Nước Mỹ dưới thời cựu Tổng thống Mỹ George Bush và Barack Obama đều căng thẳng với Nga. Ông Donald Trump đang gieo hy vọng sẽ cải thiện quan hệ Nga – Mỹ nhưng cũng có thể ông đang tìm kiếm một “món hời” từ Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Theo tờ Economist (Anh), ông Trump có thể sẽ thành công hoặc sẽ là Tổng thống Mỹ thứ 3 liên tiếp đối đầu với ông Putin. Mặc dù ông Trump thường xuyên có những phát ngôn thân thiện với Nga, nhưng những chính sách của ông liên quan đến Nga vẫn còn rất mơ hồ và dù không mơ hồ thì cũng dễ thay đổi. Trong thời gian đầu của nhiệm kỳ đầu tiên, ông Barack Obama cũng tuyên bố sẽ khôi phục lại mối quan hệ Nga – Mỹ. Tuy nhiên, kết quả là, mối quan hệ Nga – Mỹ đã vô cùng căng thẳng, chất chứa nhiều mâu thuẫn sau khi ông rời Nhà Trắng sau 2 nhiệm kỳ tổng thống.

Ong Trump mong kiem duoc 'mon hoi' gi tu ong Putin? - Anh 1

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Dù vậy, so với ông Obama, ông Trump có những phát ngôn bênh vực Nga thực sự gây sốc ở Washington. Ví dụ, trong cuộc phỏng vấn trên Fox News hồi tuần trước, khi người phỏng vấn gọi ông Putin là kẻ “sát nhân”, ông Trump đã vặn lại: "Có rất nhiều kẻ giết người. Chúng ta cũng có những kẻ giết người. Bạn nghĩ đất nước chúng ta vô tội hay sao?".

Việc một Tổng thống Mỹ tuyên bố đất nước mình như vậy là điều chưa từng có tiền lệ. Đó được xem là một sai lầm nghiêm trọng. Vậy lý do gì khiến ông Trump làm như vậy? Ông Trump có thể nghĩ rằng ông sẽ kiếm được một món hời lớn từ ông Putin. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, suy nghĩ đó là một tính toán sai lầm.

Kịch bản hợp hợp tác với Nga của ông Trump có thể là: Mỹ sẽ hợp tác với ông Putin để tiêu diệt các tổ chức khủng bố, đặc biệt là tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) ở Syria và Iraq. Đồng thời Nga có thể đồng ý từ bỏ hợp tác với Iran, một kẻ thù của Mỹ ở Trung Đông và là một mối đe dọa đối với các đồng minh của Mỹ như Bahrain và Ả Rập Xê-út. Tại châu Âu, Nga sẽ ngừng can thiệp vào các vấn đề của Ukraine, không tức giận hay phản ứng lại các hoạt động bành trướng hay sự hiện diện quân sự của NATO ở Đông Âu. Hơn nữa, về lâu dài, mối quan hệ gần gũi hơn với Nga cũng có thể giúp hạn chế ảnh hưởng của Trung Quốc.

Ong Trump mong kiem duoc 'mon hoi' gi tu ong Putin? - Anh 2

Ukraine - Một trong những vấn đề đang gây căng thẳng chính giữa Nga và Mỹ.

Tuy nhiên, theo giới phân tích, kịch bản trên không thể xảy ra bởi nếu như vậy đồng nghĩa với việc Nga sẽ từ bỏ các lợi ích cũng như những mối quan tâm cốt lõi của mình. Hơn nữa, lợi ích của Mỹ và Nga là hai thế giới hoàn toàn khác nhau.

Ví dụ, ở Syria, ngay cả khi ông Putin và ông Trump có cùng mục tiêu, các lực lượng Mỹ và Nga cũng không dễ dàng chiến đấu cùng nhau. Quân đội hai nước không thể làm việc cùng nhau. Nếu muốn hợp tác quân sự, hai bên sẽ phải chia sẻ một số bí mật quân sự. Điều này là không thể đối với hai nước chưa từng có truyền thống tin tưởng lẫn nhau.

Tương tự như vậy, Nga không có ý định đối đầu với Iran. Iran là một thị trường đầy hứa hẹn cho các mặt hàng xuất khẩu của Nga. Hơn nữa, hai nước có mối quan hệ thân thiết và khá hợp ý trong việc giải quyết các vấn đề ở khu vực Trung Đông.

Ngoài ra, theo nhiều chuyên gia, những tính toán của ông Trump nếu sai lầm sẽ gây ra những nguy cơ nghiêm trọng ở châu Âu. Các nước Đông Âu đang hết sức lo ngại khi ông Trump tỏ ra thân thiện với Nga. Họ lo sợ rằng ông sẽ gỡ bỏ các hệ thống chống tên lửa của Mỹ ở châu Âu để giải tỏa những căng thẳng với Nga.

Do vậy, theo Economist, ông Trump không nên hy vọng sẽ kiếm được “món hời” gì từ ông Putin. Thậm chí tờ này còn cho rằng, mối quan hệ giữa tân Tổng thống Mỹ và nước Nga sẽ rơi vào “vết xe đổ” như những gì đã từng xảy ra dưới thời ông Obama. Những mâu thuẫn về nhiều vấn đề nóng hiện nay, đặc biệt là Syria và Ukraine, sẽ tiếp tục gây căng thẳng cho mối quan hệ giữa hai nước.

PHẠM KHÁNH (Lược dịch)