Một chiếc cặp da, một mảnh giấy nhỏ, một chiếc áo đã cũ sờn... những vật nhỏ bé, giản dị, nhìn qua tưởng như vô giá trị ấy lại là những vật chứng quan trọng, biết nói, biết kể về một cuộc chiến tranh vĩ đại đã qua...

Có lẽ, đối với các bác cựu chiến binh (CCB) và thân nhân các CCB, những hiện vật, kỷ vật liên quan tới Chiến thắng Điện Biên Phủ và gợi nhớ tới những đồng đội đã anh dũng ngã xuống…mà 60 năm qua họ trân trọng, nâng niu cất giữ, là những tài sản vô giá, là lẽ sống thiêng liêng. Nhưng rất nhiều CCB đã sẵn sàng hiến tặng cho Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, để những hiện vật, kỷ vật ấy sáng hơn và sáng mãi với các thế hệ mai sau.

60 năm sau ngày giải phóng, Điện Biên còn đó cùng với quần thể Chiến trường Điện Biên Phủ - Di tích cấp quốc gia đặc biệt đã là một điểm đến để thế hệ hôm nay và mai sau về với Điện Biên như trở về với một trong những cội nguồn thiêng liêng nhất của dân tộc để tri ân các thế hệ cha anh, ôn lại trang sử hào hùng của dân tộc, bày tỏ lòng ngưỡng mộ, tự hào, tiếp thêm sức mạnh cho mình trong công cuộc xây dựng đất nước thời kỳ đổi mới.

Cặp da đựng tài liệu mật và thông tin tác chiến trong Chiến dịch Điện Biên Phủ của ông Phạm Đức Cư đã hiến tặng cho Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ. Ảnh: Internet

Với mong muốn đem đến cho công chúng một góc nhìn đa chiều, sinh động về cuộc chiến đấu lịch sử ấy và chào mừng 60 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, UBND tỉnh Điện Biên đã đầu tư xây dựng mới Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ với quy mô diện tích sàn hơn 7.000 m2, bao gồm nhiều hạng mục quan trọng sẽ khái quát sinh động cuộc kháng chiến 9 năm trường kỳ chống thực dân Pháp của quân và dân ta với đỉnh cao là Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ.

Nhằm bổ sung nguồn hiện vật, tài liệu phục vụ công tác trưng bày cho Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ đang được xây dựng, ngày 13/6/2013, UBND tỉnh Điện Biên đã phối hợp cùng Trung ương Hội CCB Việt Nam, Báo Quân đội nhân dân tổ chức Lễ phát động hiến tặng hiện vật, kỷ vật liên quan đến Chiến dịch Điện Biên Phủ. Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm chào mừng 60 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, đồng thời cũng là hoạt động mang đậm tính nhân văn trong công tác bảo vệ và phát huy giá trị của Di tích lịch sử Chiến trường Điện Biên Phủ.

Sau gần một năm phát động, tính đến ngày 15/4/2014, đã có 203 hiện vật, kỷ vật, tư liệu, tài liệu được 40 tổ chức và cá nhân hiến tặng, trong đó chủ yếu là các CCB, thân nhân của các CCB. Những kỷ vật, hiện vật, tư liệu được hiến tặng rất đa dạng, gồm 123 hiện vật gốc (67 hiện vật chất liệu kim loại, 24 hiện vật chất liệu vải - sợi, 6 hiện vật chất liệu gỗ - tre, 5 hiện vật chất liệu nhựa, 3 hiện vật chất liệu da, 3 hiện vật chất liệu giấy, 15 hiện vật chất liệu thủy tinh) và 80 tài liệu bằng giấy liên quan. Phần lớn những hiện vật, kỷ vật, tư liệu này là kỷ niệm gắn với những câu chuyện trong chiến đấu, là hành trang được mỗi chiến sĩ từng tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ và người thân trân trọng, nâng niu và giữ gìn như những báu vật trong cuộc sống.

Những chiếc ba lô vải, áo trấn thủ, chăn len, dù ngụy trang, dép cao su, bi đông nước… qua năm tháng vẫn được nâng niu, gìn giữ cẩn thận. Khi biết được thông tin về lễ phát động hiến tặng hiện vật, kỷ vật, tài liệu có liên quan tới Chiến dịch Điện Biên Phủ, nhiều gia đình, thân nhân của những cựu chiến sỹ Điện Biên Phủ, đặc biệt là các bác CCB trực tiếp tham gia chiến dịch đã nhiệt tình hiến tặng, đồng thời còn tích cực tuyên truyền, vận động đồng đội trao tặng cho Bảo tàng.

Trong số những hiện vật ấy, có thể kể đến chiếc Huy hiệu chiến sỹ Điện Biên của Đại tá Hoàng Đăng Vinh được Bác Hồ trao tặng ngày 19/5/1955 với chiến công đã trực tiếp bắt sống tướng De Castries vào chiều ngày 7/5/1954. Suốt 60 năm qua, chiếc huy hiệu này chưa bao giờ rời xa ông, luôn được ông nâng niu, trân trọng và giờ đây đã được ông hiến tặng cho Bảo tàng. Một hiện vật khác cũng rất đáng quý là con dao đa năng của bác Nguyễn Dũng Chi, nguyên Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 251, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316, đã thu được của tướng De Castries vào đúng chiều ngày 7/5/1954 sau khi quân ta xông vào hầm chỉ huy của địch. Cũng trong thời khắc lịch sử ấy, bác Nguyễn Văn Sáu đã thu được chiếc tai nghe của tướng De Castries và hiến tặng trong đợt này…

Phát biểu tại Lễ ghi danh tổ chức, cá nhân hiến tặng kỷ vật, hiện vật, tài liệu, tư liệu liên quan đến Chiến dịch Điện Biên Phủ diễn ra tại Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam sáng ngày 18/4/2014, ông Phạm Xuân Kôi, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên đã đại diện UBND tỉnh gửi tới các CCB lời cảm ơn sâu sắc. Ông mong muốn, thời gian tới, các CCB sẽ sưu tầm được nhiều hiện vật, kỷ vật và tài liệu liên quan đến Chiến dịch Điện Biên Phủ để làm phong phú thêm việc trưng bày cũng như công tác nghiên cứu, để Chiến thắng Điện Biên Phủ còn mãi với mọi thế hệ người Việt Nam, bạn bè quốc tế và vang vọng cùng với thời gian.

TT