(Toquoc)-“Ở đâu có du lịch - ở đó có nhà vệ sinh đạt chuẩn” – phương châm này được Tổng cục Du lịch đưa vào chương trình Kích cầu du lịch 2010 từ đầu tháng 3 năm nay. Song giờ đã về cuối quý II, các địa phương vẫn chưa thể triển khai được do gặp nhiều vướng mắc. Vướng mắc cả về khái niệm “chuẩn”.

Chưa biết chuẩn thế nào để xây? Đó là câu trả lời của ông Nguyễn Văn Nhỡ - Trưởng Phòng Nghiệp vụ Du lịch, Sở VHTTDL thành phố Hải Phòng - khi được hỏi về công tác triển khai phong trào nhà vệ sinh du lịch tại địa phương mà Tổng cục Du lịch phát động. Ông Nguyễn Văn Nhỡ cho biết, thực tế chưa có văn bản nào chỉ đạo riêng về việc xây dựng nhà vệ sinh du lịch đạt chuẩn, nhưng việc này có trong chương trình kích cầu của năm. Hiện tại Hải Phòng đã triển khai thí điểm tại 3 điểm, trên 3 tuyến phố du lịch chính. Song ông Nhỡ thừa nhận: “Chỉ có thể nói hệ thống các nhà vệ sinh du lịch này tạm chấp nhận được chứ chuẩn thì không biết thế nào. Chuẩn như thế nào, diện tích nhà vệ sinh tối thiểu phải là bao nhiêu, kết cấu như thế nào, thiết bị như thế nào hoàn toàn chưa được có văn bản chuẩn hóa nào. Vì thế, chúng tôi chỉ biết làm ở mức kinh phí cho phép, và vận động các điểm kinh doanh du lịch khác đảm bảo những yêu cầu của một nhà vệ sinh chấp nhận được”. Dù ở trung tâm thành phố Hà Nội, nhà vệ sinh dành cho khách du lịch cũng lâm vào tình trạng bẩn thỉu, mất mỹ quan Trong khi đó, Khánh Hòa - một trong những địa phương thực hiện mô hình nhà vệ sinh du lịch sớm nhất cả nước – cũng trăn trở không kém về khái niệm “chuẩn” của dịch vụ này. Ông Bùi Xuân Lương - Trưởng phòng Nghiệp vụ du lịch tỉnh Khánh Hòa bày tỏ: “Khách sạn có thang điểm cụ thể để đánh giá là 1 sao, 2 sao, 3 sao hay 5 sao nhưng nhà vệ sinh du lịch thì đến nay vẫn chưa có. Khái niệm đạt chuẩn chưa được định hình. Liệu nhà vệ sinh đạt chuẩn có phải đẹp như trong khách sạn cao cấp hay không? Nhà vệ sinh đạt chuẩn có cần phải hiện đại và thẩm mỹ như nhà vệ sinh ở điểm du lịch Thác Bà mà báo chí vẫn khen ngợi hay không? Tất cả những điều này chúng tôi đều chưa có tiêu chí cụ thể. Trước mắt, Khánh Hòa sẽ phục hồi lại các nhà vệ sinh bị khóa trên các tuyến phố du lịch chính, điển hình như Trần Phú. Cắt cử người trông nom, dọn dẹp và bảo vệ tại các nhà vệ sinh, đảm bảo sự sạch sẽ và an toàn cho du khách. Nhưng như thế đã có thể được coi là đạt chuẩn hay chưa?” Điều tương tự cũng diễn ra tại các tỉnh thành du lịch như Huế, Quảng Bình, Đà Nẵng… Do không có văn bản chuẩn hóa, các địa phương đang khá lúng túng trong việc triển khai xây dựng nhà vệ sinh du lịch tại các điểm du lịch trọng yếu. Xây đẹp quá thì không có kinh phí, xây ở mức chấp nhận được thì sợ không “đạt chuẩn” khi có “chuẩn”. Thành ra, tình trạng chung của các tỉnh làm du lịch hiện nay là: “Ở đâu có du lịch, ở đó có nhà vệ sinh đạt chuẩn” đang trong giai đoạn chần chừ “chưa biết