Điện và xăng dầu dự kiến sẽ được bỏ ra khỏi danh mục hàng hóa, dịch vụ mà Nhà nước độc quyền trong hoạt động thương mại.

Thế độc quyền của EVN

Trong cơ chế thị trường, nếu trong một thị trường mà chỉ có một doanh nghiệp độc quyền cung cấp sản phẩm thì dù giá có cao, trong khi chất lượng dịch vụ, cung ứng còn tồn tại nhiều bất cập thì người dân cũng phải "cắn răng mà chịu".

Những câu chuyện buồn của ngành điện với dân hôm nay được cho là đã không học được bài học mở cửa thị trường của ngành Viễn thông vốn độc quyền trong nhiều thập kỷ. Câu chuyện độc quyền đã nảy sinh ra rất nhiều hệ lụy như khách hàng không phải là thượng đế, chất lượng phập phù, giá cao và cả chuyện quản trị của chính doanh nghiệp độc quyền rất ít được đề cấp đến…

Điện và xăng dầu dự kiến sẽ được bỏ ra khỏi danh mục hàng hóa, dịch vụ mà Nhà nước độc quyền.

Ngành điện độc quyền bởi Tập đoàn điện lực Việt Nam (EVN). Lâu nay việc minh bạch các hoạt động của EVN chi phối tới giá điện từng được nhiều chuyên gia đề nghị. Nhất là dạo gần đây, những hóa đơn tiền điện tăng gấp đôi, gấp ba lần bình thường khiến người dân kêu ca, khiếu nại càng chứng tỏ thế độc quyền của đơn vị này trong ngành.

Cách đây 5 năm, trong buổi tọa đàm về bài học mở cửa thị trường của ngành viễn thông các chuyên gia kinh tế cho rằng, đây sẽ là những bài học cho các ngành như điện, nước, ô tô… khi mở cửa thị trường. Tuy nhiên, Bộ Công thương và Tập đoàn Điện lực dường như đã bỏ qua những bài học đó.

Sẽ xóa bỏ thế độc quyền

Mới đây, Bộ Công Thương vừa ban hành Dự thảo Nghị định về hàng hóa, dịch vụ, địa bàn thực hiện độc quyền Nhà nước trong hoạt động thương mại.

Theo dự thảo, Nhà nước sẽ nắm độc quyền 7 loại hàng hóa và 9 dịch vụ. Trong đó, có một số lĩnh vực quan trọng như: an ninh quốc phòng; vật liệu nổ công nghiệp; thủy điện đa mục tiêu và điện hạt nhanh; sản xuất vàng miếng và xuất khẩu vàng nguyên liệu; phát hành xổ số kiến thiết; sản phẩm thuốc lá; dịch vụ hoa tiêu hàng hải; dịch vụ công ích đảm bảo an toàn hàng hải; bảo đảm hoạt động bay; tiền; hệ thống kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia; hệ thống công trình thủy lợi, thủy nông; rừng đầu nguồn…

Điểm đáng lưu ý, kinh doanh xăng dầu được loại bỏ hoàn toàn ra khỏi danh mục hàng hóa, dịch vụ Nhà nước nắm giữ độc quyền.

Trong khi đó, với mặt hàng điện, Nhà nước chỉ nắm độc quyền ở khâu vận hành thủy điện đa mục tiêu và điện hạt nhân và khâu truyền tải, điều độ cũng như vận hành hệ thống điện quốc gia các nhà máy lớn, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng về kinh tế - xã hội gắn với quốc phòng, an ninh.

Dự thảo nêu rõ, chỉ thực hiện độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại đối với các hàng hóa, dịch vụ thiết yếu mà Nhà nước cần phải độc quyền hoặc các thành phần kinh tế khác không có khả năng tham gia. Độc quyền nhà nước trong hoạt động thương mại phải được thực hiện công khai, minh bạch, có sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước theo quy định của pháp luật.

Việc sử dụng vốn nhà nước của các doanh nghiệp nhà nước thực hiện độc quyền nhà nước vào sản xuất, kinh doanh các hàng hóa, dịch vụ thuộc Danh mục quy định tại Khoản 1 Điều 5 phải tuân thủ theo pháp luật về quản lý và sử dụng vốn nhà nước. Doanh nghiệp Nhà nước không được thực hiện các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường; các hành vi lạm dụng vị trí độc quyền.

Đồng thời, phải chịu các biện pháp giám sát đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp, giám sát tài chính, đánh giá hiệu quả hoạt động; công khai thông tin tài chính của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ; chế độ giám sát, kiểm tra việc thực hiện chiến lược, kế hoạch, mục tiêu, nhiệm vụ và ngành, nghề kinh doanh được giao của doanh nghiệp nhà nước tuân thủ theo pháp luật về quản lý và sử dụng vốn nhà nước.

Tin tức mới nhất về Kinh doanh độc giả đọc tại đây.

PV

Nên đọc

Lộ diện ngôi sao giải trí hàng đầu Việt Nam tại Vietnam Idol

Hai nhân viên bốc xếp ở sân bay trộm điện thoại của khách

Thị trường điện máy đón đầu mùa nhập trường

Thủ tướng phê chuẩn nhân sự mới 2 tỉnh Điện Biên, Hà Nam