Báo Đấu thầu đã nhiều lần phản ánh về tình trạng nhiều gói thầu sau khi đấu thầu rộng rãi lựa chọn được nhà thầu với giá trúng thầu y hệt giá gói thầu.

Nhieu goi thau lon trung thau khop gia - Anh 1

Gói thầu Thi công xây dựng công trình cải tạo nâng cấp vỉa hè đường 179 qua đấu thầu giảm được chưa đến 8 triệu đồng. Ảnh: Nhã Chi

Kết quả này được nhiều chuyên gia xem là rất khó xảy ra với đấu thầu cạnh tranh thực sự. Vậy thì nên hiểu thế nào với những gói thầu vẫn đang xảy ra tình trạng này?

Theo thống kê sơ bộ của phóng viên Báo Đấu thầu, thời gian gần đây, tình trạng khớp giá không chỉ xuất hiện nhiều ở gói thầu nhỏ tại địa phương, mà còn xảy ra ở nhiều gói thầu có giá trị lớn hàng chục tỷ đồng, dù các gói này đều lựa chọn nhà thầu theo hình thức đấu thầu rộng rãi.

Có thể kể đến một gói thầu mới công bố kết quả lựa chọn nhà thầu cuối tháng 12 vừa qua do Nhà hát Ca, Múa, Nhạc dân gian Việt Bắc làm bên mời thầu. Đó là Gói thầu Phần trang âm, nội thất, thiết bị chuyên dùng biểu diễn thuộc Dự án Đầu tư xây dựng công trình: Nhà hát Ca, Múa, Nhạc dân gian Việt Bắc, có giá gói thầu 49.932.412.000 đồng. Liên danh Công ty cổ phần Điện ảnh truyền hình và Công ty TNHH Xây dựng và Trang trí nội thất TYC trúng thầu với giá trùng khớp hoàn toàn với giá gói thầu.

Gói thầu số 9 Thi công xây dựng và cung cấp, lắp đặt thiết bị các hạng mục xây dựng, san nền, sân bãi kiểm hóa, hệ thống mạng điện thoại, máy tính, camera, phòng cháy chữa cháy, điều hòa nhiệt độ do Cục Hải quan tỉnh Hà Giang là bên mời thầu cũng có kết quả tương tự. Giá trúng thầu và giá gói thầu này đều là 31.855.013.393 đồng. Nhà thầu trúng thầu là Công ty CP Đầu tư Xây lắp II.

Giá gói thầu trùng khớp giá trúng thầu có thể do nhiều nguyên nhân. Hoặc là có quá ít nhà thầu tham gia. Hoặc là do nhà thầu bê nguyên dự toán được duyệt của bên mời thầu để làm hồ sơ dự thầu.

Một gói thầu khá lớn khác do Công ty TNHH MTV Khe Sim là bên mời thầu, qua đấu thầu rộng rãi cũng đưa đến kết quả giá trúng thầu y hệt giá gói thầu. Cụ thể, Công ty TNHH HTV Phúc Xuân Quảng Ninh trúng thầu Gói thầu Thuê nhân công phục vụ sản xuất năm 2017, với giá trúng thầu bằng giá gói thầu là 26.676.960.000 đồng. Đáng chú ý, khoảng 1 năm trước, Công ty này cũng trúng thầu nguyên giá Gói thầu Thuê nhân công phục vụ sản xuất năm 2016 của bên mời thầu này với giá trị hơn 21 tỷ đồng.

Với Gói thầu Phần xây lắp trụ sở làm việc, điện nước, chống sét, các hạng mục phụ trợ; chống mối; điều hòa không khí; thiết bị văn phòng thuộc Dự án Trụ sở Bảo hiểm Xã hội TP. Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp, do Ban Quản lý dự án đầu tư và xây dựng ngành Bảo hiểm xã hội là bên mời thầu, sau khi đấu thầu rộng rãi lựa chọn được nhà thầu trúng thầu là Công ty cổ phần Xây dựng và Thương mại Tiến Dũng. Giá trúng thầu của nhà thầu này đúng bằng giá gói thầu là 12.663.177.000 đồng.

Kết quả tương tự xảy ra tại Gói thầu Thi công xây dựng công trình cầu Như Lân qua kênh Tây (đường huyện 23) do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Văn Giang (Hưng Yên) là bên mời thầu. Công ty CP Đầu tư Phát Việt trúng thầu.

Một sự trùng hợp khác là không ít nhà thầu may mắn không phải giảm một đồng nào vẫn trúng thầu thường là nhà thầu đã từng trúng thầu tại các gói thầu khác do bên mời thầu đó mời thầu. Đơn cử trường hợp Công ty CP Đầu tư Phát Việt, ngoài trúng thầu gói thầu nêu trên, trước đó đã liên tiếp trúng nhiều gói thầu của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Văn Giang, hầu hết với giá trúng thầu giảm không đáng kể, có thể nói là giảm như không giảm. Có thể điểm lại một vài gói như Gói thầu Thi công xây dựng công trình cải tạo nâng cấp vỉa hè đường 179 đoạn từ nút giao với đường ĐH.23 đến tỉnh lộ 378 có giá gói thầu hơn 5,3 tỷ đồng, qua đấu thầu giảm được chưa đến 8 triệu đồng. Gói thầu Thi công xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật khu tái định cư đường tỉnh 379 tại thị trấn Văn Giang để phục vụ giải phóng mặt bằng nút giao ĐT.179 và ĐT.379 có giá gói thầu hơn 8,1 tỷ đồng, Công ty Đầu tư Phát Việt trúng thầu với mức giảm giá chưa đến 8 triệu đồng.

Theo một chuyên gia đấu thầu, việc trùng khớp giữa giá gói thầu và giá trúng thầu có thể do nhiều nguyên nhân. Thứ nhất là số lượng nhà thầu tham gia ít, nếu nhiều nhà thầu đấu thầu cạnh tranh thực sự thì rất khó xảy ra sự trùng khớp này. Thứ hai, là do nhà thầu bê nguyên dự toán được duyệt của bên mời thầu để làm hồ sơ dự thầu. Mỗi nhà thầu có phương án, biện pháp thi công khác nhau, máy móc, nhân công huy động khác nhau, nếu tự tính toán lập HSDT thì rất khó trùng. Để nhà thầu làm được điều này, nhất là với gói thầu xây lắp, thì có lẽ phải có quan hệ với bên mời thầu?! Nghi vấn này hoàn toàn có thể đặt ra và các cơ quan chức năng nên vào cuộc để xem xét lại quá trình lựa chọn nhà thầu.

Việt Thắng