VH- Ngày 26-27.5, Hội thảo “Phát triển ngành công nghiệp sáng tạo” đã được tổ chức tại Hà Nội với sự hỗ trợ của Bộ VHTTDL Hàn Quốc.

Với những thực tế đã trải nghiệm, các chuyên gia của Tổ chức Sở hữu trí tuệ quốc tế (WIPO), các đại biểu đến từ Ý, Pháp, Hàn Quốc và Việt Nam đã trao đổi các vấn đề liên quan đến ngành công nghiệp sáng tạo và những điều kiện cần và đủ để VN có phần trong “chiếc bánh” của nền công nghiệp sáng tạo thế giới trị giá 3.000 tỉ USD. Nhiều quốc gia lấy công nghiệp sáng tạo làm sức bật Hiện nay, doanh thu ngành công nghiệp sáng tạo trên toàn thế giới vào khoảng 3.000 tỉ USD. Tại Mỹ, đóng góp của ngành công nghiệp sáng tạo vào GDP là 11,12%; Australia là 10%, Thái Lan: 12%, Hàn Quốc: 8,67%, Trung Quốc là 6,41%... Theo ông Dimiter Gantchev, Phó trưởng phòng Hỗ trợ người sáng tạo và biểu diễn của WIPO, sáng tạo được xem là tài nguyên có giá trị với mọi quốc gia; xuyên suốt lịch sử của nhân loại có tầm quan trọng mang tính lịch sử đối với tăng trưởng kinh tế. Đồng quan điểm với ông Dimiter Gantchev, GS Walter Santagara, Chủ tịch UB Quốc gia Ý về sáng tạo và công nghiệp văn hóa chia sẻ: “Ngành công nghiệp sáng tạo của Ý bao gồm 3 lĩnh vực chính: Văn hóa vật thể (thời trang, kiểu dáng công nghiệp và thủ công, công nghiệp thực phẩm và rượu, máy tính và phần mềm); Sản phẩm nội dung thông tin và truyền thông (xuất bản, phát sóng, quảng cáo, điện ảnh); Di sản nghệ thuật và lịch sử (di sản văn hóa, nghệ thuật biểu diễn và âm nhạc, kiến trúc, nghệ thuật đương đại). Năm 2004, các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo ở tầm vĩ mô chiếm hơn 9 % GDP, sử dụng trên 2,5 triệu lao động. Có thể nói, khu vực vĩ mô ngành văn hóa Ý là một trong những vấn đề quan trọng nhất trên thế giới và hiện tại chúng tôi vẫn không bỏ qua sự thống nhất tổng thể và giá trị chiến lược của nó”. Ông Seogweon Kang, Trưởng phòng Bản quyền (Bộ VHTTDL Hàn Quốc) đưa các dẫn chứng về đóng góp của ngành công nghiệp sáng tạo vào sự tăng trưởng của kinh tế Hàn Quốc, trong đó chỉ tính riêng doanh thu bán hàng từ các rạp chiếu phim trong năm 2007 đã đạt 1 nghìn tỉ won. Tại VN, tuy khái niệm về công nghiệp sáng tạo còn khá mới mẻ nhưng chúng ta cũng là một thị trường tiềm năng, chỉ riêng doanh thu từ dịch vụ quảng cáo năm 2006 đạt hơn 6.000 tỉ đồng (khoảng 0,6% GDP), trong đó quảng cáo trực tuyến khoảng 300 tỉ đồng; doanh thu của ngành công nghiệp phần mềm VN đạt 880 triệu USD, chiếm 0,4% GDP năm 2009; lĩnh vực xuất bản sách năm 2009 đã đạt 1,5 nghìn tỉ đồng... Muốn phát triển phải bảo hộ bản quyền Khẳng định vai trò của bảo hộ tác quyền trong việc phát triển ngành công nghiệp sáng tạo- một ngành sinh lợi, thậm chí ở một vài lĩnh vực là siêu lợi nhuận, ông Dimiter Gantchev nói: So với 10 năm trước, nhận thức của các nước về vấn đề tác quyền đã thay đổi rất nhiều. Bây giờ, vấn đề bản quyền luôn song hành với cuộc sống của mỗi chúng ta. Khi ta nghe một bài