tuổi, trong khi người không đáp ứng được công việc vẫn không muốn nghỉ”.

Tại Bắc Giang, trong 2 năm 2015 và 2016, đã tinh giản 452 người, nhưng thực chất trong đó có đến 441 người là nghỉ hưu trước tuổi, 10 người xin thôi việc, một người xin chuyển việc sang khu vực kinh tế tư nhân.

Hà Nội cũng rơi vào tình cảnh tương tự trong cuộc “truy” tìm đối tượng để tinh giản. Theo Giám đốc Sở Nội Vụ Trần Huy Sáng, trong năm 2016, TP đã giải quyết TGBC được 159 trường hợp. Tuy nhiên, Trưởng ban Pháp chế HĐND TP Hà Nội Nguyễn Hoài Nam thẳng thắn chỉ ra, đối tượng TGBC của các đơn vị chủ yếu là về hưu chứ không phải qua công tác đánh giá CBCC.

Nhiều địa phương vào cuộc

Chưa thể “đánh” trực diện vào những công chức hoạt động không hiệu quả khi mà năm nào họ cũng hoàn thành tốt nhiệm vụ, nhiều địa phương đã có cách làm sáng tạo, vừa giảm được biên chế, giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước nhưng vẫn bảo đảm chất lượng thực thi nhiệm vụ theo hướng TGBC đi đôi với nâng cao chất lượng cán bộ qua sắp xếp lại bộ máy.

Hiện tỉnh ủy, UBND tỉnh Hà Giang đã và đang chỉ đạo kiện toàn một số đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng thu gọn đầu mối, khắc phục tình trạng chồng chéo chức năng, nhiệm vụ; rà soát, hoàn thiện quy hoạch mạng lưới các đơn vị này theo ngành, lĩnh vực. Hà Giang còn tạo cơ chế, chính sách đủ mạnh để xã hội hóa, khuyến khích thành lập các tổ chức cung ứng dịch vụ công thuộc các thành phần ngoài Nhà nước. Đồng thời chuyển đổi các đơn vị sự nghiệp đủ điều kiện thành các doanh nghiệp dịch vụ công ích, tự chủ và tự chịu trách nhiệm, nhất là trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo, y tế, khoa học - công nghệ.

Tại Quảng Nam, Tỉnh ủy chỉ đạo các cơ quan chức năng xây dựng đề án thí điểm hợp nhất một số cơ quan đảng và nhà nước tương đồng về chức năng, nhiệm vụ; không thành lập các tổ chức trung gian, chỉ thành lập tổ chức mới trong trường hợp thật sự cần thiết do yêu cầu của thực tiễn. Ông Nguyễn Ngọc Quang, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam khẳng định: Từ năm 2017, các cấp phải thực hiện chế độ kiêm nhiệm các chức danh phù hợp và thực hiện khoán kinh phí chi trả phụ cấp kiêm nhiệm nhằm khuyến khích người kiêm nhiệm yên tâm nỗ lực công tác. Hằng năm, tỉnh sẽ dành một phần ngân sách để hỗ trợ TGBC bảo đảm kế hoạch đề ra.

Là địa phương luôn có nhiều sáng kiến cải cách, UBND TP Đà Nẵng tỏ ra quyết liệt trong thực hiện Nghị quyết 39. Theo đó, Đà Nẵng chỉ xem xét, bổ sung chỉ tiêu cho các đơn vị sự nghiệp hoạt động ở địa bàn, lĩnh vực khó khăn; các đơn vị hoạt động, cung ứng dịch vụ sự nghiệp có tính chất phúc lợi xã hội, phục vụ công cộng nhưng không có nguồn thu hoặc thu khó, không thể huy động được nguồn lực xã hội; các đơn vị được giao nhiệm vụ phục vụ công tác quản lý nhà nước trên một số lĩnh vực, công việc bức xúc, nổi cộm.

Lãnh đạo TP. Đà Nẵng cho biết, sẽ chuyển đối ít nhất 10% số lượng viên chức sang cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm đối với các đơn vị sự nghiệp trong năm 2017 và tăng dần vào các năm sau. Trường hợp phải thành lập tổ chức mới hoặc được giao nhiệm vụ mới thì các cơ quan, tổ chức, đơn vị tự cân đối, điều chỉnh trong tổng số biên chế hiện có. Đồng thời chịu trách nhiệm trước UBND TP về kết quả thực hiện TGBC của cơ quan, đơn vị mình. Trường hợp quản lý, sử dụng không đúng thì bị xử lý trách nhiệm theo quy định.

