Số liệu thống kê sơ bộ của hãng thông tin tài chính Thomson Financial có trụ sở tại Mỹ cho thấy, năm nay, tổng trị giá của các vụ sáp nhập và mua lại (M&A) đạt 4.400 tỷ, tăng 21% so với mức 3.600 tỷ USD vào năm ngoái.

small_7705 Châu Âu bùng nổ Nếu xét về quy mô trên mỗi vụ M&A người Mỹ vẫn tiếp tục thống trị, nhưng năm 2007 là năm hoạt động M&A nở rộ ở Châu Âu. Theo những thống kê chưa đầy đủ, các vụ sáp nhập ở châu lục chiếm tới 1/3 tổng giá trị các vụ mua bán, đổi chác trên toàn cầu. Giới quan sát đùa rằng, có lẽ cựu lục địa đang tìm kiếm các vụ hôn phối mới để làm tươi lại tuổi tác. Nhất là khi giới chính trị gia châu lục này đang tìm kiếm một sự ổn định về môi trường, gây khó khăn rất nhiều cho hoạt động kinh doanh của DN. Trong khi đó, nền kinh tế nhiều nước châu Âu vẫn nặng nề chạy theo lối mòn công nghiệp nặng truyền thống. Không chỉ dừng lại về quy mô các thương vụ mua bán mà trước làn sóng cạnh tranh toàn cầu, việc chuyển vốn về Nam - tức là hình thức đầu tư, mua lại từ các nền kinh tế lớn xuống các nền kinh tế đang phát triển cũng đang diễn ra sôi động. Theo thống kê chưa đầy đủ của 250 DN M&A hàng đầu ở Châu Âu, thì hầu hết trong số này đều đã hoặc bắt đầu nhắm tới các khu vực đang trỗi dậy, các khu vực tiềm năng. Trong công cuộc mở rộng M&A về địa lý, mức độ cạnh tranh cũng không kém phần quyết liệt, thậm chí nhiều DN M&A cỡ bự đôi lúc cũng buộc phải buông súng trong các cuộc chiến địa phương, khi không hiểu hết văn hóa, không bắt kịp với nhịp sống thương trường cũng như môi trường chính trị ở các nước đối tác. Trong năm 2007, thành công lớn nhất của các DN M&A quốc tế là hoạt động thôn tính (A - Acquisition) trên địa bàn Đông Âu. Khi phương Tây "Đông tiến" về chính trị thì cũng là lúc các hoạt động kinh doanh M&A nở rộ về Đông. Hơn thế nữa với các nước Đông Âu, mà trực tiếp là các nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ, những ngày tháng của năm 2007 cũng là lúc hoạt động kinh doanh chín muồi sau quãng thời gian chuyển đổi đau đớn. Cũng trên khía cạnh địa lý, giới quan sát quốc tế, dự đoán trong năm 2008, xu hướng M&A vẫn tiếp tục phát triển mạnh mẽ, nhưng nó sẽ nhanh chóng lan đến Châu Á. Bởi khác với Đông Âu, tốc độ kinh tế ở khu vực diễn biến nhanh hơn, và các hoạt động M&A cũng đang diễn ra mạnh mẽ, theo sau các chương trình cổ phần hóa từ Trung Quốc tới Việt Nam. Năm 2006 và đặc biệt là năm 2007 được coi là năm cổ phần hóa của các nền kinh tế này, tuy nhiên sang năm 2008 và những năm tiếp theo sẽ là những năm của hoạt động sáp nhập. Bởi lúc đó DN sau cổ phần hóa không chỉ bị sức ép của hội nhập quốc tế, mà ngay nội tại DN áp lực phá khung, phá bỏ cơ cấu làm cũ cũng ngày một dữ dội. Room sẽ hẹp dần Theo đánh giá của giới quan sát quốc tế, hoạt động mua bán sáp nhập doanh nghiêp ở Châu Âu, đặc biệt là khu vực Đông Âu đang ngày một khắt khe hơn. Bởi sau những vụ mua bán chộp giật, kiếm lời, các hoạt động M&A để phát triển - cốt lõi của sáp nhập và mua bán - giờ mới tới thời. Tuy nhiên, việc tranh mua - tranh bán đã diễn ra gay gắt, bởi thế người ta tin rằng nhanh chân tới Châu Á, đặc biệt là các nền kinh tế mới nổi như Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam là những quyết định đón đầu. Tới trước sẽ không chỉ có được sự lựa chọn lớn hơn mà còn được trọng vọng. Kinh nghiệm các vụ mua bán ở Đông Âu cho thấy, việc đi sau không chỉ tốn kém, mà hơn thế công cuộc tái cơ cấu hoạt động hậu M&A cũng diễn ra hết sức phức tạp. Theo thống kê của tạp chí Doanh Nhân (the Entrepreneur) có tới 50% DN M&A thừa nhận họ đã sai lầm khi đánh giá thấp yếu tố thời gian trong quá trình đàm phát mua bán. 4/10 DN tuy có may mắn tới đích, nhưng tất cả số này đều dự đoán hụt thời lượng có thể kết thúc thắng lợi đàm phán. Và đương nhiên cùng với kéo dài thời gian, là tổn thất cả về giá cả, lẫn lỡ bước các hoạt động kinh doanh của DN mới. Trong tổng số các hoạt động M&A 2007, chỉ có 20% trong số đó giành được những DN mà cơ cấu tổ chức, cũng như bộ máy hoạt động sản xuất kinh doanh "ổn". Điều này một lần nữa khẳng định tính chất căng thẳng của loại hình kinh doanh tri thức cao này. Tuy nhiên, cũng theo tờ Entrepreneur, tất cả các DN Châu Âu vẫn tin tưởng vào hoạt động cổ phần sẽ tạo ra những cơ hội lớn để trẻ hóa hoạt động của họ trên thương trường quốc tế. Cạnh tranh dữ dội đẩy hoạt động M&A mở rộng về địa lý, nhưng cũng chính sự mở rộng địa lý này đã mở ra nhiều cơ hội hơn so với những hoạt động M&A phình to về quy mô truyền thống. M&A - Có lẽ hơn cả người Châu Á, các DN M&A từ Châu Âu và cả Bắc Mỹ hiểu hơn câu nói "đi một ngày đàng học một sàng khôn" của chính người phương Đông. Bởi mỗi cuộc phiêu lưu mạo hiểm trong kinh doanh lại lóe lên nhiều ý tưởng mới cho các nhà quản lý DN.