Vào ngày 6/7, chuyến bay 214 của hãng hàng không Asiana đã bị tai nạn khi hạ cánh tại sân bay quốc tế San Francisco. Theo thông báo chính thức 2 hành khách trong chiếc Boeing 777 đã tử nạn, hơn 180 trong số 307 người bị thương.

Chủ tịch Hãng hàng không Asiana, Yoon Young-doo đã phát biểu với truyền thông rằng lỗi không thuộc về động cơ hoặc về lỗi kỹ thuật. Điều này đã hướng dư luận tập trung vào lỗi phi công được xem là gốc rễ của thảm họa.

Tác giả Gladwell, cuốn sách bán chạy nhất được xuất bản vào năm 2008 mang tên "Outliers". Trong quyển sách này tác giả đã dành một chương để chỉ rõ sự yếu kém trong việc đảm bảo an toàn bay của các hãng hàng không Korean - một trong những hãng vận tải lớn ở châu Á trong những năm 1980 - 1990.

Trong một lần nói chuyện với tạp chí Fortune vào tháng 11/2008, ông đã nói rằng vấn đề lớn của các hãng hàng không Hàn Quốc không phải là máy bay cũ hay yếu kém trong việc huấn luyện phi công, mà vấn đề ở đây là "văn hóa thứ bậc" - một nét phổ biến ở châu Á mà đặc biệt là ở Hàn Quốc. Gladwell mô tả đó là một thứ di sản văn hóa mà họ cần phải đấu tranh.

"Bạn phải có nghĩa vụ tôn kính với người lớn tuổi hoặc là cấp trên của bạn. Một điều mà bạn không thể nào tưởng tượng nổi ở xã hội Mỹ. Gladwell lấy ví dụ minh họa bằng chuyến bay 801 của Hãng Korean Air bị tai nạn vào ngày 6/8/1997. Chiếc Airbus 300 trong hành trình đến đảo Guam đã đâm sầm vào một ngọn đồi làm thiệt mạng 223 người. Các nguyên nhân gây ra tai nạn được biết đến là thời tiết xấu, hệ thống cảnh báo không hoạt động, biểu đồ đã lỗi thời. Và quan trọng phụ lái đã không dám đặt câu hỏi với cơ trưởng không có nhiều kinh nghiệm hơn mình - một sai lầm mà ông cho là chết người.

Malcolm Gladwell - nhà báo nổi tiếng, được tạp chí Time năm 2005 bình chọn là một 100 người có ảnh hưởng nhất trên thế giới.

Theo Gladwell, quá trình cải tổ bao gồm tái định hướng văn hóa bên trong buồng lái, khuyến khích phi hành đoàn lên tiếng về bất kỳ mối nguy hiểm nào bằng ngôn ngữ không phải là quá lịch sự hoặc nói giảm nhẹ có thể được hiểu gần như là mơ hồ, không rõ ràng. Điều đó thật là nguy hiểm, bởi vì trong những chuyến bay hiện đại, các máy móc tinh vi được điều khiển bởi một phi hành đoàn mà trong đó họ bình đẳng với nhau, không phải e ngại chỉ ra những sai lầm hoặc không đồng ý kiến một vấn đề nào đó với cơ trưởng.

Ủy ban An toàn giao thông Vận tải quốc gia của Mỹ (gọi tắt là NTSB) đã từ chối bình luận về việc liệu các yếu tố văn hóa có thể cũng là tác nhân gây ra vụ tai nạn trong chuyến bay 214 của Hãng Asiana vừa qua.

"Bất cứ điều gì cũng có thể xảy ra trên chuyến đáp vào sân bay San Francisco. Tôi cảm thấy nghi ngờ có điều gì đó liên quan đến văn hóa an toàn hàng không của Hàn Quốc trong năm 2013" - phi công Patrick Smith viết trên tờ tạp chí online Slate. Ông Smith cũng xác nhận rằng các hãng hàng không Hàn Quốc trước đây đã có vấn đề an toàn trong quá khứ như đã có tiêu chuẩn đào tạo phi công còn "cứng nhắc", yếu kém và còn "văn hóa độc tài trong buồng lái".

