Vùng đất Hạ Hòa (Phú Thọ) có nhiều thiết chế, tín ngưỡng, tôn giáo đình, chùa, miếu... như Hiền Lương, chùa Lang Sơn, chùa Lệnh Khanh. Trong đó di tích có giá trị lớn nhất về mặt nghệ thuật, lịch sử cũng như văn hóa đó là đền Chu Hưng. Tọa lạc trên một gò đất cao với khuôn viên không gian kiến trúc hài hòa. Đền quay hướng Tây với hai bên tả hữu có hình Long chầu, Hổ phục. Là một quần thể kiến trúc, nghệ thuật độc đáo, ngôi đền là niềm tự hào của người dân Ấm Hạ.

Qua tài liệu, thư tịch cổ để lại, đền Chu Hưng được dựng vào thời nhà Nguyễn dưới triều Vua Gia Long với quy mô rộng lớn. Do hoàn cảnh lịch sử, điều kiện thời tiết và chiến tranh... ngôi đền xưa, đã bị hư hỏng nặng. Trải qua bao biến cố của lịch sử, đến nay ngôi đền vẫn còn lưu giữ được 11 đạo sắc và một cuốn Ngọc phả 'Chu Hưng - Thánh Tích' của các triều đại phong kiến xưa, tôn vinh công đức của đức thánh Côn Nhạc Đại Vương, vị thần có công giúp Vua Hùng Vương thứ 18 đánh giặc phương Bắc và dạy cách lập ấp, cấy trồng... Sau khi ông mất, nhân dân trong vùng tôn làm thành hoàng làng và lập đền thờ để nghìn năm hương khói. Đến năm 1995, nhân dân đóng góp công sức xây dựng lại, và ngôi đền đã được công nhận Di tích lịch sử. Truyền thuyết kể rằng: Khi Hùng Duệ Vương lên ngôi trị vì đất nước, vua đã phân phong sơn hà giao cho ba người em là Côn Luân, Côn Lang và Côn Nhạc về hùng trấn ở mỗi phương. Côn Nhạc được giao cai quản trấn địa hạt Chu Hưng, ông có công khai phá điền hoang, chiêu dân lập ấp. Cuộc sống đang yên bình, giặc phương Bắc kéo quân sang đánh chiếm Văn Lang, Vua Hùng hạ sắc chiếu chỉ chiêu mộ hiền tài, tu bổ khí giới đánh đuổi quân xâm lược. Côn Luân, Côn Lang kéo quân về trấn thủ sông Thao, sông Đà, còn Côn Nhạc kéo quân trấn giữ vùng biên giới hiểm trở. Trong cuộc chiến ác liệt ở vùng Bảo Ái, tiếng quân Côn Nhạc đã lập công chiến thắng oai hùng. Khi bờ cõi thu về một mối, Vua Hùng mở tiệc khao quân, ban thưởng cho Côn Nhạc là 'Quốc thái gia phong, sắc rồng Côn Nhạc chính tông hùng trấn đại vương, thượng tướng nhất phương cảnh vũ'. Hằng năm, tại đền Chu Hưng diễn ra ba kỳ lễ hội là ngày mồng 7 tháng Giêng, ngày mồng 8 tháng 2 là ngày giỗ của Côn Nhạc Đại Vương và ngày 15 tháng 8 là ngày hội khao quân của Ngài. Nhưng kỳ lễ trọng là kỳ hội xuân vào ngày mồng 7 tháng Giêng với những nghi lễ truyền thống. Theo lệ cũ, lễ vật dâng thánh trong dịp làng mở hội nhất thiết phải có đủ lợn đen, gà tía, xôi nén, chè kho và rượu mọng. Tục này ngày nay vẫn được nhân dân trong vùng lưu giữ khá nguyên vẹn. Sáng ngày mồng 7, chính hội - lễ rước kiệu dâng lễ vật lên nhà thánh được bắt đầu. Đoàn rước xuất phát từ chùa Trúc Lâm về đền Chu Hưng, đi đầu đoàn rước là cờ ngũ hành, bát âm, bát bửu, kiệu lễ vật của các khu dân cư, theo sau là dân làng và du khách thập phương về lễ thánh, dự hội. Khi rước về đến sân đền, các đoàn lần lượt làm lễ dâng cúng thánh. Sau đó lễ tế thánh được diễn ra theo nghi lễ truyền thống. Cùng với những nghi thức tế lễ truyền thống phần hội sôi động diễn ra với các trò chơi dân gian như đánh đu, kéo co, chọi gà... thu hút đông đảo người dân tham gia. Ngày hội đã ăn sâu vào tiềm thức của mỗi người con vùng đất Chu Hưng. Đây là dịp để dân làng tỏ lòng thành kính trước đức thánh Côn Nhạc Đại Vương, và dâng lên Thánh những sản vật ngon nhất được chuẩn bị cầu kỳ, công phu, với ước nguyện cầu mong phù hộ cho gia đình, họ tộc, dân làng một năm mới được khỏe mạnh, bình yên, mùa màng bội thu... Lễ hội Chu Hưng chính là 'thời gian thiêng' trong đời sống nhân dân, là môi trường thuận lợi để hình thành, phát triển những giá trị thẩm mỹ, văn hóa và là chất keo trong sự gắn kết của cộng đồng làng xã trên quê hương giàu truyền thống cách mạng này. Sức sống của lễ hội đền Chu Hưng qua thời gian đã và đang tồn tại một cách hữu thức trong tâm hồn các thế hệ sau, mà không phai nhạt những nghi thức, những ước vọng và tình cảm của con người trong các lớp văn hóa tín ngưỡng.