Biên chế sẽ giảm mạnh trong năm 2017

Để đẩy nhanh tiến độ của Nghị quyết 39, Bộ trưởng Lê Vĩnh Tân cho biết: Tinh giản đúng quy trình và tỷ lệ theo Nghị định 188 của Thủ tướng Chính phủ là bình quân mỗi năm giảm 5%. Hiện Bộ Nội vụ đã giao chỉ tiêu biên chế sớm cho các Bộ, ngành, cơ quan Trung ương, các tổ chức chính trị - xã hội để các đơn vị có kế hoạch sớm.

Bộ Nội vụ cũng cho biết, theo Tờ trình số 4245 Bộ Nội vụ ký trình Thủ tướng Chính phủ dự thảo Quyết định và Kế hoạch về triển khai, thực hiện Nghị quyết 39, việc tinh giản biên chế sẽ thực hiện theo nguyên tắc “ra 2 vào 1”. Năm 2016 cơ bản vẫn giữ ổn định số lượng biên chế. Việc tinh giản sẽ bắt đầu thực hiện từ năm 2017 đến năm 2021.

Thực hiện nghiêm Nghị quyết 39, nhiều tỉnh thành có kế hoạch cụ thể giảm mạnh biên chế vào năm 2017. Theo kế hoạch từ nay đến năm 2021, TP.HCM sẽ tinh giản gần 14.000 biên chế. Động thái này nhằm cơ cấu lại đội ngũ CBCC và người lao động để nâng cao chất lượng, đồng thời thu hút những người có trình độ, chuyên môn.

Trong năm 2016, gần 300 người không đáp ứng được yêu cầu công việc ở Bạc Liêu đã bị TGBC. Việc làm này nhằm mục tiêu nâng cao chất lượng phục vụ của CBCC, giảm bớt gánh nặng cho ngân sách Nhà nước. Không dừng lại ở kết quả trên, dự kiến, 36 cơ quan, đơn vị trong tỉnh Bạc Liêu sẽ tiếp tục giảm hơn 1.600 biên chế, trong đó cao nhất là biên chế sự nghiệp giáo dục - đào tạo với gần 800 người. Như vậy Bạc Liêu sẽ có hơn 1.600 biên chế sẽ bị tinh giản từ nay đến năm 2021.

Biên chế chỉ có thể giảm không thể tăng gánh nặng cho ngân sách. Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt biên chế công chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước trong phạm vi cả nước năm 2017.

Theo đó, tổng biên chế công chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước năm 2017 của các cơ quan, tổ chức hành chính nhà nước và cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài (không bao gồm biên chế của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, biên chế công chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập và cán bộ, công chức cấp xã) là 269.084 biên chế công chức.

Cụ thể, biên chế công chức trong các cơ quan, tổ chức hành chính nhà nước 268.084. Các cơ quan, tổ chức hành chính thuộc bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, tổ chức do Chính phủ, Thủ tướng thành lập mà không phải là đơn vị sự nghiệp công lập 109.146 biên chế. Các cơ quan, tổ chức hành chính thuộc cơ quan của HĐND, UBND cấp tỉnh, cấp huyện 157.853 biên chế; các Cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài 1.085 biên chế. Như vậy, so với năm 2016, năm 2017 giảm 3.832 biên chế của các bộ, ngành và địa phương; giữ nguyên biên chế dự phòng, các hội đặc thù và cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam ở nước ngoài.

Theo ông Nguyễn Ngọc Quang- Bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam: Từ năm 2017, các cấp phải thực hiện chế độ kiêm nhiệm các chức danh phù hợp và thực hiện khoán kinh phí chi trả phụ cấp kiêm nhiệm nhằm khuyến khích người kiêm nhiệm yên tâm nỗ lực công tác. Hằng năm, tỉnh sẽ dành một phần ngân sách để hỗ trợ TGBC bảo đảm kế hoạch đề ra.

Còn tại TP Đà Nẵng, năm 2017 UBND TP chỉ xem xét, bổ sung chỉ tiêu cho các đơn vị sự nghiệp hoạt động ở địa bàn, lĩnh vực khó khăn; các đơn vị hoạt động, cung ứng dịch vụ sự nghiệp có tính chất phúc lợi xã hội, phục vụ công cộng nhưng không có nguồn thu hoặc thu khó, không thể huy động được nguồn lực xã hội; các đơn vị được giao nhiệm vụ phục vụ công tác quản lý nhà nước trên một số lĩnh vực, công việc bức xúc, nổi cộm. Sẽ chuyển đối ít nhất 10% số lượng viên chức sang cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm đối với các đơn vị sự nghiệp.

Lục Bình

Từ khóa

năm 2017 giảm mạnh công chức cắp ô