Ca sĩ Ntshebe, người mà cuộc đời hiện thân cho khát khao trỗi dậy của Nam Phi sau buổi bình minh của nền dân chủ đa sắc tộc, đã ra đi. Niềm hy vọng mà anh để lại cho đời vẫn còn dang dở…

Niềm hy vọng (Hope) là tên bài hát chính thức tại World Cup 2010 mà Siphiwo Ntshebe, nam ca sĩ người Nam Phi đột ngột qua đời hôm thứ Ba, dự định trình diễn tại buổi lễ khai mạc vào ngày 11.6 ở SVĐ Soccer City. Ca sĩ opera giọng nam cao có biệt danh “Pavarotti đen” được đích thân cựu tổng thống Nelson Mandela, một vĩ nhân ở Nam Phi, tiến cử để chinh phục khán giả toàn cầu. Tài năng 34 tuổi Ntshebe lâm bệnh khi đang chuẩn bị cho các buổi diễn tập của lễ khai mạc. Anh được đưa vào bệnh viện ở Port Elizabeth vào tuần trước và nhận được “sự điều trị tốt nhất” song vẫn không qua khỏi. Ntshebe ra đi vì căn bệnh viêm màng não bột phát. Tuổi thơ và chế độ Apartheid Sinh trưởng tại một khu ngoại ô nghèo khó ở Port Elizabeth, Ntshebe tiếp cận với âm nhạc khá sớm do ảnh hưởng của người cha chuyên soạn nhạc cho dàn đồng ca của nhà thờ. Theo website chính thức của Ntshebe, từ lúc 5 tuổi anh đã ngồi trên đùi cha và hát cho những vị khách của gia đình nghe. Lớn lên một chút, Ntshebe bắt đầu trình diễn trong dàn hợp xướng của nhà thờ và trường học. Tuy nhiên, những năm tháng dưới chế độ Apartheid không tạo cho cậu bé da đen như Ntshebe cơ hội để vươn lên. Ntshebe hồi tưởng trong một lần trò chuyện cùng tờ Daily Mail: “Tôi vẫn nhớ hình ảnh khi chúng tôi trở về từ nhà trường, cảnh sát thường chặn chúng tôi lại, hoạnh họe và lăng mạ mặc dù chúng tôi không làm gì sai. Nếu ai phản ứng, họ sẽ xách cổ và tống chúng tôi vào tù”. Đến với âm nhạc cổ điển Lo sợ con trai sẽ gặp cảnh bất trắc, cha mẹ Ntshebe gửi anh đến ở với ông bà nội tại vùng nông thôn Transkei. Và tại đây, anh đã được cất tiếng hát trong dàn đồng ca ở nhà thờ của ông nội, người vốn là một mục sư. Ntshebe bắt đầu bị cuốn hút bởi âm nhạc cổ điển và thường mượn các đĩa nhạc tại thư viện địa phương đem về năn nỉ người hàng xóm bật đĩa nhạc đó để thưởng thức, vì bản thân anh không có máy hát. Ntshebe kể lại: “Ông hàng xóm bảo tôi: “Chỉ khi nào cậu giúp ta xén hàng rào, tôi mới mở nhạc cho cậu nghe”. Thế là tôi xén hàng rào cho ông ấy và được nghe Pavarotti hát nhạc của Puccini, Verdi và Mozart. Tôi nhanh chóng biết hết mọi bài hát dù tôi không hiểu tiếng Ý, âm nhạc đã đến với tôi một cách dễ dàng như thế đấy”. Ntshebe được cựu tổng thống Nam Phi Mandela ủng hộ hết mình Ntshebe cũng rất yêu thích bóng đá. Trong những cuộc phỏng vấn trước đây, Ntshebe từng kể rằng anh thường tự chế những quả bóng từ giấy hoặc nhựa để cùng bạn bè đắm mình trong trò chơi. Anh bắt đầu học hành đàng hoàng về âm nhạc khi được nhận vào trường đại học Port Elizabeth. Tại đó, một lần người thầy giáo nói với anh: “Mozart không dành cho cậu. Người da đen không thể trình diễn nhạc của Mozart”. Tuy nhiên, Ntshebe vẫn kiên trì theo đuổi niềm đam mê của cuộc đời và giành được học bổng để du học tại Brisbane, Úc. Vào năm 2004, một bước ngoặt đến với Ntshebe khi anh giành được học bổng tại trường âm nhạc Hoàng gia ở London. Cuộc gặp gỡ định mệnh với Mandela Khi tài năng thiên phú đã được mài giũa cẩn thận, Ntshebe bắt đầu đi công diễn tại các buổi trình diễn lớn. Khán giả của Ntshebe thường là những tên tuổi nổi danh như Nữ hoàng Anh Elizabeth II và phu quân Quận công Philip, thái tử Charles, thái tử Albert của xứ Monaco… Trong một lần công