Người Nam Sudan ăn mừng độc lập hồi tháng 7-2011

(CATP) Cả hai vị tổng thống của Sudan và Nam Sudan, mới tách ra khỏi đất nước Bắc Phi này, đều đưa ra dự báo về khả năng bùng nổ một cuộc chiến tranh mới ở khu vực nhiều dầu lửa trên đường biên giới quốc tế mới giữa hai nước.

Nam Sudan đã trở thành một nước độc lập từ tháng 7-2011, sau nhiều thập niên nội chiến giữa hai miền Nam - Bắc Sudan. Điều đáng lo ngại là giải pháp tách rời vẫn không đem lại sự yên ổn cho khu vực nhạy cảm này.

Tình hình cả hai nước Sudan trong những ngày qua càng lúc càng nóng lên. Binh lính hai bên đã được triển khai dọc theo đường biên giới quốc tế mới thành lập giữa hai nước Bắc Phi. Trong khi đó, ngay bên trong Sudan, lực lượng phiến quân vừa công bố một liên minh mới với mục tiêu đánh đổ chính quyền hiện nay của Sudan bằng mọi giá. Liên minh này gọi là Mặt trận cách mạng Sudan (SRF).

Theo giới bình luận quốc tế, hai cuộc nội chiến Nam - Bắc Sudan kéo dài nhiều chục năm trước mang màu sắc chính trị, giành quyền lực. Nhưng bây giờ, hai nước Sudan sẽ đối đầu nhau vì quyền lợi dầu lửa. Hai nước cho tới nay chưa bao giờ đạt được một thỏa thuận nào về việc phân chia nguồn trữ lượng dầu lửa.

Sau khi đã bị cắt mất miền nam, Sudan đang ngày càng chìm sâu vào khủng hoảng. Quân đội chính phủ suốt mấy tháng nay đã phải chiến đấu với lực lượng phiến quân mới. Không chỉ có phiến quân chính SRF mà Sudan còn phải đương đầu với các nhóm phiến quân ở hai bang Blue Nile và Nam Kordofan. Riêng nhóm sắc tộc Nuba ở Nam Kordofan từ năm 2003 đã bắt đầu nổi dậy đòi lãnh thổ riêng. Cùng lúc đó, chính phủ Khartoum đang trong cơn khủng hoảng tài chính vì mất trữ lượng dầu lửa và giá lương thực đang tăng.

Tổng thống Omar al-Bashir của Sudan đã tố cáo miền nam đang vũ trang cho các phiến quân ở Sudan. Ông khuyến cáo rằng, nếu Nam Sudan muốn chiến tranh trở lại, quân đội Sudan sẵn sàng nghênh chiến.

Tổng thống Salva Kiir của Nam Sudan nói rằng lời cáo buộc của ông al-Bashir chỉ nhằm dọn đường cho ý muốn xâm lược Nam Sudan. Ông nhấn mạnh: mặc dù Nam Sudan mong muốn hòa bình, nhưng sẽ không cho phép chủ quyền của mình bị xâm phạm.

Tuần qua, các quan chức Mỹ và quốc tế đều xác nhận máy bay quân sự của Sudan đã hai lần bay vào lãnh thổ của Nam Sudan để ném bom. Trong vụ oanh tạc thứ hai, hai quả bom đã rơi gần trại tị nạn Yida, nơi có hơn 20.000 người tị nạn. May mắn là không có thương vong. Tổng thư ký LHQ Ban Ki-moon hôm 14-11 đã kêu gọi hai chính phủ Sudan và Nam Sudan cố gắng kiềm chế, không sử dụng vũ lực chống lẫn nhau. Ông nói rằng các vấn đề còn tồn đọng trong hiệp định hòa bình 2005 kết thúc cuộc nội chiến Nam - Bắc Sudan chỉ có thể giải quyết thông qua đàm phán.

Herve Ladsous, người chỉ huy hoạt động gìn giữ hòa bình của LHQ, và Hilde Johnson, người đứng đầu phái bộ LHQ ở Nam Sudan hôm 15-11 đã thúc giục cả hai phía Sudan không nên tố cáo lẫn nhau nữa.
Sudan và Nam Sudan hiện giống như hai thùng thuốc súng.