Hoạt động mua bán ngọc bích của Myanmar mà một ngành công nghiệp bí mật gây ra xung đột vũ trang và tình trạng lạm dụng ma túy tràn lan, trị giá 31 tỉ USD trong năm 2014, gần một nửa trong tổng sản phẩm quốc nội của quốc gia Đông Nam Á, một báo cáo hôm 23.10 cho biết.

Ngoc Bich-‘Tai nguyen mau’ cua Myanmar - Anh 1

Ngọc Bích-‘Tài nguyên máu’ của Myanmar.

Có thể bạn quan tâm

Myanmar đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử vào tháng 11.2015, đây là cuộc tổng tuyển cử đầu tiên kể từ khi kết thúc chế độ quân sự vào năm 2011, thông tin từ Global Witness, một tổ chức chống tham nhũng có trụ sở tại London. Hoạt động tham nhũng và sự giàu có bất hợp pháp đã phá hoại tiến trình dân chủ của Myanmar, và đặt ra các thử thách cho chính sách đối ngoại của Mỹ với quốc gia trong khu vực.

“Kinh doanh ngọc bích Myanmar có thể là vụ cướp tài nguyên lớn nhất trong lịch sử hiện đại. Hàng chục tỉ USD đang nằm trong tay một bộ phận quan chức quân sự, các công ty quân sự, ông trùm hay trùm ma túy lớn. Đây là tội ác kinh khủng đặt ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với nền dân chủ và hòa bình tại Myanmar,” Mike Davis, giám đốc khu vực châu Á của Global Witness cho biết.

Nhu cầu tăng cao từ tầng lớp trung lưu Trung Quốc đã trở thành nguồn gốc cho các cuộc xung đột đẫm máu tại mỏ ngọc bích lớn nhất Myanmar, thuộc bang Kachin đang bị chiến tranh tàn phá. Các lực lượng quân sự đã tranh giành quyết liệt với giới lãnh đạo quân nổi dậy, nhằm kiểm soát hoạt động buôn lậu đá ngọc bích vào nước láng giềng Trung Quốc-khách hàng hàng đầu của Myanmar.

Hàng ngàn thợ mỏ và gia đình của họ xung quanh mỏ Kachin, đã trở thành nạn nhân của dịch bệnh, nghiện ma túy, mại dâm và HIV. Ngoài ra, các công nhân phải thường xuyên làm việc trong điều kiện cực nhọc và kém an toàn. Báo cáo từ Global Witness cho biết, khoảng 31 tỷ USD được tạo ra từ ngọc bích tại Myanmar trong năm 2014, cao hơn nhiều so với ước tính trước đây.

Hầu hết nguồn thu từ ngọc bích đều “chảy vào túi” giới chức quân sự và các đồng minh của họ, rất ít được dành cho công nhân tại Kachin hay người dân Myanmar. Đằng sau các công ty giả, được cấp phép một cách bí mật, là một trong những người quyền lực nhất ở Myanmar, trong đó có gia đình cựu độc tài Than Shwe, người cai trị quốc gia Đông Nam Á với bàn tay sắc trong khoảng thời gian 1992-2011.

Theo hồ sơ tài chính của chính phủ, con trai của Than Shwe là Kyaing San Shwe và Htun Naing Shwe hiện đang nắm quyền điều khiển 2 công ty với giấy phép khai thác 6 mỏ ngọc bích tại thị trấn Hpakant. Ngoài ra, một công ty thứ ba tham gia vào việc mua bán ngọc bích cũng được điều hành bởi 2 anh em. Tổng cộng, các công ty thu được khoảng 220 triệu USD trong các phiên chợ hàng năm.

Quân đội Myanmar, được gọi là Tatmadaw, sở hữu hai công ty kiếm được 180 triệu USD từ doanh số bán ngọc trong năm 2014. Một báo cáo cho biết, các công ty được sử dụng như một nguồn tài chính hỗ trợ cho hoạt động của quân đội, chống lại phiến quân Kachin nổi dậy suốt một thập kỷ qua.

Ngoài ra, một phần lợi nhuận từ ngọc bích cũng thuộc về các chính trị gia cấp cao tại Myanmar, ông trùm có mối quan hệ sâu sắc với chính quyền quân sự cũ hay trùm ma túy. Điều này là bao gồm cả Ohn Myint, Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Myanmar, từng là chỉ huy lực lượng phía bắc và là tướng hàng đầu tại bang Kachin.

Hàn Giang (theo Nytimes)