diễn, Ntshebe thu hút được sự chú ý của Mandela. Cựu tổng thống Nam Phi 91 tuổi rất khâm phục ý chí vươn lên của Ntshebe và đã đề nghị anh trình diễn tại buổi lễ khai mạc World Cup 2010. Ntshebe vinh dự diện kiến Nữ hoàng Anh, Elizabeth II Chính Mandela đã viết và đọc lời dẫn cho đĩa đơn và album có tên Niềm hy vọng mà Ntshebe dự định phát hành trong thời điểm diễn ra ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Nguyên văn lời dẫn của Mandela như sau: “Nghị lực dồi dào của con người có thể giúp chúng ta vượt qua mọi nghịch cảnh. Thông qua lòng trắc ẩn và sự chu toàn, chúng ta có thể tạo nên hy vọng. Chúng ta có thể tạo nên hy vọng”. Đây cũng là lần đần tiên ông Mandela chấp nhận đưa giọng nói của mình vào một đĩa đơn. Phát biểu về việc này, người ca sĩ xấu số nói: “Thật khó khăn để mô tả cảm xúc của tôi khi được đích thân ông Mandela đọc những lời đó. Với tôi, đó là một định mệnh. Khi còn nhỏ, tôi đã hát và cảm nhận được mối liên hệ với Mandela đang ở trong ngục tù”. Người ca sĩ tài hoa bạc mệnh đã ra đi, song niềm hy vọng cùng khát khao vươn lên của anh vẫn được lưu giữ tại kỳ World Cup này, như lời giám đốc âm nhạc của buổi lễ khai mạc Lebo M: “Tinh thần của cậu ấy sẽ dẫn dắt chúng ta đến với ngày 11.6.2010. Và có lẽ tinh thần hy vọng của cậu ấy sẽ hợp nhất chúng ta lại với nhau”. Thư Nelson Mandela gửi Ntshebe Siphiwo thân mến, Cho phép ta tri ân cháu vì màn trình diễn gần đây của cháu tại Monaco. Chúng ta trân trọng những nỗ lực của cháu và rất tự hào để giới thiệu với thế giới một người Nam Phi trẻ rất đỗi tài năng, người bất chấp những thử thách trong quá khứ để lao động chăm chỉ vươn đến một tương lai tươi sáng hơn. Cháu làm chúng ta tự hào vì màn trình diễn của mình. Chúc cháu gặp nhiều thuận lợi và hy vọng gặp lại cháu một ngày gần đây. Thân ái. Phát biểu xung quanh cái chết của Ntshebe Sau khi nhận thông tin về cái chết của Ntshebe, chủ tịch FIFA Sepp Blatter phát biểu: “Tôi rất buồn khi nghe được tin này. Người đàn ông trẻ này, với tài năng được nhìn nhận và ủng hộ bởi chính Nelson Mandela, đang chuẩn bị giới thiệu tài năng đó trên toàn thế giới. Việc cậu ấy qua đời quá đột ngột và cận kề ngày khai mạc World Cup lần đầu tiên diễn ra ở châu Phi thật quá bi thảm, song chẳng ai trong chúng ta có thể làm chủ được số phận của mình”. Trưởng ban tổ chức của Nam Phi Danny Jordaan cũng nói về Ntshebe: “Cậu ấy là một tài năng kiệt xuất, người sẽ đưa thông điệp hy vọng của kỳ World Cup ra toàn thế giới. Đây là một ngày đau buồn cho nền nghệ thuật Nam Phi và cộng đồng bóng đá”. Trong khi đó, Keith Lister, giám đốc điều hành của hãng Sony, công ty mẹ của hãng ghi âm Epic, phát biểu: “Đây là một thảm kịch. Cậu ấy ra đi khi chỉ còn vài ngày nữa là có thể hiện thực hóa giấc mơ của mình. Đây là một mất mát lớn lao đối với một người đã lao động, tập luyện cực nhọc như cậu ấy”. Nick Raphael, giám đốc hãng Epic, phát biểu rằng sự ra đi của Ntshebe là một thảm kịch cho gia đình bạn bè và cho “những ai tin vào sức mạnh của âm nhạc”, ông nói: “Cậu ấy có một chất giọng lạ lùng. Các giai điệu và thông điệp về hy vọng và lòng trắc ẩn trong âm nhạc của cậu ấy là vô song”. Theo ông Lebo M, giám đốc âm nhạc của lễ khai mạc, ban tổ chức vẫn chưa quyết định sẽ để ai thay thế màn trình diễn của Ntshebe. Không loại trừ khả năng giọng hát cao vút của Ntshebe vẫn sẽ vang vọng trên toàn thế giới vào ngày 11.6 qua… băng ghi âm. S.D (Theo AP) Sơn Duân