Bão hòa với những chuyện tình yêu cổ tích, nhà lầu, xe hơi..., phim Việt gần đây đang quay trở lại đề tài chính luận. Điều đáng mừng là dòng phim này đã nhận được sự ủng hộ từ phía khán giả.

Ít ai ngờ Bí thư tỉnh ủy, bộ phim vào thời kỳ những năm 1980 bắt đầu xây dựng đất nước, lại thu hút người xem đến vậy. Không chỉ thế, phim còn giành giải Phim truyền hình hay nhất năm 2010 do độc giả Tạp chí VTV bình chọn. Tái xuất Với nội dung có vẻ khô cứng khi tái hiện cuộc sống vùng nông thôn mà nổi bật là chân dung cố bí thư Kim Ngọc, cha đẻ của chính sách khoán 10, thì sự thành công của bộ phim quả là một bất ngờ đáng kể. Thành công của Bí thư tỉnh ủy có lẽ là động lực để các nhà làm phim dũng cảm hơn khi quyết định đầu tư cho phim chính luận, và dòng phim này gần đây xuất hiện ngày càng nhiều hơn. Kênh HTV7 hiện đang phát sóng phim Vùng đất không yên tĩnh vào lúc 11h các ngày trong tuần. Bộ phim do hãng FPT sản xuất cung cấp cho khán giả cái nhìn đa chiều về vấn đề ô nhiễm môi trường, phòng chống tham nhũng. Tác giả kịch bản Bùi Anh Tấn cho biết đã sử dụng những dữ liệu từ thực tế như vụ đất đai tại Đồ Sơn, vụ xả nước thải gây ô nhiễm của nhà máy Tung Kuang và Vedan, vụ tha hóa đạo đức... “Phim sẽ góp thêm tiếng nói trong việc huy động sức mạnh toàn dân tham gia bảo vệ môi trường, giáo dục ý thức cộng đồng về môi trường”, anh nói. Trước đó, bộ phim Vật chứng mong manh ca ngợi vẻ đẹp của các chiến sĩ công an trong việc gìn giữ trật tự xã hội, bài trừ cái ác, cũng được khán giả đặc biệt quan tâm. Theo ông Nguyễn Anh Xuân, Trưởng ban Khai thác phim truyền hình HTV, chỉ số rating đo lượng khán giả của phim này là “cao đến mức không ngờ” khiến lượng quảng cáo đổ về dồn dập. Bộ phim Đầm lầy bạc trong series Cảnh sát hình sự phát sóng trên VTV3 hiện cũng nhận được những nhận xét tích cực. Trong thời gian tới, nhiều phim lịch sử cũng ra mắt khán giả như Huyền sử Thiên Đô (Sao Thế Giới sản xuất) phát sóng giờ vàng trên kênh VTV3 kể từ ngày 21/4. Trong khi đó, phim về vị anh hùng Nguyễn Trung Trực cũng vừa được khởi quay để kịp lên sóng dịp cuối năm. “Thay áo” cho phim Có một thời, phim chính luận độc chiếm màn ảnh nhỏ nhưng đa phần mang tính tuyên truyền, giáo điều nên bị khán giả quay lưng. Kể từ khi nở rộ phim truyền hình Việt với sự ra đời của “giờ vàng”, nắm bắt tâm lý khán giả đã chán ngấy với chuyện đấu tranh, phơi bày thói hư tật xấu…, các hãng phim tư nhân đã tỏ rõ sự thức thời khi đổ dồn vào những đề tài họ “đói” từ lâu như chuyện tình lãng mạn, công tử tiểu thư, nhà lầu xe hơi... Giờ đây, khi đã “no nê” với những chuyện tình cảm ướt át, trong đó không ít phim lãng… xẹt, thì xu hướng tìm về những đề tài chính luận cũng là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, dòng phim này đã tìm cho mình một bước đi mới. Mọi người thường cho rằng phim chính luận khô cứng nên khó thu hút khán giả. Tuy nhiên, theo ông Nhâm Minh Hiền, đạo diễn phim Vùng đất không yên tĩnh, làm phim chính luận không có nghĩa là liệt kê, lên án những mặt trái của xã hội như kiểu phim tài liệu, mà là kể chuyện đời, chuyện người bằng những hình ảnh đẹp, lãng mạn. Qua những chuyện tình yêu, những mảnh đời ngang trái, khán giả sẽ thấy bật lên những tội ác cần lên án. Trong phim chính luận vì thế không chỉ có giáo huấn, bài học khô khan mà vẫn đầy nước mắt, nụ cười. Có vậy, phim chính luận mới tránh khỏi bị tiếng xấu là giáo điều, khô khan và mới có thể đi vào lòng người một cách tự nhiên được. Ông Nguyễn Anh Xuân cho biết, nhà đài luôn khuyến khích các nhà sản xuất đầu tư cho dòng phim chính luận. “Chỉ cần có phim hay thì dù lượng quảng cáo có thấp hơn so với các phim tình yêu, gia đình thông thường, nhà đài vẫn tạo điều kiện thuận lợi cho phim phát sóng”, ông nói. Tuy nhiên, theo đạo diễn Minh Hiền, làm phim chính luận khó hơn nhiều so với các đề tài khác vì dòng phim này thường hay phơi bày những mặt trái nên hầu như không cơ sở nào đồng ý cho đoàn phim mượn bối cảnh để quay. “Phim lên án một nhà máy xả nước thải độc hại vào môi trường nên không có công ty nào đồng ý cho chúng tôi sử dụng hình ảnh công ty họ. Vì thế, đoàn phim buộc phải dựng bối cảnh mới hoàn toàn”, đạo diễn cho biết. Kim Vân