Phần còn lại bị đốt cháy của chiếc Boeing 777 của hãng hàng không Asiana; Điều tra viên và Chủ tịch Deborah Hersman của Ủy nan An toàn giao thông vận tải quốc gia Mỹ tại hiện trường vụ tai nạn.

Theo báo cáo được công bố của Hãng Asian, cơ trưởng Lee Gang-guk (46 tuổi) đã được đào tạo về các máy bay Boeing 777, mặc dù ông đã có hơn 20 năm kinh nghiệm với 10.000 giờ bay tuy nhiên ông chỉ có 43 giờ với loại máy bay này. Trong khi đó phụ lái là Lee Jeong-min (49 tuổi) đã có 12.390 giờ bay và đã có 3.220 giờ lái với Boeing 777. Trong tổ lái 4 người, ông Lee Jeong-min là người có kinh nghiệm lái Boeing 777 nhiều nhất. Có thể nói rằng ông Lee Gang-guk đang trong quá trình "tập lái" Boeing 777 dưới sự hướng dẫn của phụ lái Lee Jeong-min.

Bình luận về việc liệu có hợp lý khi một phi công ít kinh nghiệm hơn làm cơ trưởng, ông Anthony Philbin, phát ngôn viên của Tổ chức hàng không dân dụng quốc tế cho rằng sự sắp xếp đào tạo như vậy là phổ biến. "Phương pháp này được sử dụng bởi tất cả các hãng hàng không trên thế giới". Tuy nhiên ông đã không thể bình luận về việc "văn hóa buồng lái" có phải là tác nhân trong vụ tai nạn này.

Theo NTSB, máy bay đã bay với tốc độ thấp hơn mức tối thiểu và điều đó khiến cho máy bay không còn đủ lực nâng dẫn đến hạ độ cao đột ngột gây tai nạn. Vào thời điểm máy bay ở độ cao 150m, lẽ ra máy bay phải duy trì ở tốc độ 137 knot (1 knot tương đương 1,85km/h) tuy nhiên chiếc Boeing 777 bị tai nạn chỉ còn 134 knot. Nhận thấy tốc độ máy bay quá chậm, phụ lái Lee Jeong-min đã cảnh báo nên tăng tốc độ. Tuy nhiên lời cảnh báo đó đã không được cơ trưởng lắng nghe. Khoảng thời gian mà phụ lái đưa ra lời cảnh báo trước tai nạn xảy là 34 giây, đủ thời gian có thể chuyển biến tình hình. Tuy nhiên, vì một lí do gì đó cơ trưởng đã không lắng nghe, chỉ cho đến khi 1,5 giây trước khi xảy ra tai nạn thì lúc này đây cơ trưởng hủy bỏ hạ cánh và tăng tốc máy bay nhưng mọi thứ đã quá muộn.

Được biết các hãng hàng không ở Hàn Quốc đã thực hiện một cuộc cải tổ mạnh mẽ. Điều đó dẫn đến việc trong năm 2008, hàng không của quốc gia này đã đánh bại hơn 100 quốc gia khác để trở thành một trong những quốc gia có hãng hàng không an toàn nhất trên thế giới. Điều này đã trở thành niềm tự hào của nhiều người dân Hàn Quốc. Tuy nhiên, vụ tai nạn vừa quá đã khiến nhiều người đặt câu hỏi xung quanh việc bảo đảm an toàn của các hãng hàng không ở quốc gia này.

Theo ông Smith, tử vong do tai nạn máy bay nói chung đang ngày càng hạn chế. Tai nạn xảy là sự cố gây nhiều tử vong đầu tiên ở Mỹ liên quan đến một hãng hàng không lớn kể từ tháng 11/2001, Smith nhấn mạnh.

Giả thuyết về vấn đề "văn hóa thứ bậc" ở Hàn Quốc đã ảnh hưởng trong buồng lái do Gladwell đưa ra vẫn còn đang tranh cãi. Một số người bình luận đã cho rằng ông Gladwell đã hồ đồ khi đưa ra nhận định trên tuy nhiên cũng đã không ít người ủng hộ quan điểm này