Thời gian qua, nhiều nơi trên địa bàn tỉnh Kiên Giang không có một giọt mưa. Nắng hạn gay gắt và kéo dài đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đới sống sinh hoạt và tình hình sản xuất của người dân. Đặc biệt tại các đảo trên vùng biển tây nam của tỉnh Kiên Giang, tình hình thiếu nước ngọt đã và đang diễn ra ngày một gay gắt hơn.

Thiếu nước, người khát, cây chết Trong cái nắng oi bức của một ngày cuối tháng ba, trên con tàu cao tốc tuyến từ Rạch Giá đi Hòn Tre chạy như xé gió nhưng không làm khí hậu dịu mát lại. Hòn Tre của huyện đảo Kiên Hải chỉ cách thành phố Rạch Giá hơn 20km, nhưng cũng đang nằm trong tình trạng chung – thiếu nước ngọt trầm trọng. Hơn một tháng qua, cứ khoảng 4-5 giờ sáng, nhiều người dân trên đảo tay xách nách mang can, thùng đi hàng cây số để hứng nước chở về nhà sử dụng. Bà Huỳnh Thị Mòi, ở ấp Một, xã Hòn Tre đã ngồi hàng giờ bên can nhựa 20 lít để canh ống nước bằng ngón tay dẫn nước từ trên đồi xuống. “Hứng từ sáng tới xế trưa mà chưa được nửa thùng nước. Trước đây đường ống này có đến ba gia đình xài, nhưng khoảng mười ngày trở lại đây nước chảy rỉ từng giọt”- bà Mòi thất vọng nói. Không chỉ các đường ống dẫn nước, giếng nước của người dân cạn kiệt mà đường nước của nhà máy nước trên đảo Rùa cũng chung cảnh ngộ. Anh Nguyễn Minh Đức, nhân viên quản lý trạm cấp nước trên đảo Hòn Tre cho biết: Từ nhiều tháng nay, trên đảo không có một giọt mưa nên các suối lấy nước chính của trạm là Sơn Linh Động, suối Vịnh Da chảy về rất ít. Hiện nay mỗi giờ nước chảy về trạm chỉ 1m3 nên không đủ phục vụ cho dân sinh hoạt. “Nếu tình hình nắng hạn tiếp tục diễn biến gay gắt, thì thời gian tới trạm cấp nước sẽ không còn nước để cung cấp cho dân” - anh Đức lo ngại. Tại các hòn đảo khác nằm trong các quần đảo trên vùng biển tây nam như quần đảo Nam Du, Bà Lụa, Hải Tặc, An Thới, Thổ Chu… tình trạng khô hạn, thiếu nước ngọt còn trầm trọng hơn. Ông Huỳnh Văn Chiều, Phó Chủ tịch UBND xã Hòn Nghệ, huyện Kiên Lương cho biết: Hiện nhà máy nước cung cấp nước sạch cho đảo đang xuống cấp trầm trọng. Máy móc hư hỏng, đường ống dẫn nước bị tắt. Trước đây trạm cấp nước cung cấp cho khoảng 50% hộ dân trên đảo, nay chỉ còn cung cấp được khoảng một nữa số đó. “Số hộ trước đây đào giếng trên cao rồi dùng ống cao su dẫn nước về nhà xài, do nắng hạn kéo dài, nguồn nước bị cạn kiệt, nước chỉ chảy từng giọt một. Nếu tình hình nắng hạn tiếp tục diễn biến phức tạp, thì tình hình nước ngọt đã khó lại càng khó khăn hơn ở Hòn Nghệ” – ông Chiều nhận định. Trên địa bàn huyện Kiên Hải hiện 11 đảo có dân sinh sống. Đảo sống đông nhất là trên 8 ngàn dân. Hiện nay cái khó và khổ nhất của người dân trên đảo là nước ngọt. Nhiều nơi người dân đi hàng chục cây số để lấy nước ngọt hoặc phải thức cả đêm để đi lấy nước từ trong các gộp đá, hang nước. “Đặc biệt, hơn 600 hộ dân đang sinh sống ở ấp Củ Tron và ấp An Cư, xã đảo An Sơn, huyện Kiên Hải đang rất bức xúc vì thiếu nước, trong khi đó hồ chứa nước xây dựng gần mười năm qua, đã nhiều lần sửa chữa, kinh phí đã lên đến trên 15 tỷ đồng, nhưng mùa khô năm nay vẫn không có nước”- Bà Trần Thị Hồng, Phó Chủ tịch UBND huyện Kiên Hải bức xúc. Trong khi đó, tại đảo Phú Quốc, nắng hạn cũng đã làm cho hàng chục ha tiêu và cây ăn trái trên đảo có nguy cơ chết khô. Ông Phan Chiến Công, Chủ tịch UBND xã Cửa Dương, huyện Phú Quốc cho biết: Nắng hạn ảnh hưởng nặng nề nhất là tại hai ấp Khu Tượng và Suối Cát, xã Cửa Dương. Vào thời điểm này, suối Bom nằm trên địa phận ấp Khu Tượng xã Cửa Dương - nguồn nước chính cung cấp nước sinh hoạt và