(CATP) Kỳ 3: Thua trên sân nhà

Với kiểu làm phim xa rời thực tế, nên dù phim ảnh là loại hình nghệ thuật có sức hút lớn đối với công chúng, nhưng phim Việt lại đang thua liểng xiểng ngay trên chính sân nhà!? Khán giả rồng rắn đi xem phim ngoại, góp tiền cho nhà sản xuất nước ngoài.

>> Phim Việt - Con thuyền không bến (kỳ 2)
>> Phim truyền hình: Chiếc xe đang lao dốc (kỳ 1)

Thời “chuyển kênh”

“Tivi mà có giá 10.000 đồng một cái thì chắc tui đã đập 10 cái khi xem phim truyền hình Việt rồi, vì cái dở quá nhiều”, lời nói chất phác của một khán giả miền Tây cũng là phản ứng của không ít người với phim màn ảnh nhỏ hiện nay.

Trong lĩnh vực truyền hình, đại diện Phòng khai thác phim truyện của HTV - bà Phạm Trường Sơn - từng phải thốt lên: Đây là thời đại của “chuyển kênh”! Rating (chỉ số khán giả) nhiều phim truyền hình sụt thê thảm. Từ mức rating “tạm chấp nhận” là 2.1, chỉ trong vài tháng nhiều phim Việt đã phải đối diện với con số 1.2. Hệ quả nhãn tiền là quảng cáo đổ vào thì phim lập tức giảm theo, từ 500 triệu đồng xuống còn 110 triệu đồng. Ở các kênh truyền hình cáp, tình hình cũng không khá hơn. Từ những phim khá chất lượng có mức rating xấp xỉ 2.7, chỉ sau thời gian giao sóng cho các nhà sản xuất năng lực thấp, chỉ số khán giả xem giờ vàng phim Việt ở đài này lao dốc xuống đến 0,6 - 0,7. “Mà một khi đã xuống thấp, vực dậy rất khó” - một giám đốc sản xuất phim chia sẻ. Khi độ thu hút của kênh truyền hình giảm sút, ngay cả hãng phim muốn đưa tác phẩm mới cũng e ngại bởi sợ dính phải sự thờ ơ sẵn có của người xem. Có phim đang phát sóng đến tập 22 trên tổng số 37 tập như Nơi tình yêu ở lại đã phải ngưng để đổi qua giờ khác, mà nguyên nhân là phim đã không đạt lượng người xem như mong muốn.

Phim Việt không phải không có thời điểm rating ngất ngưởng. Cầu vồng sau mưa từng chạm đến con số rating 4.2. Trên hành trình tìm cách kéo lại niềm tin nơi khán giả, tất cả ê-kíp làm phim đều phải vào cuộc. Diễn viên chấp nhận “hy sinh” để có hóa trang chân thực. Để có vài phân cảnh nhân vật Thái tử Sảm vào chùa đi tu (Thái sư Trần Thủ Độ), Hứa Vĩ Văn vẫn tình nguyện cạo sạch tóc thay vì hóa trang. Người đẹp Quỳnh Thư vào vai nữ chính của Ngược dòng ký ức cũng đã cắt ngắn mái tóc quen thuộc để nhập vai tốt hơn và để đổi mới hình ảnh trong mắt khán giả. Cô ca sĩ tuổi teen Xuân Nghi khi đóng Sơn ca không hát đã bầm dập đôi chân vì chạy trên đồi cát nhiều lần để có hình ảnh đẹp nhất. Các hãng phim cũng yêu cầu ở diễn viên tinh thần chuyên nghiệp, bớt chạy show, học thuộc thoại. “Chậm mà chắc, ngay cả biên kịch chúng tôi cũng tìm người biết lắng nghe hơn, ít bảo thủ hơn để có thể tăng thêm sức hút từ kịch bản”- một giám đốc hãng phim tiết lộ cách làm để đối phó với tình trạng chất lượng phim nội vẫn đang bị bỏ ngỏ.

Nhìn sang nước bạn

Với điện ảnh, hệ quả của việc khán giả quay lưng với phim sử “đặt hàng” là chuyện người xem bỏ tiền ra xem phim... sử nước ngoài. Gần như cùng thời điểm với Sống cùng lịch sử, tác phẩm điện ảnh của Hàn Quốc Đại thủy chiến cũng ra rạp Việt. “Bom tấn” lịch sử ấy nhanh chóng phá vỡ mọi kỷ lục để trở thành bộ phim thành công nhất trong lịch sử điện ảnh nước này. Tính đến hết ngày 3-9-2014, chỉ tính riêng tại Hàn Quốc, bộ phim đã thu về 128,4 triệu USD, thu hút hơn 17 triệu lượt người xem, vượt xa vị trí thứ 2 mà bom tấn Avatar xác lập năm 2009 với 13,62 triệu lượt người xem. Đến VN, tác phẩm này nhanh chóng chinh phục khán giả với những đại cảnh hoành tráng mô tả trận chiến nghẹt thở diễn ra 400 năm trước. Các chiến thuyền của quân Triều Tiên được chế tạo bằng chất liệu thật. Để chế tạo các tàu chiến của Nhật Bản, các nhà làm phim phải đến nhiều bảo tàng lịch sử Nhật Bản, trong đó có bảo tàng Nagoya, ở đó trưng bày các tàu chiến cổ với tỉ lệ 1:1. Sau khi các nhà thiết kế phác thảo bản thiết kế chi tiết cho các tàu chiến này, họ gửi đến bảo tàng Nhật Bản để thẩm định.

Cũng là phim lịch sử, nhưng nếu như các nhà làm phim Việt coi đây là thể loại khó nhằn, thì với rất nhiều quốc gia khác phim lịch sử lại là thế mạnh. Trung Quốc, Hàn Quốc đã làm được điều này.

Các nhà làm phim Việt cũng không thể trách hay đổ lỗi tại khán giả quay lưng và thờ ơ với phim sử. Các phim bom tấn lịch sử nước ngoài khi chiếu tại Việt Nam đều có doanh thu tốt. Vấn đề là phải có phim hay. Trong khi lịch sử Việt Nam có quá nhiều chất liệu để có kịch bản hay thì các nhà làm phim lại không khai thác thành công. Phim sử VN quá nhiều ưu ái với kinh phí được Nhà nước rót, quá trình quay phim được tạo điều kiện, nhưng lại không thể đi vào lòng khán giả là do phim dở chứ không phải do khán giả không mặn mà với lịch sử nước nhà.