NDĐT- Mới đây, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố rằng số người được chẩn đoán mắc bệnh ung thư trên thế giới hiện đang tăng mạnh, lên tới 14 triệu người mỗi năm. WHO cũng cho biết, đã có sự “tăng đột biến” số ca mắc ung thư vú. Cả tỷ lệ mắc và tỷ lệ tử vong đều tăng nhanh, tính từ năm 2008. Đây là loại bệnh ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ, thuộc hơn 140 quốc gia.

“Là phụ nữ như bao chị em phụ nữ khác, tôi tha thiết kêu gọi cộng đồng, xã hội và đặc biệt là phụ nữ, hãy cảnh giác cao độ trước căn bệnh ung thư vú (UTV) và không từ bỏ hy vọng đẩy lùi căn bệnh nguy hiểm này”. Đó là lời kêu gọi của PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên, Thứ trưởng Bộ Y tế, kiêm Chủ tịch Quỹ hỗ trợ bệnh nhân ung thư - Ngày mai tươi sáng nhân dịp dự án phòng chống UTV mang tên “Vì phụ nữ, vì ngày mai” do Quỹ Hỗ trợ bệnh nhân ung thư - Ngày mai tươi sáng, Bộ Y tế đồng hành cùng Tập đoàn Roche triển khai trên phạm vi cả nước .

Bóng ma ám ảnh

Mới đây, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố rằng số người được chẩn đoán mắc bệnh ung thư trên thế giới hiện đang tăng mạnh, lên tới 14 triệu người mỗi năm. WHO cũng cho biết, đã có sự “tăng đột biến” số ca mắc UTV. Cả tỷ lệ mắc và tỷ lệ tử vong đều tăng nhanh, tính từ năm 2008. Đây là loại bệnh ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ, thuộc hơn 140 quốc gia.

UTV là hậu quả của sự rối loạn trong quá trình tái sản xuất tế bào, do sự phát triển nhanh, không kiểm soát được của tế bào ống dẫn sữa hoặc của tiểu thùy vú và là căn bệnh gây tử vong cao nhất cho phụ nữ. Trên thế giới, cứ 22 giây có 1 người bị chẩn đoán mắc bệnh. Mỗi năm có đến 1,4 triệu phụ nữ bị UTV. Và mỗi 5 phút, có 3 phụ nữ qua đời vì UTV. Nếu phát hiện trễ, chỉ 1 trong 5 phụ nữ bị UTV đã di căn sống thêm được 5 năm sau chẩn đoán.

Về độ tuổi mắc ung thư vú, đánh giá chung là tuổi càng cao thì nguy cơ mắc ung thư vú càng nhiều. Trong khi đó, tại Việt Nam, xu hướng mắc ung thư vú ở người trẻ (dưới 35 tuổi) đang tăng lên, độ tuổi mắc ung thư vú cũng trẻ hơn so với các nước khác. Đặc biệt, đã phát hiện những trường hợp ung thư vú khi mới 22 tuổi.

Để chị em không phải “sống trong sợ hãi”

Tuy nhiên, ung thư vú hoàn toàn có thể phòng chống và chữa khỏi được. Do đó, khi có một trong số nguy cơ tiềm ẩn như: tiền sử gia đình có chị, em gái, mẹ bị ung thư (nguy cơ UTV cao gấp 6 lần so với bình thường); những phụ nữ dùng thuốc tránh thai từ 10 năm trở lên (nguy cơ cao gấp 3 lần); những người thừa cân, béo phì, hút thuốc lá… chị em cần đi khám, kiểm tra sàng lọc định kỳ.

Phụ nữ từ 40 tuổi có nguy cơ UTV ở mức trung bình cần đi khám và chụp nhũ ảnh mỗi năm. Với những người thuộc nhóm nguy cơ cao kể trên, nên bắt đầu đi khám ở độ tuổi 30 và đề nghị được chụp MRI cho khu vực này. Nếu bạn từ 20-30 tuổi và thuộc nhóm nguy cơ trung bình, nên đi kiểm tra ngực ít nhất 3 năm một lần. Thường xuyên kiểm tra cảm giác ở ngực, nếu thấy bất thường sau kỳ kinh nguyệt, nên đi gặp bác sĩ ngay.

Ngoài ra, thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh (có nhiều trái cây và rau quả), luôn kiểm soát cân nặng, tập thể dục thường xuyên, bổ sung a xít béo Omega-3, cho con bú sữa mẹ… cũng là những cách phòng tránh UTV rất hữu hiệu mà chị em nên áp dụng.

Đó là điều mà tất cả những người nổi tiếng – những “chiến binh hồng” trong cuộc chiến chống lại căn bệnh UTV (như các ca sĩ Hồ Trung Dũng - Uyên Linh, các diễn viên như NSND Minh Hòa, NSUT Kim Oanh, Kiều Thanh...) cùng khẳng định khi có mặt trong buổi ra mắt dự án nhân văn nhằm nâng cao nhận thức, hỗ trợ phụ nữ trong việc tầm soát sớm, phòng chống và điều trị căn bệnh này.

