Do thu lợi từ nhiều năm trước đây nên nhiều người dân ở huyện Bình Tân - nơi có diện tích trồng khoai lang lớn nhất tỉnh Vĩnh Long và vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đã ồ ạt mở rộng diện tích, trồng liên tiếp qua các vụ.

Người dân huyện Bình Tân thu hoạch khoai lang.

Tình trạng trên đã làm sâu bệnh phát triển, kháng thuốc, năng suất và chất lượng, giá bán khoai ngày càng thấp.

Càng làm càng lỗ

Mới gặp chúng tôi, lão nông Ngô Văn Ngàn, ấp Thành Hậu, xã Thành Đông, huyện Bình Tân đã than: “Vụ này, năng suất khoai khoai lang tím Nhật rất thấp, chỉ từ 1-1,5 tấn/công (các vụ trước đây năng suất đạt trên 2 tấn/công), giá chỉ còn từ 200.000-300.000 đồng/tạ (60kg).

Do vậy, phần lớn người trồng khoai đều lỗ. Mới đây, tôi thu hoạch 7.000m2 chỉ được trên 90 tạ, bán ra được khoảng 27 triệu đồng. Nếu tính cụ thể thì 1.000m2 bỏ vốn khoảng 6 triệu đồng, nhưng tổng số tiền trên chia ra thì 1.000m2 chỉ được khoảng 3,8 triệu đồng, tức lỗ khoảng phân nửa vốn đầu tư”.

Tình trạng trên khiến ngay cả các tổ viên của HTX Dịch vụ nông nghiệp Thành Đông (xã Thành Đông), nơi có nhiều kinh nghiệm sản xuất khoai lang trong nhiều năm qua cũng không tránh khỏi tình trạng thua lỗ.

Ông Ngô Văn Tua - Chủ nhiệm HTX Dịch vụ nông nghiệp Thành Đông, nói: “HTX có 15 xã viên, thì có 14 xã viên đều lỗ từ 3-5 triệu đồng/công (trung bình mỗi xã viên sản xuất khoảng 7.000m2 khoai lang –PV)”.

Theo ghi nhận của chúng tôi ở một số địa phương thuộc huyện Bình Tân, nhiều ruộng khoai đã đến 5-6 tháng (đúng thời gian thu hoạch là khoảng 4,5 tháng) mà người dân vẫn chưa thu hoạch và chờ giá lên.

Cũng trong thời gian chờ này, mặc dù giá khoai vẫn chưa có dấu hiệu tăng nhưng người dân phải tốn thêm chi phí chăm sóc, trong dịch bệnh ngày càng phát sinh.

Được biết, trong năm 2014 này chỉ ở tháng 2, khoai có giá cao nhất là 700.000 đồng/tạ, còn lại giá khoai lang liên tục giảm từ tháng 4, tháng 5 trở lại đây xuống còn mức dưới 500.000 đồng/tạ.

Mất giá do… Trung Quốc

Ông Tua nhận định, ngoài việc củ không đẹp, nguyên nhân dẫn đến giá khoai thấp là do phía Trung Quốc – thị trường chính tiêu thụ khoai lang của nước ta đang có khoai (tự sản xuất), nên nhu cầu không cao.

“Mình chỉ cung cấp qua đó bằng đường tiểu ngạch nên phải lệ thuộc, do bên đó định giá cả. Vì thế, các ngành chức năng cần tích cực hướng dẫn biện pháp khắc phục bệnh như hiện tượng khoai đột nhiên bị chết dây, nấm… và sâu đục vỏ (đục vào vỏ khoảng 3-4cm), can thiệp cung cầu thị trường, nếu không khoảng 2 năm nữa, sẽ không còn người trồng khoai”- ông Tua nói.

Theo Phòng NNPTNT huyện Bình Tân, diện tích trồng khoai toàn huyện là trên 10.000ha, hiện chỉ khoảng 1.500ha chưa thu hoạch. Ông Võ Văn Theo - Trưởng phòng NNPTNT huyện Bình Tân giải thích: “Nguyên nhân năng suất và chất lượng khoai thấp do là người dân trồng liên tục các vụ, không để cho đất nghỉ ngơi và chịu các yếu tố khác chi phối như đất, nước, chất lượng dây dùng để trồng và khâu chăm sóc…”.

Trao đổi với NTNN, ông Nguyễn Văn Liêm - Phó Giám đốc Sở NNPTNT tỉnh Vĩnh Long cho biết: “Giá khoai lang giảm là do theo quy luật cung cầu, hiện thị trường tiêu thụ chính của khoai lang nước ta là Trung Quốc, nhưng hiện bên đó đang sản xuất được khoai, từ đó nhập của mình số lượng ít hơn. Đây cũng là giai đoạn người dân thu hoạch khoai nhiều nên thương lái mua với giá rẻ. Hiện nay, tỉnh đang làm đề tài nguyên cứu về sâu gây hại trên khoai, để giúp bà con nông dân phòng trị hiệu quả trong thời gian tới”.