Đã nghe kể nhiều về anh nên trong chuyến công tác về huyện Đác Min (tỉnh Đác Nông) lần này, chúng tôi quyết định tìm gặp Giám đốc Công ty TNHH dịch vụ thương mại xuất nhập khẩu Vườn Xanh, Trịnh Nguyên Vũ người tiên phong trong việc làm "trẻ hóa" các vườn cà-phê già cỗi ở Đác Nông cũng như các tỉnh Tây Nguyên.

Kỹ sư Trịnh Nguyên Vũ (người ngồi) hướng dẫn cách chữa bệnh trên cây trồng cho người dân địa phương.

Đã nghe kể nhiều về anh nên trong chuyến công tác về huyện Đác Min (tỉnh Đác Nông) lần này, chúng tôi quyết định tìm gặp Giám đốc Công ty TNHH dịch vụ thương mại xuất nhập khẩu Vườn Xanh, Trịnh Nguyên Vũ người tiên phong trong việc làm "trẻ hóa" các vườn cà-phê già cỗi ở Đác Nông cũng như các tỉnh Tây Nguyên.

Từ cán bộ bảo vệ rừng đến chủ doanh nghiệp

Trong câu chuyện với chúng tôi, Giám đốc Trịnh Nguyên Vũ cho biết: Năm 2001, anh tốt nghiệp ngành trồng trọt, Khoa Nông-lâm nghiệp, Trường đại học Tây Nguyên. Ngày mới ra trường, cũng như bao bạn trẻ khác, anh muốn xin vào biên chế một cơ quan Nhà nước cho ổn định cuộc sống. Sau khi "vác" đơn xin việc đến nhiều cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, đầu năm 2002, anh được nhận vào công tác tại Phòng kỹ thuật-bảo vệ rừng, Lâm trường Ea H’Leo, huyện Ea H’Leo, tỉnh Đác Lắc. Công tác tại đây được ba năm với nhiệm vụ của một cán bộ quản lý, bảo vệ rừng, thấy công việc nhàm chán, quanh đi quẩn lại cũng chỉ có một việc, không giúp ích được cho nhiều người, thu nhập lại không đáng bao nhiêu. Vì vậy, cuối năm 2004, anh đã xin nghỉ việc ở lâm trường và xin vào làm việc tại Công ty TNHH Map Pacific Việt Nam, Văn phòng đại diện tại Tây Nguyên. Đây là một doanh nghiệp 100% vốn của Xin-ga-po hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, gia công, pha chế, đóng gói... thuốc thú y và thuốc bảo vệ thực vật (BVTV).

Trong thời gian công tác tại công ty, anh đã được tham gia các lớp đào tạo, tập huấn về kỹ thuật sử dụng thuốc BVTV, chăm sóc cây trồng, nhất là cây cà-phê, hồ tiêu, cao-su... do công ty thuê các chuyên gia đầu ngành trong và ngoài nước về giảng dạy. Với những kiến thức học được trên giảng đường đại học kết hợp với những kiến thức tiếp thu được qua các lớp đào tạo, tập huấn trong thời gian công tác tại Công ty TNHH Map Pacific Việt Nam, năm 2009, kỹ sư Trịnh Nguyên Vũ đã tự tin đứng ra thành lập một công ty cho riêng mình với tên gọi Công ty TNHH dịch vụ thương mại xuất nhập khẩu Vườn Xanh, chuyên hoạt động trong lĩnh vực tư vấn và cung cấp dịch vụ thuốc BVTV.

"Mặc dù đứng ra thành lập công ty nhưng hầu hết các hoạt động của công ty tôi đều giao cho vợ điều hành, còn bản thân mình lao vào công việc tư vấn ứng dụng khoa học - kỹ thuật (KHKT) vào sản xuất cho nông dân, nhất là cải tạo các vườn cà-phê già cỗi, một công việc mà lâu nay chỉ có các cơ quan, đoàn thể của Nhà nước làm, còn tư nhân chưa ai quan tâm đến", Giám đốc Vũ tâm sự. Bởi theo anh, xuất phát từ thực tiễn ở huyện Đác Min cũng như các tỉnh Tây Nguyên, nhiều nông dân đã trồng cà-phê lâu năm nhưng chủ yếu trồng theo kinh nghiệm là chính, chưa áp dụng KHKT vào sản xuất nên vốn đầu tư lớn mà hiệu quả kinh tế lại không cao. Bên cạnh đó, nhiều diện tích cà-phê đã khai thác từ 25 đến 30 năm, nay đến giai đoạn già cỗi, năng suất thấp, nhưng nông dân chưa có điều kiện để thay thế nên nhu cầu làm "trẻ hóa" các vườn cà-phê là rất lớn. Đây là một "thị trường" rộng lớn nhưng không phải ai cũng làm được.

