Chỉ cần một chiếc cần câu, một đoạn dây câu và một miếng mồi thế là những người làm nghề câu cáy mỗi ngày kiếm được vài trăm ngàn.

Hiện nay, một số người sống bằng nghề câu cáy ở huyện Kim Sơn (Ninh Binh) đang bước vào vụ thu hoạch mới. Đầu mùa cáy nhiều cộng với giá cao mỗi ngày mỗi người đi câu có thế kiếm được mấy trăm nghìn.

Ninh Binh: Moi ngay kiem vai tram ngan nho can cau khong luoi - Anh 1

Nghề câu cáy là một nghề truyền thống bao đời nay của người dân miền biển Kim Sơn

Cáy là một loài giáp xác, rất giống cua chỉ khác bởi màu sắc và đặc biệt chân chúng có lông, chúng sống nhiều ở các bờ sông, bờ ruộng, ven đê... ở các vùng duyên hải đồng bằng Bắc Bộ.

Ninh Binh: Moi ngay kiem vai tram ngan nho can cau khong luoi - Anh 2

Cáy là loài giáp xác sống ở vùng nước lợ, cửa sông.

Do có tính lành, nên được sử dụng trong nhiều món ăn ngon và có giá khá đắt đỏ . Món nổi tiếng nhất từ cáy có lẽ là mắm cáy, thứ nước chấm vừa ngon vừa lành, nếu ai đó đã thưởng thức chỉ biết gật đầu khen ngon. Vì thế các cụ nhà ta có câu: "Ăn thịt bò thì lo ngay ngáy, ăn mắm cáy thì gáy o o”.

Hiện tại cách bắt chúng phổ biến là câu, chẳng biết cái nghề câu cáy có từ bao lâu nhưng hiện nay vừa là nghề truyền thống của cha ông để lại vừa là nghề phụ của nhiều người dân trong huyện Kim Sơn (Ninh Bình).

Ninh Binh: Moi ngay kiem vai tram ngan nho can cau khong luoi - Anh 3

Người câu chỉ cần thả mồi cho cáy cắp và nhấc lên.

Dọc các con sông, bờ đê mùa này ở huyện Kim Sơn không khó bắt gặp những người đang câu cáy. Theo kinh nghiệm của những người câu cáy cho biết, muốn câu được nhiều cáy thì phải câu vào sáng sớm, do sáng trời mát cáy ra ăn nhiều và rất ham mồi.

Mồi câu có thể dùng nhiều loại do cáy rất háu ăn nhưng mọi người ở đây thường dùng sâu khoai (loại sâu sống nhiều trên cây khoai ngứa), vì sâu này rất dai và mềm cáy rất thích ăn.

Ninh Binh: Moi ngay kiem vai tram ngan nho can cau khong luoi - Anh 4

Cáy rất háu ăn và cắp rất chắc.

Theo những người câu cáy cho biết, không phải lúc nào câu cũng có, còn dựa vào thời tiết và con nước. Nếu trời nắng nóng thì cáy sẽ ở trong hang sẽ không ra câu sẽ không có, còn nếu cáy lo nước thì sẽ không ham mồi câu sẽ không cắn

Khoảng 9h sáng, những người câu cáy ở đoạn đê Kim Tân (Kim Sơn, Ninh Bình) gọi nhau đi về,mọi người ai cũng vui vẻ sau một buổi sáng đi câu vất vả. Trong giỏ người nào người lấy cũng đầy ắp cáy, mỗi người cũng được từ 2 đến 3 kg cáy.

Ninh Binh: Moi ngay kiem vai tram ngan nho can cau khong luoi - Anh 5

Chiếc giỏ đã đầy ắp cáy.

Theo tìm hiểu của phóng viên, trung bình một người câu cáy mỗi ngày câu được từ 4-5 kg, cáy câu được thu mua với giá cao hơn so với cáy bắt, giá thu mua giao động từ 70-80 nghìn đồng. Vậy là một người mỗi ngày kiếm được từ 300-400 nghìn, cá biệt có những người câu giỏi thì có thể kiếm được hơn 500 nghìn.

Bác Nguyễn Thị Na (67 tuổi, xã Thượng Kiệm) đã hơn 50 năm gắn bó với cáy nghề độc đáo này, tuy tuổi đã cao nhưng những động tác nhử cáy của bác rất điêu luyện. Một tay nhấc chúng nên khỏi mặt đất, tay kia chộp lấy bỏ vào giỏ cứ thế mà chẳng mấy chốc giỏ của bác đã đầy.

Bác Na vui vẻ nói thêm “Mùa câu cáy một năm chỉ 3 tháng nên bác phải tranh thủ đi câu. Bác đi câu từ lúc 14 tuổi và gắn bó cho đến tận bây giờ. Bây giờ già rồi ở nhà cũng chẳng biết làm gì, thì thôi đi câu về cho con, cho cháu ăn, ăn không hết thì bán lấy tiền mua mắm, mua muối”.

Ninh Binh: Moi ngay kiem vai tram ngan nho can cau khong luoi - Anh 6

Nghề câu cáy đã gắn bó với bác Na hơn 50 năm.

Chị Nguyễn Thị Hiền (37 tuổi, xã Kim Tân) có gần 20 năm trong nghề câu cáy chia sẻ, câu cáy không phải ai câu cũng được, các cụ nhà ta có câu “Nhát như cáy” nên câu được chúng khó lắm.

“Câu cáy đã gắn bó với tôi gần 20 năm, năm nay cáy được giá lại có thương lái đến tận nhà thu mua. Mỗi ngày đi câu tôi cũng kiếm được mấy trăm ngàn, chi tiêu cho cuộc sống hàng ngày”. Chị Hiền nói thêm.

Ninh Binh: Moi ngay kiem vai tram ngan nho can cau khong luoi - Anh 7

Câu cáy đem lại thu nhập ổn định cho người dân trong huyện.

Theo một thương lái thu mua cáy ở huyện cho biết, cáy câu có giá cao hơn so với bắt và được thị trường ưa chuộng, mỗi ngày cũng tiêu thụ được vài tạ.

Bác Nhiên một người đi mua cáy về chế biến cho biết. “Do cáy lành nên tôi thường mua về ăn, tôi chỉ chọn mua cáy câu vì cáy câu thường to và mẩy làm mắm hay nấu canh đều rất ngon. Nhưng mà mua được cáy câu không hề đơn giản, muốn mua thì phải hẹn trước mới có, chứ bình thường đi mua sẽ không có”.

Nghề câu cáy là một nét vă hóa riêng của vùng đất ven biển Kim Sơn, cũng là một nghề đặc trưng và đem lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân nơi đây.

Phạm Quân