- Ngày 28/5, Chính phủ Nhật Bản và Mỹ đã ra tuyên bố chung về việc đạt được một thỏa thuận mới giữa hai nước xung quanh vấn đề di chuyển căn cứ không quân Futenma của quân đội Mỹ ở tỉnh Okinawa của Nhật Bản.

Theo thỏa thuận vừa đạt được, căn cứ quân sự Futenma sẽ được di chuyển tới khu vực Henoko, cũng thuộc tỉnh Okinawa. Phương án này về cơ bản phù hợp với một thỏa thuận đã được Mỹ và Nhật Bản ký kết năm 2006 liên quan việc di chuyển căn cứ Futenma. Thủ tướng Nhật Bản Yukio Hatoyama cùng ngày đã lên tiếng xác nhận thông tin trên, một vấn đề bị coi như "cái gai" trong quan hệ đồng minh Nhật-Mỹ, vốn khiến quan hệ giữa hai nước khá căng thẳng trong thời gian gần đây. Theo Thủ tướng Hatoyama, trong cuộc điện đàm cách giữa ông và Tổng thống Mỹ Barack Obama, người đứng đầu Nhà Trắng đã thể hiện sự vui mừng vì Nhật Bản và Mỹ đã giải quyết được vấn đề di chuyển căn cứ Futenma trong khuôn khổ đàm phán "2+2", cơ chế đàm phán do một ủy ban song phương thảo luận các vấn đề an ninh, trong đó có sự tham dự của Bộ trưởng Quốc phòng và Ngoại trưởng của cả hai nước. Mặc dù đã gỡ bỏ được căng thẳng trong quan hệ với Mỹ, nhưng quyết định của chính quyền Hatoyama vẫn giữ căn cứ Futenma tại tỉnh Okinawa đã vấp phải sự chỉ trích kịch liệt của người dân tỉnh này, cũng như phe đối lập Nhật Bản. Trước đó, sau khi có tin Nhật Bản và Mỹ đã tiến gần tới việc đạt được thỏa thuận trên, ngày 24/5, lãnh đạo Đảng Komeito Mới tuyên bố đảng này sẽ không gia nhập liên minh cầm quyền do Đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ) lãnh đạo sau cuộc bầu cử Thượng viện mùa Hè sắp tới. Phát biểu tại một cuộc họp báo, Phó Tổng thư ký Yosuke Takagi cho biết Đảng Komeito Mới sẽ không liên minh với một chính đảng không biết giữ lời hứa trong cương lĩnh tranh cử Hạ viện hồi tháng 8/2009, một hàm ý chỉ trích việc DPJ không di chuyển căn cứ không quân Futenma của quân đội Mỹ ra khỏi Okinawa như cam kết. Ông Takagi cho rằng chính sự bội ước trong việc giải quyết vấn đề Futenma của chính quyền Thủ tướng Y. Hatoyama đã khiến cho tỷ lệ ủng hộ chính quyền do DPJ lãnh đạo sụt giảm nghiêm trọng xuống mức trên dưới 20% như hiện nay. Hơn nữa, Chủ tịch Komeito Mới Natsuo Yamaguchi còn chỉ trích thẳng thắn rằng ông Hatoyama không có năng lực làm thủ tướng vì "đã phản bội lòng tin của người dân Okinawa bằng việc hứa hẹn sẽ di chuyển Futenma rời khỏi tỉnh này". Trong một diễn biến liên quan, Chủ tịch Đảng Xã hội Dân chủ Nhật Bản (SDP) Mizuho Fukushima đã tuyên bố kiên quyết phản đối phương án giải quyết vấn đề Futenma của chính quyền Hatoyama, đồng thời cho biết sẽ cân nhắc khả năng rời khỏi liên minh cầm quyền với DPJ. Tiến Trung (Theo Kyodo)