Trên thế giới, người ta đã được chứng kiến rất nhiều ngôi sao giải trí từng đối mặt, chiến đấu và chiến thắng căn bệnh tưởng như vô phương cứu chữa ấy. Minh tinh màn bạc Angelina Jolie, sau khi được chẩn đoán có nguy cơ mắc ung thư vú lên đến 87% đã quyết định cắt bỏ những mô vú có khả năng mang mầm mống ung thư và công bố việc này với hy vọng chia sẻ với hàng triệu phụ nữ đang mang trong mình căn bệnh này. Suzanne Somers, nữ diễn viên người Mỹ bị UTV ở tuổi 55. Sau khi phẫu thuật cắt bỏ một bên ngực và hoàn tất một liệu pháp toàn diện, Somers đã bình phục. Nữ diễn viên Christina Applegate chỉ bị một bên ngực nhưng đã quyết định cắt bỏ cả hai bầu vú để bảo toàn sức khỏe. Mẹ cô từng bị UTV, tấm gương của Christina giúp mọi người nâng cao cảnh giác về nguy cơ cao mắc bệnh từ yếu tố di truyền… Sau đó, bằng ảnh hưởng sâu rộng của mình, họ đều trở thành những chiến binh đầy nhiệt huyết trong cuộc chiến chống lại căn bệnh UTV.

“Là phụ nữ, bạn có thể mắc UTV”, tất cả những ngôi sao đang chung tay góp sức cùng logo “chiếc nơ hồng” đều hiểu rõ. Và bằng những phát ngôn và hành động cụ thể của bản thân, họ đang nỗ lực chuyển tải bức thông điệp đầy nhân văn ấy đến với xã hội, cộng đồng nói chung và những người phụ nữ nói riêng. Để, nói như TS Trần Văn Thuấn - Phó Giám đốc Bệnh viện K, Phó Chủ tịch kiêm Giám đốc Quỹ Hỗ trợ bệnh nhân ung thư - Ngày mai tươi sáng: “Với việc tăng cường kiến thức cùng những biện pháp tầm soát để sớm phát hiện và điều trị sâu rộng trong cộng đồng như chương trình này, chúng tôi hy vọng ung thư vú sẽ không còn là một vấn đề lớn và cuộc sống của phụ nữ Việt sẽ trở nên hạnh phúc, khỏe mạnh hơn”.

Vòng tay đã được nối dài, đông đảo phụ nữ cùng những người thân yêu nhất của họ trong từng gia đình đang cùng nhận thức và biến thông điệp nhân văn ấy thành hành động thiết thực. Để UTV không còn là bóng ma ám ảnh. Để như chính ca từ trong bài hát We care for her mà nhạc sỹ Dương Khắc Linh để tặng hàng triệu phụ nữ Việt Nam, phụ nữ là những “đóa hoa”, và “chỉ cần người ở đó”, “người cười tươi” thì “ thế giới đã tuyệt vời biết bao nhiêu”.

Phải làm gì khi bị UTV “gọi tên”?

Việc điều trị ung thư vú tốt hay xấu tùy thuộc vào giai đoạn bệnh lúc được phát hiện. Nếu ở giai đoạn sớm thì kết quả rất tốt, có thể đạt tới 100%. Nếu phát hiện sớm, khả năng chữa khỏi UTV rất cao, điều trị đơn giản, rẻ tiền và hiệu quả. 50% bệnh nhân UTV có thể được cứu sống bằng các biện pháp: phẫu thuật, xạ trị, hóa chất và kết hợp với các phương pháp tiên tiến khác: liệu pháp nội tiết tố, sinh học (điều trị nhắm trúng đích).

Theo số liệu của Viện Nghiên cứu Phòng chống Ung thư VN, mỗi năm có khoảng 12.000 trường hợp mới mắc căn bệnh ung thư vú (UTV). Trong đó, 25% số ca được chẩn đoán là dạng có HER2 dương tính (thường gọi là UTV tăng triển bởi sẽ phát triển nhanh hơn so với các trường hợp UTV còn lại). Đã có nhiều phương pháp đo đạc sự khuếch đại gene HER2 cũng như biểu hiện tăng số lượng protein do gene này quy định. Phát hiện quan trọng này được đánh giá là một bước tiến vượt bậc trong việc nghiên cứu, khám sàng lọc, từ đó phát hiện sớm UTV, vốn được mệnh danh là “kẻ giết người thầm lặng”. Xét nghiệm HER 2 trong quá trình thăm khám và kiểm tra định kỳ sẽ giúp đạt kết quả điều trị khả quan.

BẢO NGỌC