nhạc, mặc một cái áo đẹp, hay thưởng thức một tác phẩm điện ảnh... thì vấn đề bản quyền của những sản phẩm đó luôn hiện hữu. Mỗi nước đều có khung pháp lý về quyền sở hữu trí tuệ, tuy nhiên tình trạng xâm phạm tác quyền vẫn khá phổ biến, thậm chí là trầm trọng. Muốn ngành công nghiệp sáng tạo sinh lợi nhuận cho đất nước thì các quốc gia cần có Giải pháp hiệu quả và hành lang pháp lý chặt chẽ hơn để bảo vệ các công ty sáng tạo. Cũng theo ông Dimiter Gantchev, để ngăn chặn tình trạng xâm phạm bản quyền trong lĩnh vực sáng tạo, các nước phải phản ứng một cách toàn diện, như: đẩy mạnh tuyên truyền kết hợp với các giải pháp có tính pháp lý để thay đổi nhận thức của người dân trong việc sử dụng các sản phẩm sáng tạo; hợp tác với các đơn vị cung cấp dịch vụ internet; đưa ra các biện pháp bảo hộ công nghệ, các lựa chọn pháp lý, hoạt động pháp lý phù hợp. Đồng thời, cần có cơ chế xử phạt tiến bộ như: thiết lập chi phí cho các khách hàng sử dụng tự do và cho các đơn vị cung cấp dịch vụ internet; mở cửa thị trường cho các giải pháp thực thi sáng tạo; xây dựng các kế hoạch thực hiện khả thi... Nói về tính khả thi của công tác bảo hộ quyền tác giả trong lĩnh vực công nghiệp sáng tạo, ông Seogweon Kang chia sẻ về chiến lược phát triển nội dung của Hàn Quốc trong việc thiết lập hệ thống bảo hộ bản quyền. Đó là tăng cường các quy định chống lại OSP và những người đăng tải dung lượng lớn để phân phối tác phẩm một cách bất hợp pháp trên Internet; vận hành ICOP áp dụng với tất cả các loại hình tác phẩm bao gồm âm nhạc, phim ảnh, truyền hình, ấn phẩm và trò chơi; ICOP hệ thống tự động theo dõi các tập tin bất hợp pháp; đưa ra các biện pháp hành chính nhằm giải quyết vi phạm bản quyền trên Internet nhiều lần; 41 cán bộ cảnh sát tư pháp thực hiện việc thực thi bản quyền; đưa nội dung về bản quyền vào chương trình sách giáo khoa của trường học; đưa vào hoạt động trung tâm giao dịch bản quyền kỹ thuật số để mở rộng thị trường hợp pháp, nơi mà các chủ sở hữu quyền và nhà phân phối có thể cùng có lợi; đơn giản hóa quá trình cấp phép bắt buộc theo luật định có thể áp dụng trong trường hợp không thể tìm thấy các chủ sở hữu quyền hợp pháp... Từ kinh nghiệm của các quốc gia, trả lời câu hỏi VN nên thế nào để phát triển ngành công nghiệp sáng tạo, Dimiter Gantchev cho rằng VN có nhiều sản phẩm được thế giới biết đến. Vấn đề có tính giải pháp là chính sách và chiến lược phát triển bền vững, trong đó phải thể hiện được những cam kết và xác định các nhóm ưu tiên phát triển. Bên cạnh đó, đẩy mạnh tuyên truyền thay đổi nhận thức của mọi người dân về vấn đề tác quyền. Làm sao để họ hiểu rằng, nếu họ tải nhạc trái phép, mua đĩa lậu, kinh doanh và sử dụng hàng nhái... là họ đã và đang... giết chết sự sáng tạo của nghệ sĩ và những người lao động trong lĩnh vực này. Và như vậy, vai trò “sức bật” của ngành công nghiệp sáng tạo đối với phát triển kinh tế VN sẽ khó thực hiện. Nguyệt Nhi