chuẩn thế nào để xây”. Lại chuyện “đầu tiên” Trong số các vướng mắc mà các địa phương chia sẻ, lớn nhất vẫn là vấn đề kinh phí. Sở VHTTDL các tỉnh thành là đơn vị chủ trì thực hiện, phát động phong trào tới tất cả các điểm du lịch tại địa phương. Nhưng để làm được thì lại cần sự chỉ đạo của UBND tỉnh, thành đó. Khi có chủ trương thì phải phối hợp với Sở Xây dựng để thiết kế và thi công công trình, làm việc với Sở Tài nguyên-Môi trường để xin đất bố trí địa điểm đặt công trình, làm việc với Sở Tài chính để xin kinh phí… Cả một quy trình phối hợp phức tạp khiến cho các Sở VHTTDL có vẻ như nản lòng ngay khi chưa triển khai. Ông Đoàn Mạnh Linh – Phòng Quản lý Du lịch tỉnh Quảng Ninh – than thở: “Để chuẩn hóa toàn bộ hệ thống nhà vệ sinh du lịch tại các điểm du lịch trong tỉnh không đơn giản. Kinh phí ở đâu ra? Quy trình thực hiện phức tạp, không phải bảo làm là làm được ngay. Sở cũng chỉ có thể đi vận động các đơn vị kịnh doanh du lịch đầu tư cho nhà vệ sinh để hút khách du lịch, tăng sức cạnh tranh chứ chưa lập ra được đề án cụ thể”. Ngay tại Hà Nội, nơi tổ chức Đại lễ 1000 năm Thăng Long hứa hẹn sẽ hút một lượng khách không nhỏ đổ về trong năm 2010 này, chiến dịch “nhà vệ sinh du lịch” vẫn án binh bất động. Ông Mai Tiến Dũng – Phó Giám đốc Sở VHTTDL Hà Nội cho hay: “Sở cũng phát động một số phong trào xanh, trong đó lồng ghép chương trình nhà vệ sinh du lịch. Song đây phải là một dự án dài hơi cần thời gian và sự đầu tư kinh phí. Mà năm nay, Hà Nội lại có quá nhiều việc, quá nhiều chương trình hoạt động”. Thực tế, vấn đề kinh phí không phải là quá khó nếu các địa phương nhận thức được tầm quan trọng của nhà vệ sinh đối với sức hấp dẫn của của một điểm du lịch. Khi đã nhận thức đúng thì sẽ có những ưu tiên đầu tư và đầu tư xứng đáng. Bài học từ Khánh Hòa rất đáng để các tỉnh thành làm du lịch khác học hỏi khi tuyên bố sẽ làm đến cùng và làm quyết liệt hệ thống nhà vệ sinh du lịch trong năm nay chứ không ‘đánh trống bỏ dùi’. Ông Bùi Xuân Lương cũng cho biết thêm: “Sở đã trình dự thảo lên thành phố và đã được chấp nhận. Ngày 20/6 tới đây Sở sẽ báo cáo kết quả khảo sát để tiến hành thực hiện tại các tuyến phố và điểm du lịch điển hình. Một cơ chế xã hội hóa cho nhà vệ sinh du lịch cũng đang được tính đến. Hiện tại, Sở đang vận động tới từng gia đình trong các khu phố trung tâm sửa sang đầu tư nhà vệ sinh sạch đẹp để đón khách tới nhà. Sở cũng sẽ làm việc với các ban ngành để đề ra mức phí vệ sinh hợp lý, tránh tình trạng bắt chẹt khách, thu phí vô tội vạ, đồng thời nộp thuế đầy đủ cho nhà nước”. Nếu tất cả các địa phương đều năng động và quyết liệt, hẳn sẽ không còn những nhà vệ sinh đáng sợ tồn tại trong các khu du lịch. Dù có thể chưa đạt chuẩn theo khái niệm nào đó, nhưng ít nhất cũng được các du khách chấp nhận và cảm thấy an tâm mỗi khi xách ba lô lên đường đi tour. Bài&ảnh: Tùng Mai