Mặc dù có khoảng thời gian nghỉ lễ dài, song tuần qua (28/4 - 3/5) cũng có khá nhiều sự kiện kinh tế đáng chú ý mà tâm điểm chính là phiên họp thường kỳ tháng 4 với nhiều đánh giá và giải pháp đáng chú ý. Dưới đây là những sự kiện kinh tế nổi bật nhất theo bình chọn của thoibaonganhang.vn.

1. Có khả năng kiểm soát lạm phát ở 5-6%

Tại phiên họp thường kỳ tháng 4 hôm 29/4, Chính phủ thống nhất đánh giá, kinh tế - xã hội tháng 4 và 4 tháng đầu năm tiếp tục chuyển biến tích cực. Kinh tế vĩ mô ổn định; lạm phát được kiểm soát ở mức thấp. Với việc CPI tháng 4 tăng 0,08%, 4 tháng tăng 0,88%, có cơ sở kiểm soát lạm phát năm 2014 ở mức 5 - 6%.

Tuy nhiên Chính phủ cũng thẳng thắn nhìn nhận, một số mặt kinh tế - xã hội chuyển biến còn chậm, chưa vững chắc; tổng cầu tăng chậm; sản xuất kinh doanh còn gặp nhiều khó khăn; số DN ngừng hoạt động, giải thể và phá sản còn nhiều...

Trên cơ sở đó, Chính phủ yêu cầu tiếp tục thực hiện hiệu quả các giải pháp tăng tổng cầu thông qua 2 kênh chính. Đó là đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, vốn FDI, ODA, vốn đối ứng, đẩy nhanh tiến độ các dự án, các công trình trọng điểm... Đồng thời rà soát cơ chế chính sách, tạo điều kiện thuận lợi cho DN tiếp cận vốn, tăng dư nợ gắn với bảo đảm chất lượng tín dụng và xử lý nợ xấu.

Bên cạnh đó, tập trung cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nhất là thủ tục đăng ký kinh doanh, giấy phép, thuế, hải quan, đất đai, tài nguyên khoáng sản, môi trường..., tạo thuận lợi cho DN...

2. Cải cách thể chế - động lực để nền kinh tế thoát trì trệ

Diễn đàn kinh tế mùa Xuân 2014 với chủ đề Động lực phát triển mới từ cải cách thể chế do Ủy ban Kinh tế Quốc hội phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, VCCI và UNDP tại Việt Nam tổ chức đã diễn ra trong 2 ngày 28 - 29/4, tại TP. Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.

Diễn đàn đã tập trung đánh giá bổ sung Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2013 và kiến nghị, giải pháp triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2014 và thảo luận về nội dung cải cách thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN.

Theo đó, vẫn còn nhiều băn khoăn, lo ngại về quá trình phục hồi tăng trưởng khi tốc độ tăng trưởng GDP năm 2013 tuy cao hơn năm trước, nhưng chưa đạt mục tiêu Quốc hội đề ra. Chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh của nền kinh tế còn thấp, tổng cầu suy giảm đã tác động mạnh đến nền kinh tế...

Nhiều ý kiến tại Diễn đàn cũng thống nhất cho rằng, động lực để nền kinh tế thoát khỏi tình trạng trì trệ và phát triển bền vững là cải cách thể chế. Nền tảng pháp lý quan trọng của công cuộc cải cách thể chế chính là Hiến pháp năm 2013 tiếp tục xác định nền kinh tế của nước ta là nền kinh tế thị trường định hướng XHCN.

3. DN ngày càng... nhỏ

Một sự kiện cũng thu hút nhiều sự quan tâm chú ý trong tuần qua là Hội nghị của Thủ tướng Chính phủ với DN năm 2014.

Theo VCCI, tính đến nay, có trên 500 nghìn DN đang hoạt động; trong đó, có trên 3.000 DNNN, gần 8.000 DN FDI, còn lại 97-98% là DN dân doanh. Về quy mô, hiện các DN lớn chỉ chiếm khoảng 2%; DN vừa cũng chỉ khoảng 2%; còn lại 95 - 96% là các DN nhỏ và siêu nhỏ, trong đó DN siêu nhỏ dưới 10 lao động chiếm tới 66 - 67%.

