"Khi chưa có báo cáo ĐTM chính thức mà đã cấp giấy phép xây dựng là chưa đúng quy định và là thiếu sót của Ban quản lý các KCN Bắc Giang".

Thừa nhận sai sót

Liên quan đến phản ánh của báo chí về việc Công ty TNHH JA Solar VN (JA Solar) thuộc Tập đoàn JA Solar (Trung Quốc) đang gấp rút xây dựng 1 nhà máy cực lớn ở Bắc Giang với vốn đầu tư 280 triệu USD (khoảng 6.000 tỉ đồng) nhưng đến nay vẫn chưa có báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM), chiều 10/3, Ban quản lý các KCN tỉnh Bắc Giang đã tổ chức giải trình cụ thể.

Phát biểu tại cuộc họp, ông Nguyễn Anh Quyền - Trưởng ban quản lý các KCN tỉnh Bắc Giang cho biết, Công ty TNHH JA Solar đã tiến hành lập báo cáo ĐTM trình Bộ Tài nguyên môi trường (TN-MT) và đã có phiếu hẹn thời hạn trả hồ sơ vào ngày 4/5.

Nha may Trung Quoc no DTM: Bac Giang nhan trach nhiem - Anh 1

Ông Nguyễn Văn Linh, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang thừa nhận trách nhiệm. Ảnh: TPO

Tuy nhiên để bảo đảm tiến độ thực hiện dự án đầu tư theo cam kết, Công ty JA Solar đã xin phép Ban quản lý KCN Bắc Giang xây dựng dự án. Nhận thấy đơn vị này đã có báo cáo ĐTM sơ bộ, có cam kết và phiếu hẹn nên Ban đã đồng ý cấp phép xây dựng cho đơn vị này.

“Chúng tôi đã cân nhắc kỹ là nếu có một tỷ lệ nhỏ gây hại cho môi trường chúng tôi cũng không đồng ý. Nhưng dù sao khi chưa có báo cáo chính thức mà đã cấp giấy phép xây dựng cũng là chưa đúng quy định và là thiếu sót của Ban quản lý các KCN”, tờ Tiền phong dẫn lời ông Quyền nói.

Trưởng ban Quản lý các KCN tỉnh Bắc Giang cũng khẳng định sẽ chịu trách nhiệm trước Tỉnh ủy, UBND tỉnh Bắc Giang khi để xảy ra những sai phạm nêu trên.

Nhà máy Trung Quốc nợ ĐTM: Địa phương chống chế?

Tạm dừng dự án

Trong khi đó, Nguyễn Văn Linh, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang cho biết, sau khi nhận được phản ánh của báo chí, ông đã có cuộc họp với Sở TN-MT và Ban quản lý các KCN tỉnh, yêu cầu giải trình toàn bộ sự việc.

Ông Linh cho biết, dự án Ja Solar, thời điểm tháng 12/2016, nhà đầu tư đã có sơ bộ đánh giá tác động môi trường và gửi lên TN-MT.

“Khuyết điểm của chúng tôi đó là chưa có đánh giá ĐTM khi khởi công dự án”,ông Linh thừa nhận.

Nha may Trung Quoc no DTM: Bac Giang nhan trach nhiem - Anh 2

Dự án JA Solar đã được xây dựng khi chưa được cấp phép

Tuy nhiên, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang cho rằng hiện nay có sự mâu thuẫn giữa Luật đầu tư và Luật Tài nguyên môi trường. Theo quy định mới nhất thì nhà đầu tư chỉ cần có báo cáo ĐTM sơ bộ và giải pháp về môi trường là có thể được cấp phép xây dựng. Bên cạnh đó, việc làm này của tỉnh cũng nhằm tạo môi trường đầu tư thuận lợi, thu hút các doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Đến nay, công ty TNHH JA Solar Việt Nam đã tự nguyện đình chỉ việc thi công, chờ kết quả phê duyệt của Bộ TN-MT và cam kết nếu không được phê duyệt ĐTM sẽ ngừng triển khai dự án.

“Tôi cũng phải kiểm điểm trách nhiệm của mình trong quản lý nhà nước, chưa đôn đốc các đơn vị, nhà đầu tư thúc đẩy việc phê duyệt ĐTM của dự án này”, ông Linh nói.

Nhà máy Trung Quốc nợ ĐTM: Đừng xuê xoa, dễ dãi

Nguy cơ ô nhiễm môi trường rất cao

Cũng liên quan đến dự án này, trao đổi với Đất Việt, ông Đỗ Văn Hạ - Giám đốc Công ty Năng lượng sạch không khỏi băn khoăn trước quyết định lạ lùng trên của Bắc Giang.

Theo ông Hạ, dù pin năng lượng mặt trời được coi là công nghệ xanh, sạch, thân thiện với môi trường nhưng việc chế tạo ra các tấm pin năng lượng mặt trời cũng chứa đựng rủi ro có thể gây ô nhiễm môi trường nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

“Với trường hợp của JA Solar, tôi cho rằng đây có thể là một trong những lý do khiến doanh nghiệp này chưa đưa ra các báo cáo ĐTM. Việc này hết sức vô lý. Bởi lẽ khi nhà máy đã được xây dựng thì thiết kế đã xong và quy trình công nghệ cũng rõ ràng. Như vậy là đủ cơ sở để làm cáo báo ĐTM. Hơn nữa tập đoàn JA Solar đã xây dựng bên Trung Quốc những nhà máy tương tự. Trong khi đó các tiêu chuẩn về môi trường của Việt Nam cũng dựa trên cơ sở các tiêu chuẩn của thế giới.

Không thể cho doanh nghiệp xây dựng nhà máy trước rồi bổ sung ĐTM sau như cách làm của Bắc Giang. Không có báo cáo ĐTM mà vẫn được phép triển khai dự án là một sai phạm, đặc biệt đây lại là nhà máy sản xuất có nguy cơ lớn trong việc gây ô nhiễm môi trường”, ông Hạ nhấn mạnh.

Trong khi đó, TS Lê Anh Tuấn – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Biến đổi khí hậu (Trường ĐH Cần Thơ) khẳng định, giải thích của Ban quản lý các khu công nghiệp tỉnh Bắc Giang về việc cho danh nghiệp Trung Quốc xây nhà máy khi chưa có ĐTM là không thỏa đáng và chống chế.

“Tôi không hiểu tỉnh tạo điều kiện để kịp tiến độ theo thiết kết của nhà máy nghĩa là sao? Bây giờ tỉnh cho làm nhưng sau này nếu kiểm tra có vấn đề thì dự án sẽ phải sửa lại. Như vậy sẽ kéo dài tiến độ chứ sao có thể nói đúng tiến độ.

Khả năng này tôi nghĩ là rất lớn. Nhà máy nào cũng thế trước khi làm phải được phê duyệt cẩn thận. Tất cả các bên sẽ cùng làm việc này. Đến khi vận hành, chúng ta sẽ kiểm tra lại các phê duyệt xem có hợp lý hay không? Nếu có vấn đề thì lúc đó sửa chữa sẽ ít hơn là chưa được xem xét, phê duyệt về mặt kỹ thuật.

Thà chúng ta khởi công chậm vài ba tháng nhưng mà chắc chắn còn hơn là để như vậy”, TS Tuấn nhấn mạnh.

Hoàng Hà(Tổng hợp)