Để thúc đẩy đầu tư và hợp tác công - tư trong lĩnh vực y tế, Bộ Y tế, Bộ Kế hoạch - Đầu tư, UBND TP.HCM và Ngân hàng Thế giới đã tổ chức hội nghị chuyên đề “Thúc đẩy đầu tư và hợp tác công - tư trong lĩnh vực y tế” diễn ra hai ngày (26 - 27.5) tại TP.HCM.

Theo các nhà tổ chức, mục đích của hội nghị nhằm tạo điều kiện cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước trao đổi về chính sách, kinh nghiệm về triển khai hợp tác công - tư; giới thiệu nhu cầu và tạo cơ hội bàn thảo trực tiếp các cơ hội đầu tư giữa các đối tác trong nước, quốc tế và địa phương. Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu: “Đây là hội nghị đầu tiên, quy mô nhất về đầu tư y tế”. Báo cáo của Vụ Tài chính (Bộ Y tế) cho biết: “Hiện cả nước có 1.063 bệnh viện (BV) công lập, với 200 ngàn giường bệnh. Bên cạnh đó còn có 102 BV tư, với 5.400 giường bệnh, và 30 ngàn phòng khám tư... Ở hệ thống y tế công lập, tuy có được đầu tư, nhưng phần lớn cơ sở vật chất, nhà cửa, thiết bị thông dụng, chuyên dụng vẫn chưa đạt tiêu chuẩn và thấp xa so với một số nước tiên tiến trong khu vực”. Mỗi năm có một lượng lớn người bệnh có điều kiện đã ra nước ngoài khám chữa bệnh. Trong những năm qua, đầu tư cho y tế tại VN liên tục tăng - chiếm khoảng 1% ngân sách nhà nước vào năm 2007, tăng lên 6% vào năm 2009. Thế nhưng, vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu khám chữa bệnh của người dân. Tình trạng quá tải vẫn diễn ra ở nhiều BV, cơ sở vật chất phục vụ người bệnh xuống cấp, chất lượng y tế còn nhiều hạn chế, còn kém so với các nước. Sản xuất thuốc, vắc-xin còn yếu kém Ở lĩnh vực khám chữa bệnh là thế, còn lĩnh vực dược, sản xuất thuốc trị bệnh thì tham luận của Cục trưởng Cục Quản lý dược VN Trương Quốc Cường cho biết, hiện cả nước có 178 doanh nghiệp sản xuất thuốc (98 doanh nghiệp sản xuất thuốc tân dược, còn lại là sản xuất thuốc đông dược)... Mặc dù ngành công nghiệp bào chế trong nước có sự phát triển, nhưng chủ yếu là sản xuất các dạng bào chế thông thường, chưa đầu tư sản xuất các loại thuốc có dạng bào chế đặc biệt; việc sản xuất vẫn còn trùng lắp; hầu hết các nguyên liệu dùng bào chế thuốc phải nhập khẩu; các cơ sở sản xuất thuốc từ dược liệu phần lớn là hộ cá thể, manh mún, thiếu quy hoạch tổng thể để phát triển vùng trồng dược liệu, do vậy mỗi năm có nhu cầu sử dụng 40-60 ngàn tấn dược liệu, nhưng hầu hết là phải nhập khẩu. Ở lĩnh vực sản xuất vắc-xin, hiện cả nước chỉ có 8 đơn vị sản xuất vắc-xin, sinh phẩm y tế, trong đó có 4 dây chuyền đạt chuẩn GMP. Do vậy, phần lớn vắc-xin vẫn phải nhập khẩu mới đáp ứng được nhu cầu người dân, nhất là vắc-xin dịch vụ. Thống kê cho thấy, trong năm 2009, VN nhập khẩu vắc-xin lên đến 59 triệu USD. Hướng đầu tư y tế trong thời gian tới Từ những thực trạng trên, các nhà chuyên môn cho rằng, cần triển khai khẩn trương hơn việc khai thác các nguồn vốn trong xã hội cho đầu tư y tế, phát triển các hệ thống y tế nhằm cải thiện chất lượng khám chữa bệnh. Thực tế hiện nay là, các BV công lập có nhu cầu đầu tư để phát triển rất lớn, trong khi nguồn vốn ngân sách nhà nước thì có hạn, nên các dự án đầu tư cho các BV công cứ kéo dài, dẫn đến không đáp ứng được nhu cầu liên tục tăng của người bệnh. Do vậy, các nhà chuyên môn tài chính đưa ra một số giải pháp như: Chính phủ tiếp tục hỗ trợ lĩnh vực y tế bằng các giải pháp gián tiếp thông qua ưu đãi đầu tư (đất đai, thủ tục) ưu đãi về vốn vay; tăng cường đầu tư y tế tư nhân có chất lượng để giảm áp lực cho y tế công. Thu hút vốn ODA đầu tư cho y tế (vì lĩnh vực y tế thường được các nhà tài trợ quốc tế quan tâm), tăng chính sách xã hội hóa để thu hút nguồn vốn lớn từ người dân... Các nhà y tế cho rằng, VN là thị trường hấp dẫn cho việc đầu tư y tế và sản xuất dược phẩm. Trong số 102 BV tư, chỉ có 4 BV có vốn đầu tư nước ngoài; trong số 98 nhà máy sản xuất thuốc đạt chuẩn GMP, có 24 nhà máy có vốn đầu tư nước ngoài. Qua khảo sát cho thấy, nhiều tỉnh, thành đã có quy hoạch đất đai dành riêng cho đầu tư y tế. Các loại hình mà các tỉnh, thành kêu gọi đầu tư gồm: dịch vụ y tế, khám chữa bệnh, các BV chuyên khoa, khu nghỉ dưỡng phục hồi sức khỏe... Cục Quản lý dược VN cho rằng: “Đầu tư nước ngoài vào ngành dược tại VN còn rất khiêm tốn, hiện cả nước chỉ có 39 dự án, trong đó 25 dự án đã đi vào hoạt động, với tổng vốn 302,6 triệu USD. Hiện chưa có dự án nước ngoài nào đầu tư vào VN về sản xuất nguyên liệu hóa dược và dược liệu. Trong khi thị trường sử dụng thuốc rất lớn và ngày càng gia tăng”. Thanh Tùng