Tư vấn miễn phí cho nông dân

Dẫn chúng tôi đi thăm những vườn cà-phê do mình tư vấn làm "trẻ hóa" ở xã Đức Mạnh, huyện Đác Min, kỹ sư Trịnh Nguyên Vũ tâm sự: "Do trước đây phần lớn nông dân ở Đác Nông và các tỉnh Tây Nguyên chỉ chú trọng "chạy đua" mở rộng diện tích cà-phê chứ không chú trọng ứng dụng KHKT nên chi phí đầu tư, công chăm sóc cao nhưng lợi nhuận lại thấp. Trong khi đó, điều quan trọng nhất trong kỹ thuật trồng và chăm sóc là phải biết ứng dụng KHKT, nhất là kỹ thuật cắt cành, tạo tán thì chi phí đầu tư, công chăm sóc ít nhưng lợi nhuận thu được lớn. Hơn nữa, tôi vẫn nhớ lời dạy của Bác Hồ, việc gì có lợi cho dân thì dù khó khăn mấy cũng phải gắng làm. Vì vậy, từ năm 2009 đến nay, tôi đã đem hết những kiến thức học được cũng như kinh nghiệm của mình để tư vấn, truyền đạt cho những người trồng cà-phê ở Đác Nông cũng như một số tỉnh khác ở Tây Nguyên, nhất là kỹ thuật cắt cành, tạo tán, bón phân, phòng trừ dịch bệnh... để làm "trẻ hóa" các vườn cà-phê già cỗi, vừa tăng năng suất, vừa kéo dài thời gian khai thác của vườn cây, nâng cao thu nhập của người nông dân".

Để có thể hướng dẫn được nhiều nông dân tiếp thu kỹ thuật cắt cành, tạo tán, mỗi năm Giám đốc Vũ nhận ba ha cà-phê ở sáu khu vực khác nhau trong tỉnh rồi trực tiếp cắt cành, tạo tán, sau đó công ty của anh phối hợp Hội Nông dân ở địa phương tổ chức hội thảo đầu bờ để nhân rộng mô hình. Những diện tích cà-phê do anh trực tiếp đảm nhiệm việc cắt cành, tạo tán, năng suất luôn đạt từ bảy đến tám tấn cà-phê nhân/ha, trong khi đó năng suất bình quân ở địa phương hiện nay chỉ từ 2,5 đến ba tấn/ha.

Với những kiến thức học được trên giảng đường đại học cũng như kinh nghiệm tích lũy được từ thực tế, bình quân mỗi năm Công ty của Giám đốc Trịnh Nguyên Vũ tư vấn miễn phí cho khoảng 1.000 hộ trồng cà-phê ở tỉnh Đác Nông và Đác Lắc... Những hộ làm đúng theo quy trình do anh tư vấn, năng suất vườn cà-phê đều tăng hơn 30% sản lượng so với trước khi được tư vấn. Nhiều nông dân đã tự chủ được kỹ năng, kiến thức, có đủ khả năng tư vấn độc lập cho những nông dân khác về kỹ thuật chăm sóc cây trồng với chi phí thấp, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Điển hình như gia đình ông Lê Văn Phúc, ở thôn Thuận Bắc, xã Thuận An, huyện Đác Min trồng được 1,6 ha cà-phê. Trước đây dù có đầu tư và chăm sóc đến mấy ông cũng chỉ thu được năm, sáu tấn cà-phê nhân. Thế nhưng, sau khi được tư vấn kỹ thuật cắt cành, tạo tán và bón phân, phòng trừ dịch bệnh, cũng với diện tích cà-phê ấy nhưng trong ba năm qua gia đình ông luôn thu được 11 tấn cà-phê nhân. Với kỹ thuật học được, ông Phúc còn tư vấn từ công đoạn làm cành, tạo tán cho đến bón phân, phun thuốc cho nhiều người dân khác trong thôn, trong xã để cùng vươn lên làm giàu.

Điều đáng trân trọng ở Giám đốc Trịnh Nguyên Vũ là công việc tư vấn tuy vất vả, bởi phần lớn thời gian tư vấn là phải làm trực tiếp ngoài rẫy cà-phê, giúp nông dân dễ hiểu, dễ nhớ, dễ ứng dụng, nhiều nơi đi, về mất cả ngày đường, nhưng anh không nề hà, ai nhờ tư vấn dù xa mấy anh cũng đi và tư vấn hoàn toàn miễn phí.

Tỉnh Đác Nông hiện có hơn 114 nghìn ha cà-phê và toàn vùng Tây Nguyên có hơn 500 nghìn ha cà-phê, trong đó số lượng các vườn cà-phê già cỗi ngày càng tăng, do đó nhu cầu của người nông dân được tư vấn làm "trẻ hóa" các vườn cà-phê để kéo dài thời gian khai thác và tăng năng suất là rất lớn. Vì vậy, Công ty TNHH dịch vụ thương mại xuất nhập khẩu Vườn Xanh hiện đang giải quyết việc làm cho mười lao động, trong đó có bốn kỹ sư nông nghiệp chuyên đi tư vấn, chuyển giao KHKT cho người dân trong và ngoài tỉnh ứng dụng vào sản xuất. Ngoài ra, công ty cũng đang hợp tác với một số nông dân có kỹ năng, kinh nghiệm sản xuất ở huyện Đác Min làm cộng tác viên tư vấn, chuyển giao ứng dụng KHKT cho nông dân khi có nhu cầu. Tùy theo lĩnh vực, những nông dân này được công ty mời tham gia truyền đạt kinh nghiệm trong sản xuất cho bà con nông dân tại các hội thảo, tọa đàm về ứng dụng KHKT vào canh tác.

Với những thành công bước đầu trong việc làm "trẻ hóa" các vườn cà-phê, kỹ sư Trịnh Nguyên Vũ hiện đang nghiên cứu và mở rộng sang tư vấn các loại cây trồng chủ lực khác ở Đác Nông cũng như các tỉnh Tây Nguyên hiện nay là hồ tiêu, cao-su, ca-cao, ngô lai... Bởi theo suy nghĩ của anh: làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh không phải làm những gì cao xa mà là những gì mang lại nhiều lợi ích nhất cho người nông dân.

Bài và ảnh: NGUYỄN CÔNG LÝ