tưới tiêu cho vài chục hộ dân trên địa bàn không còn giọt nước. Người dân cũng đã tự giải quyết bằng cách mướn người khoan giếng. Tuy nhiên do địa bàn đồi núi, đất đá nên khoan đến độ sâu hơn 50 mét vẫn không có nước. Nước đắt như… vàng Còn tại ấp hòn Ngang, xã đảo Sơn Hải, huyện Kiên Lương, nơi vừa lắp đặt hoàn thành Dự án cấp nước sạch với tổng vốn trên 250 triệu đồng cũng không sáng sủa gì. Trạm cấp nước đã có nhưng từ đầu mùa khô đến nay hơn 50 hộ dân, với 192 khẩu sống trên đảo chỉ nhìn rồi tiếc rẽ. “Do đầu tư không đồng bộ nên máy bơm nước không đủ công suất để bơm nước vào bồn chứa. Mặc dù đường ống dẫn đến nhà từng hộ dân đã lắp đặt hoàn thành nhưng chưa có giọt nước nào chảy qua. Nếu tình trạng này kéo dài, không có biện phát khắc phục kịp thời, công trình sẽ xuống cấp là điều khó tránh khỏi”- ông Nguyễn Minh Kế, sống ở ấp Hòn Ngang xã Sơn Hải nói. Hiện tại, người dân sống trong quần đảo Bà Lụa (cách đất liền gần 30km), người có tiền có phương tiện thì vào đất liền mua nước chở ra chứa lại trong các lu, kiệu, can… Gia đình nghèo, phải phân công nhau đi mót nước từ các giếng khơi. Bà Huỳnh Thị Nói, sống trên đảo Hòn Ngang cho biết: “Ở đây chỉ có một cây giếng khơi là nước còn xài được, nhưng cả đảo chỉ trong chờ vào ba mét nước từ giếng này, nên phải thay nhau lấy nước cả đêm. Nhưng nay nguồn nước tại giếng này đã bắt đầu cạn”. Do thiếu nước, nên giá nước ngọt ở các đảo tăng vọt từng ngày. Ông Nguyễn Thanh Sơn, ngụ tại hòn Mấu, xã Nam Du cho biết: Vào đầu mùa khô, mỗi phuy nước 220 lít giá 20 nghìn đồng, nhưng nay đã tăng lên 30 chục ngàn đồng/phuy. “Đã vậy, các ông đổi nước còn hăm he, sẽ tiếp tục tăng thêm 5 nghìn đồng/phuy vào những ngày tới”. Như vậy, tại quần đảo Nam Du một m3 nước có giá lên đến 140 nghìn đồng. Còn tại xã Hòn Nghệ (nằm trong quần đảo Bà Lụa), huyện Kiên Lương giá nước cũng đang dao động từ 80-100 nghìn đồng 1m/3. Nói về giá nước, người dân trên đảo so sánh vui: “Giá nước hiện nay đắt như… vàng”. Và không chỉ đắt, mà giá nước thời gian qua tại các đảo cũng “nhảy múa” như giá vàng. Giá nước cao ngất ngưỡng, nhưng không phải muốn mua lúc nào cũng có. Vì vậy, việc tiêu dùng nước thế nào để tiết kiệm, các hộ gia đìng luôn phải tính toán. Thường thì một cơ số nước được người dân dùng đi dùng lại từ ba đến bốn lấn: vo gạo xong lấy nước rửa rau, rồi tới rửa cá, thịt, sau cùng mang nước đi tưới cây, dội cầu. Tại xã đảo Thổ Châu, huyện Phú Quốc, chính quyền và nhân dân cũng đang nỗ lực tìm mọi cách khai thác nguồn nước tại chỗ để giải quyết cơn khát cho dân. Hàng trăm đoàn viên thanh niên, bộ đội đã được xã huy động vào tham gia đào giếng, tìm nước ngầm cho dân xài. “Nhưng việc làm này cũng gặp trỡ̉ ngại, vì phần lớn khi đào lên chỉ toàn thấy đá, có nước thì toàn gặp mạch nước nhiễm phèn, mặn không xài được” – ông Huỳnh Văn Kịch, Phó Chủ tịch UBND xã Thổ Châu nói. Được biết, một số xã đảo ở Kiên Giang đã gửi văn bản kiến nghị, huyện, tỉnh xem xét có chính sách hỗ trợ giá mua nước sinh hoạt cho người dân, vì hiện tại giá nước hầu như đã lên trên 100 nghìn đồng/m3 và sẽ tiếp tục tăng. Tuy nhiên, nếu được chấp thuận thì đây cũng chỉ là biện pháp tình thế. Về lâu dài, dân số trên các đảo sẽ phát triển ngày càng đông, dẫn đên nguồn nước sẽ ngày càng căng thẳng hơn. Vì vậy, các nhà khoa học, cơ quan chức năng cần có những phương án cấp nước, giữ nước vào mùa khô một cách hợp lý. Và trong khi chưa có những giải pháp lâu dài, thì giải pháp tình thế cũng sẽ rất tích cực nhắm giúp người dân ổn định cuộc sống, bám trụ với biển đảo. Theo Nhân Dân