Tỉ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp niêm yết

Trang 1 / 3

Công ty Cổ phần Vitaly (VTA) đang đối mặt với nguy cơ hủy niêm yết khi lỗ 3 năm liên tiếp. Hiện tại, để có vốn đầu tư cũng như trang trải chi phí, VTA chấp nhận nợ như chúa chổm. Theo báo cáo tài chính của Công ty, nợ phải trả của VTA tính đến cuối năm 2010 lên đến 253,5 tỉ đồng, cao hơn cả tổng tài sản. Vì thế, không phải đợi bây giờ mà nửa năm trước, Công ty Kiểm toán và Tư vấn Chuẩn Việt đã cảnh báo về khả năng duy trì hoạt động ở VTA.

Tưởng không phải nợ, hóa ra là nợ

VTA không phải là trường hợp duy nhất gặp rắc rối vì nợ. Tính đến cuối tháng 3.2011, theo thống kê chưa đầy đủ của Vietstock, tổ chức chuyên cung cấp thông tin tài chính - chứng khoán, có 332 trong tổng 585 doanh nghiệp niêm yết có tỉ lệ nợ/vốn chủ sở hữu (D/E) lớn hơn 1. Nghĩa là 56,75% doanh nghiệp niêm yết chủ yếu dùng nợ tài trợ cho các hoạt động của mình. Trong đó, doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính nhiều, ngoài VTA, phải kể đến Công ty Cổ phần Sông Đà-Thăng Long (STL), Y Dược phẩm Vimedimex (VMD), Hàng hải Đông Đô (DDM), Viglacera Thăng Long (TLT). Các công ty này đều có tỉ lệ D/E vượt 10 lần.

Khi nợ vay nhiều, lãi vay cao trở thành gánh nặng đầu tiên của doanh nghiệp. Với mức lãi suất 18-20% như hiện tại, trong khi lợi nhuận/vốn (ROE) của các doanh nghiệp ước chỉ ở mức 16-17%, riêng việc trả lãi vay đã là một áp lực rất lớn. Theo báo cáo tài chính năm 2010, chi phí lãi vay của VTA đã cao hơn chi phí bán hàng cộng với chi phí quản lý doanh nghiệp. Lãi vay của STL thì gấp đến 15,2 lần so với năm 2009. Vì thế, mặc dù Công ty có mức lãi gộp khá ấn tượng (tăng 3,3 lần), nhưng lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh lại không tăng tương xứng (chỉ tăng 1,9 lần).

Một số doanh nghiệp như DDM, ngoài áp lực lãi vay cao (80 tỉ đồng), còn phải lo thêm khoản lỗ tỉ giá từ vay ngoại tệ. Mới đây, kết quả sau kiểm toán ghi nhận, mức lỗ tỉ giá của DDM thay vì 16,74 tỉ đồng như công bố ban đầu, đã được điều chỉnh thành 77,07 tỉ đồng.

Chi phí lãi vay lớn đang góp phần vào sự thua lỗ của nhiều doanh nghiệp. Công ty Cổ phần Basa (BAS), Công ty Bất động sản Điện lực Dầu khí Việt Nam (PVL) đều có lãi vay gấp 2,2 lần lãi gộp.

Thế nhưng, nguy hiểm hơn cả là những khoản tưởng không phải nợ hóa ra lại là nợ!

Ban lãnh đạo Dược Viễn Đông (DVD) có lẽ là những người thấm thía điều này nhất. Báo cáo tài chính năm 2010 của DVD cho thấy có sự đột biến về tổng nợ. Khoản nợ này đã tăng 3,2 lần so với năm 2009, lên tới 918,8 tỉ đồng. Điều đáng nói là khoản phải thu của DVD tăng đến 645 tỉ đồng trong năm 2010, cao hơn cả doanh thu. Thị trường ngay sau đó xuất hiện tin đồn DVD tạo doanh thu ảo. Hiện tại, DVD đang làm việc với các cơ quan chức năng và vẫn chưa có kết luận cuối cùng.

Song, câu chuyện của DVD đã lay tỉnh các nhà quản lý phải cảnh giác với khoản phải thu. Về danh nghĩa, DVD có khoản phải thu để đảm bảo khả năng thanh toán nợ, nhưng có đòi được chúng hay không lại là chuyện khác. Và như thế, khoản phải thu lại hóa ra khoản nợ!

Từ sau khi xảy ra tai tiếng ở DVD, khách hàng lẫn ngân hàng đều tìm cách đòi nợ. Ban quản trị DVD dự kiến sẽ bán nhà máy Lili of France, miếng đất ở 88 Lũy Bán Bích (quận Tân Phú, TP.HCM), cổ phiếu Savifarm và một số tài sản khác để trả nợ.

VTA cũng mắc phải cái bẫy “không phải nợ thành ra nợ” này. Thực tế, hàng tồn kho, khoản phải thu và những tài sản cố định có giá trị cũng là cơ sở tốt giúp đảm bảo khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Tuy nhiên, nếu tất cả các tài sản có giá trị đã bị đem thế chấp như trường hợp của VTA thì tình hình doanh nghiệp đã không còn sáng sủa nữa. Đặc biệt, nếu tồn kho và khoản phải thu của doanh nghiệp ít có khả năng chuyển đổi thành tiền, rủi ro lại càng thêm chồng chất.

Ông Mạc Quang Huy, Phó Tổng Giám đốc Công ty Chứng khoán Thăng Long (TLS), cảnh báo: “Không đợi đến mức trầm trọng như DVD, chỉ cần một sự cố như kiện cáo, dự toán sai hay doanh nghiệp vi phạm điều khoản vay cũng đủ đẩy doanh nghiệp đến những khoản nợ tiềm ẩn”. Đó có thể là khoản nợ phát sinh từ đền bù, nộp phạt nhưng cũng có thể là áp lực trả nợ ngay, bất kể đã đến hạn hay chưa.

Trang 1 2 3 Trang kế tiếp