Đáng chú ý, tình hình khó khăn những năm gần đây cũng khiến quy mô đăng ký bình quân của 1 DN có xu hướng giảm. Năm 2011, bình quân 1 DN đăng ký với 6,63 tỷ đồng, nhưng đã giảm xuống còn 5,13 tỷ đồng trong năm 2013.

Bên cạnh đó, trong quý I năm nay, vẫn có gần 17.000 DN phải giải thể hoặc tạm ngừng hoạt động (tăng 9,6% so với cùng kỳ năm trước), cho thấy tình hình sản xuất, kinh doanh vẫn gặp nhiều khó khăn.

Tại Hội nghị lần này, cộng đồng DN tiếp tục kiến nghị với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nhiều vấn đề liên quan đến môi trường kinh doanh, pháp luật kinh doanh, tiếp cận đất đai và mặt bằng sản xuất, tiếp cận thị trường, thủ tục hành chính, thuế, hải quan…

4. Tăng giá gas

Giá gas đã tăng thêm 8.000 đồng/bình 12kg từ ngày 1/5. Theo đó, giá gas bán lẻ tại khu vực TP.HCM dao động ở mức 390.000 đồng - 391.000 đồng/bình.

Đây là lần giá gas tăng đầu tiên kể từ đầu năm 2014. Trước đó, giá gas liên tục giảm với tổng mức giảm 93.000 đồng/bình 12kg. Việc giá gas giảm cũng góp phần khiến CPI 4 tháng đầu năm chỉ tăng rất thấp 0,88% - thấp nhất trong vòng 13 năm trở lại đây.

Nay giá gas đã tăng trở lại, dù thấp song chắc chắn sẽ ảnh hướng đến CPI tháng 5. Trước đó, ngày 24/4, giá xăng dầu cũng đã tăng 130 - 210 đồng/lít.

Tại cuộc họp mới đây, các thành viên Tổ điều hành thị trường trong nước cũng cho rằng, trong tháng 5 sẽ có một số yếu tố tác động tăng CPI. Đó là trong tháng 5 có kỳ nghỉ lễ dài (30.4 - 1.5) nên giá cả các mặt hàng dịch vụ, ăn uống ngoài gia đình có thể tăng. Bên cạnh đó, cước phí vận tải tăng nên một số nhóm hàng có thể tăng giá nhẹ...

Tuy nhiên, do cung - cầu nhiều loại hàng hóa tiếp tục bảo đảm, giá nhiều hàng hóa thiết yếu như lương thực, thực phẩm… tiếp tục ổn định hoặc giảm nhẹ nên CPI tháng 5 sẽ chỉ tăng nhẹ so với tháng 4.

5. Áp dụng các biện pháp bình ổn giá sữa

Tuần qua, người tiêu dùng cũng rất phấn khởi khi Chính phủ quyết định áp dụng biện pháp bình ổn giá sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi theo đề nghị của Bộ Tài chính.

Theo đó, sẽ thực hiện quản lý giá tối đa theo quy định tại Khoản 7, Điều 17 Luật giá đối với sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày công bố quyết định bình ổn giá. Thực hiện quản lý theo biện pháp đăng ký giá theo quy định tại Khoản 4, Điều 17 Luật Giá đối với sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi trong thời hạn 6 tháng kể từ ngày công bố quyết định bình ổn giá.

Trước đó, Bộ Tài chính đã công bố kết quả thanh tra việc chấp hành pháp luật về giá và thuế tại 5 DN sản xuất, kinh doanh sữa.

Theo đó, bên cạnh các sai phạm về kê khai thiếu sản phẩm sữa, kê khai thiếu thuế phải nộp... các DN đã chi quảng cáo, khuyến mại, tiếp thị đã chi vượt mức quy định của Luật thuế TNDN cho các mặt hàng sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi số tiền là 386 tỷ đồng, làm tăng giá thành, tăng giá bán sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi, tương ứng từ 2,18% đến 16,39%.

Trước thực trạng này, Bộ Tài chính đã đề nghị Chính phủ áp dụng các biện pháp bình ổn giá quy định tại Điều 17 của Luật Giá.

Xuân Hải