Manila hôm qua bác bỏ gợi ý từ Bắc Kinh rằng hai bên có thể thỏa hiệp về lệnh cấm đánh bắt cá phi lý ở biển Đông. “Lệnh cấm đánh bắt cá của tỉnh Hải Nam chỉ là một trong các biện pháp đơn phương của Trung Quốc nhằm cưỡng bức thay đổi hiện trạng khu vực”, để củng cố lập trường “đường lưỡi bò” ở biển Đông vốn vi phạm nghiêm trọng công pháp quốc tế, thông cáo của Bộ Ngoại giao Philippines tuyên bố.

Và vì vậy, Manila bác bỏ đề nghị mà phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc đưa ra tại cuộc họp báo ngày 17.1. Thay vào đó, nước này “lặp lại đề nghị Trung Quốc cùng ra tòa án quốc tế mà Manila sẽ theo đuổi bất chấp Bắc Kinh có đồng ý hay không” để tìm một phán quyết cuối cùng.

Trước đó, tại cuộc họp của các Ngoại trưởng ASEAN tại Myanmar ngày 17.1, Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario cũng kêu gọi toàn khối đoàn kết trước những động thái gây căng thẳng gần đây của Bắc Kinh, như việc ban hành lệnh cấm nói trên và việc thành lập Vùng nhận diện phòng không ở biển Hoa Đông. Cùng quan điểm với ông Rosario, “các ngoại trưởng toàn khu vực đều bày tỏ quan ngại về những diễn biến gần đây ở biển Đông”, và nhận định những diễn biến này có thể làm ảnh hưởng đến tiến trình đi đến Bộ quy tắc ứng xứ biển Đông (COC), tờ Eleven Media của Myanmar đưa tin. “Họ kêu gọi các bên trong tuyên bố về Quy tắc ứng xử trên biển Đông (DOC) phải cam kết đảm bảo việc thực thi đầy đủ và hiệu quả tuyên bố, tự kiềm chế và tìm đến các giải pháp hòa bình, phù hợp công pháp quốc tế”, báo này trích lời một nhà ngoại giao Myanmar giấu tên.

Eleven Media cũng nói rằng nhiều nhà phân tích quan ngại biển Đông sẽ là thách thức lớn nhất cho Myanmar trong vai trò Chủ tịch ASEAN 2014, bởi nước này được tin là “có quan hệ lâu đời với Trung Quốc”. Nhưng phát ngôn viên của Tổng thống Myanmar Thein Sein, ông Ye Htut trong cuộc họp báo ngày 16.1 khẳng định chính phủ Myanmar sẽ “cố gắng tìm một giải pháp không thiên vị có thể được chấp nhận bởi các bên trong tranh chấp”. Ngoại trưởng Wunna Maung Lwin cũng trấn an: “Là Chủ tịch ASEAN, Myanmar sẽ đóng vai trò không thiên vị trong các vấn đề khu vực”.

Thục Minh
(VP Singapore)