Hợp tác quốc phòng giữa Moscow với Tehran đang ngày càng đi vào thực chất và Iran đang muốn mua loạt vũ khí cực kỳ hiện đại của Nga.

Nga-Iran đẩy mạnh hợp tác quốc phòng

Tổng tư lệnh quân đội Iran, Tướng Ataollah Salehi vừa có tuyên bố cho rằng, nước Cộng hòa Hồi giáo này đã chế tạo ra hệ thống tên lửa phòng không vượt trội hơn về đặc điểm của hệ thống phòng không Nga S-300, hãng thông tấn Tasnim đưa tin.

Tuy nhiên, Trưởng ban biên tập báo Iran News là ông Emad Abshenass nhấn mạnh rằng, nước này vẫn quan tâm tới việc sử dụng hệ thống tên lửa phòng không S-300 và mua sắm hệ thống tên lửa tiên tiến hơn là S-400.

Iran quan tâm đến việc nhận được của Nga những hệ thống tên lửa phòng không thế hệ mới, bởi vì đối với Lực lượng Không quân của nước tôi, vấn đề cực kỳ quan trọng là việc hiện đại hóa và tăng cường những thiết bị tân tiến và các công nghệ mới nhất cho hệ thống phòng không của mình.

Theo đó, giai đoạn tích cực nhất trong hợp tác quân sự-kỹ thuật giữa Iran và Nga những năm gần đây là việc Nga đã hoàn thành việc cung cấp các hệ thống tên lửa phòng không S-300PMU-1 cho Cộng hòa Hồi giáo Iran vào cuối năm 2016.

Sau đó, Iran đã sử dụng các hệ thống tên lửa phòng không S-300 của Nga để bảo vệ khu vực đầu nào của đất nước và các mục tiêu trọng yếu. Ngay sau khi mới nhận về, các hệ thống S-300 đã được Quân đội nước này triển khai gần cơ sở hạt nhân Fordo.

Trong thời gian qua, nhiều phương tiện truyền thông đang đăng tải thông tin rằng Iran tiếp tục quan tâm đến việc trang bị nhiều loại vũ khí do Nga sản xuất cho các quân binh chủng của mình, để hiện đại hóa toàn diện quân đội, đồng thời đưa mức độ hợp tác lên một tầm cao mới.

Nga bi mat ban tiem kich Su-30SM, tang T-90, S-400 cho Iran? - Anh 1

Iran đang thèm muốn xe tăng T-90 và máy bay Su-30SM của Nga

Trong những tháng gần đây đã có các cuộc đàm phán về các loại vũ khí khác được tổ chức, từ các máy bay chiến đấu hiện đại cho đến hệ thống phòng thủ tên lửa mới S-400 của Nga, nhằm nâng cao khả năng bảo vệ không phận trước mối đe dọa tấn công từ nước ngoài.

Vị chuyên gia Iran nhấn mạnh rằng, hai bên đang tích cực đàm phán về việc nâng cao chất lượng ngành công nghiệp quốc phòng Iran, với việc một số mẫu vũ khí của Nga có thể liên doanh lắp ráp và sản xuất ở nước này, trong đó có các mẫu xe tăng và máy bay chiến đấu hiện đại.

Ngoài ra, sau khi chứng kiến những thành công của nhiều loại vũ khí Nga trên chiến trường Syria, sự hợp tác giữa hai nước đã phát triển theo cả hướng khác, mở rộng sang đào tạo huấn luyện quân nhân Iran và các chuyên gia kỹ thuật cho những loại vũ khí công nghệ cao.

Hiện nay, kho trang bị vũ khí của quân đội Iran đã cũ, Tehran đứng trước nhu cầu cấp bách là hiện đại hóa các hệ thống phòng không, xe tăng-thiết giáp, máy bay chiến đấu, các thiết bị trinh sát, tác chiến điện tử, phòng không hải quân bằng các vũ khí của Nga.

Nga sẽ lách luật bán Su-30SM, T-90 và S-400 cho Iran ?

Giới quan sát nhận định rằng, máy bay chiến đấu đa năng Su-30SM, xe tăng chiến đấu chủ lực T-90 và hệ thống tên lửa phòng không S-400 là những vũ khí hiện đại mà Iran đang thèm muốn nhất, nhằm nâng cao sức mạnh chiến đấu của lực lượng Vệ binh Cách mạng.

Rất có khả năng tại các cuộc gặp trong tháng 3 này, Iran sẽ đề cập đến chi tiết tới những hợp đồng bán máy bay quân sự, máy bay chiến đấu và vũ khí hạng nhẹ của Nga, như máy bay tiêm kích đa năng Su-30SM hoặc một số hệ thống phòng không tầm ngắn.

Tuy nhiên, vào tháng 6/2010, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã ban hành nghị quyết số 1929 về trừng phạt Iran trong lĩnh vực hạt nhân, cấm các nước bán cho Iran các loại vũ khí mang tính chất tấn công như các chiến đấu cơ, xe tăng và các loại xe quân sự bọc thép, pháo cỡ nòng lớn, trực thăng tấn công và tên lửa, cùng các hệ thống phóng tên lửa.

Tuy nghiêm khắc nhưng Nghị quyết 1929 không cấm Iran được mua các loại vũ khí mang tính chất phòng thủ như các hệ thống tên lửa phòng không (ngoại trừ các tổ hợp tên lửa vác vai), thiết bị radar, phương tiện trinh sát, thông tin liên lạc, quản lý và thiết bị chống định vị vô tuyến.

Tuy nhóm P5+1 (hay còn gọi là Nhóm 6, bao gồm 5 nước Ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và Đức) và Iran đạt được thỏa thuận khung về vấn đề hạt nhân của Iran vào tháng 4-2015, nhưng Liên Hiệp Quốc vẫn quyết định không tháo gỡ các biện pháp cấm vận cung cấp vũ khí đối với Iran và Tehran vẫn bị cấm vận vũ khí đến hết năm 2020.

Nga bi mat ban tiem kich Su-30SM, tang T-90, S-400 cho Iran? - Anh 2

Iran rất hài lòng về hệ thống tên lửa phòng không Nga S-300

Trong thời gian các hạn chế có hiệu lực, hợp đồng vũ khí mang tính chất tấn công như máy bay chiến đấu Su-30SM hay xe tăng T-90 đều phải đưa ra thảo luận ở Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, xác suất nhận được sự chấp thuận của tất cả các thành viên Hội đồng Bảo an là vô cùng thấp (ngoài Nga và Trung Quốc; Anh Pháp, Mỹ chắc chắn sẽ không đồng ý).

Do đó, Nga và Iran chỉ được phép hợp tác trên một loạt lĩnh vực vũ khí trang bị hiện đại khác, đó là các hệ thống tên lửa phòng không, tổ hợp tác chiến điện tử, vũ khí hạng nhẹ, máy bay huấn luyện-chiến đấu và trực thăng vận tải.

Các chuyên gia nhận định rằng, những vũ khí, thiết bị quân sự này đã là quá đủ cho Iran. Ngoài ra, rất có thể Nga sẽ tìm cách lách luật để bán những vũ khí bị cấm cho Iran bằng cách bí mật cung cấp công nghệ, để Tehran xây dựng các dây chuyền và nhà máy sản xuất, sau đó điều các chuyên gia công nghệ vũ khí sang hỗ trợ.

Nhật Nam