Sau một thời gian chứng kiến giá thép rớt thê thảm, ngày 6/2, Bộ trưởng Kinh tế của 7 nước châu Âu đã đồng thuận gửi thư hối thúc Liên minh châu Âu (EU) có hành động nhằm cứu vãn ngành thép của lục địa này.

Nganh thep EU lao dao vi “nguoi khong lo” Trung Quoc - Anh 1

Nganh thep EU lao dao vi “nguoi khong lo” Trung Quoc - Anh 2

Ngành thép EU đang lao đao vì thép giá rẻ của Trung Quốc

Không thể không hành động

Bức thư gửi Ủy ban châu Âu (EC) và Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng EU do Bộ trưởng Kinh tế Pháp Emmanuel Macron khởi xướng nêu rõ ngành thép châu Âu – vốn bị ảnh hưởng nặng nề từ cuộc khủng hoảng kinh tế 2008 – lại đang đối mặt với thực trạng thương mại không công bằng trong cuộc cạnh tranh quốc tế gay gắt gây do tình trạng dư thừa công suất trên toàn cầu. Tỷ lệ người mất việc ngày càng tăng cũng như các cơ sở sản xuất thép đồng loạt đóng cửa đang hiện hữu.

Trước đó, trong bức thư gửi Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Cao Hổ Thành công bố ngày 5/2, Ủy viên Thương mại EU Cecilia Malmstrom đã hối thúc Bắc Kinh thực hiện mọi biện pháp cần thiết để hạn chế tình trạng dư thừa trong ngành sản xuất thép, cũng như các yếu tố khác khiến tình hình trầm trọng hơn. Bà Malmstrom cũng cảnh báo Trung Quốc về các cuộc điều tra bán phá giá mới của EU đối với các sản phẩm của nước này. Theo bà Malmstrom, việc sản lượng thép xuất khẩu của Trung Quốc tăng 50% trong năm 2015 đã khiến thị trường thép toàn cầu và châu Âu mất ổn định.

EU là nhà sản xuất thép lớn thứ hai thế giới sau Trung Quốc. Hàng năm, liên minh này sản xuất tổng cộng 177 triệu tấn thép, chiếm 11% tổng sản lượng toàn cầu. Kể từ đợt suy thoái 2008, châu Âu đã chứng kiến 85.000 người trong ngành thép mất việc làm, chiếm hơn 20% lực lượng lao động của ngành, do thép rơi xuống mức thấp kỷ lục trong một thập niên giữa bối cảnh nguồn cung toàn cầu dư thừa, nhu cầu giảm và cơn bão thép giá rẻ, chủ yếu từ Trung Quốc.

Thủ phạm “khổng lồ”

Trong bức thư gửi đi, 7 vị Bộ trưởng đã yêu cầu EU tổ chức một cuộc điều tra riêng trong lĩnh vực nhập khẩu sản phẩm thép cuốn nóng từ Trung Quốc.

Hãng thép ArcelorMittal có trụ sở tại Luxembourg ngày 5/2 cho rằng Trung Quốc là nguyên nhân gây ra thiệt hại tới 8 tỷ USD trong năm 2015 và hàng nghìn nhân công ngành này bị mất việc.

Kể từ khi nền kinh tế giảm tốc, Trung Quốc đã bắt đầu xả thép dư thừa vào các thị trường quốc tế với các hợp đồng chào giá thấp. Xuất khẩu thép của Trung Quốc đã tăng 28% lên 43,5 triệu tấn trong 6 tháng đầu năm 2015 mặc dù sản lượng giảm 2%.

Lúc này, các nhà máy sản xuất thép của Trung Quốc bắt đầu kí các hợp đồng với nước khác mặc dù chịu lỗ để duy trì sản xuất và giải phóng hàng tồn kho.

Năng lực sản xuất thiết kế của các nhà máy Trung Quốc là 1,1 tỷ tấn kim loại mỗi năm, trong đó sản lượng vượt quá là 340 triệu tấn. Sản xuất thép thô của Trung Quốc chiếm hơn 1/2 tổng sản lượng thế giới. Nguyên sản lượng vượt quá đã cao gấp đôi sản lượng của EU, 170 triệu tấn.

Tăng trưởng nhu cầu thép tại châu Âu được dự báo sẽ chậm lại trong năm 2015 sau khi đạt mức đỉnh điểm vào năm 2014. Mức tăng trưởng này được dự báo chỉ đạt 1,5% trong năm nay, điều này càng gia tăng áp lực lên ngành này trong khu vực.

Trong tháng 6/2015, Hiệp hội sản xuất thép tại EU và Mỹ đã đưa ra tuyên bố kế hoạch hành động ngăn chặn đối với sự đổ bộ ồ ạt ngành kim loại của Trung Quốc.

Mặc dù lo ngại về sức khỏe của thị trường thép toàn cầu, Ủy ban Châu Âu vẫn chứng kiến mức tăng 3,9% tiêu thụ năm ngoái. Tuy nhiên, tiêu thụ thép vẫn chỉ ở mức 25% dưới mức đã đạt được năm 2007.

Theo Eurofer, việc Ủy ban Châu Âu áp dụng thuế chống bán giá chỉ nhằm mục tiêu bảo vệ cho 330.000 con người trong ngành thép khỏi nguy cơ mất việc.

Minh Nguyên