Bộ trưởng Ngoại giao và Bộ trưởng Quốc phòng đưa tuyên bố phê phán các động thái quân sự hóa Biển Đông của Trung Quốc.

Bộ trưởng Ngoại giao và Bộ trưởng Quốc phòng Philippines đã đưa ra tuyên bố với nội dung phê bình các hành động của Trung Quốc nhằm quân sự hóa Biển Đông.

Bên cạnh đó, Chính phủ Philippines yêu cầu Bắc Kinh giải thích tại sao Trung Quốc đã đưa các lô vũ khí và thiết bị quân sự ra bố trí ở một số đảo tranh chấp. Các chuyên gia đang đặt câu hỏi liệu những tuyên bố này đánh dấu sự tái định hướng trong chính sách đối ngoại hoặc chỉ là một động thái ngoại giao?

Philippines tro minh dat cua vao My? - Anh 1

Philippines chưa rõ hoàn toàn sách lược với Mỹ - Trung.

Đặc biệt, động thái này đưa ra sau chuyến thăm của Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và trước ngày nhậm chức của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Nhà khoa học chính trị Nga, Giáo sư Vladimir Kolotov cho rằng, Philippines đang chơi cờ trên nhiều bàn cờ:

"Trong mấy tháng đầu sau khi ông Rodrigo Duterte lên làm tổng thống, ông đã "chơi" công khai, kiên quyết chống lại Mỹ, hứa sẽ từ chối đặt cược vào Mỹ, và đồng thời cố gắng tạo mối quan hệ tin tưởng hơn với Trung Quốc.

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Philippines đã tiến hành trao đổi ý kiến với Bộ Ngoại giao Trung Quốc mà không nói trước công chúng, Manila đã bày tỏ quan ngại về hoạt động của quân đội Trung Quốc trong khu vực Biển Đông và thăm dò sự tiến hóa có thể có trong chính sách của Bắc Kinh đối với các đảo tranh chấp, mà Philippines luôn khẳng định có chủ quyền đối với một số đảo".

Sau khi nhận thức được rằng, Philippines không thể chờ đợi sự hỗ trợ thiết thực từ phía Mỹ, nước đã sa lầy trong các cuộc phiêu lưu ở Trung Đông, Bắc Phi, Đông và Tây Âu và Ukraine và có mối quan hệ hết sức phức tạp với Nga, ông Duterte đã đưa ra những tuyên bố cứng rắn chống lại Obama. Đồng thời, ít nhất trên lời nói, ông đã cố gắng đạt được sự hiểu biết với Trung Quốc.

Tuy nhiên, Trung Quốc đang tiếp tục quân sự hóa Biển Đông và bỏ qua các tín hiệu tích cực từ phía Tổng thống Philippines. Vì thế ông Duterte không thể hy vọng rằng, Trung Quốc sẽ giảm hoạt động quân sự trong khu vực, và các tranh chấp lãnh thổ sẽ được giải quyết trong khuôn khổ pháp lý".

Chuyên gia Kolotov cũng cho rằng, không phải ngẫu nhiên mà những tuyên bố của Manila phê phán Trung Quốc đang tiếp tục quân sự hóa Biển Đông đã vang lên trước thềm lễ nhậm chức Tổng thống của Donald Trump, mà trong chiến dịch vận động tranh cử ông đã hứa sẽ thực thi chính sách cứng rắn đối với Trung Quốc.

Liệu những tuyên bố này phản ánh ý định của Duterte lại một lần nữa đặt cược vào Mỹ? Tất cả mọi thứ phụ thuộc vào chính sách đối ngoại ở châu Á, đặc biệt ở Đông Nam Á, của chính quyền mới ở Mỹ.

Theo ý kiến của ông Kolotov, đặt cược vào việc đổi mới quan hệ đối tác với Mỹ có thể gây phản tác dụng. Các sự kiện trong những năm qua cho thấy rõ điều này.

Trong khi Philippines hay một số nước khác ở Đông Nam Á thực hiện những bước đi nhằm xích lại gần nhau hơn với Mỹ, Bắc Kinh cố gắng củng cố vị trí của mình trong khu vực vì lo sợ kết quả của quá trình này. Leo thang căng thẳng là điều không tránh khỏi.

Động thái mới nhất của Philippines cũng cho thấy những lo ngại từ phía Trung Quốc về sự thay đổi thái độ chóng mặt của ông Duterte là có lý do.

Tổng thống Philippines đã nhiều lần nói mà không làm cho tới khi quân đội Mỹ rút khỏi khu vực quân sự lâu năm ở Manila và cuối cùng vẫn chưa có tuyên bố chính thức cho việc chấm dứt các quan hệ với Mỹ, đặc biệt là về quân sự.

Trung Quốc đã hỗ trợ Philippines về kinh tế trong thời điểm hiện nay khi ông Duterte muốn chấn hưng đất nước. Nhưng về lâu dài, giới chuyên gia Trung Quốc cho rằng, sách lược của Tổng thống Philippines là thuận theo thời thế và cần thận trọng quan sát động thái của Philippines từ nay về sau, nhất là sau khi Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump chính thức bước vào Nhà Trắng.

Đánh giá về tuyên bố thực thi chính sách ngoại giao độc lập hơn của Tổng thống Duterte, giới phân tích Trung Quốc cho rằng đây là tính toán đi trên dây giữa Mỹ và Trung Quốc, một mặt mong muốn có được “sức mạnh” của Mỹ làm ô bảo hộ an ninh quốc gia của Philippines, mặt khác tranh thủ tiền của Trung Quốc để cải thiện kinh tế, dân sinh.

Clip Tổng thống Philippines Duterte thăm tàu Đô đốc Tributs (Nga)

Kim Hoa