Mới đây 2 mẹ con sản phụ ở Nghệ An đã tử vong do bị chó dại cắn. Với con đường lây truyền từ động vật sang người và tỷ lệ tử vong là 100%, bệnh dại rất nguy hiểm đối với sức khỏe con người.

Mùa hè đến đồng nghĩa với nhiều dịch bệnh xuất hiện, một trong những bệnh đó là bệnh dại do bị chó, mèo cắn. Mới đây 2 mẹ con sản phụ ở Nghệ An đã tử vong do bị chó dại cắn. Với con đường lây truyền từ động vật sang người và tỷ lệ tử vong là 100%, bệnh dại rất nguy hiểm đối với sức khỏe con người.

Phong benh dai the nao moi dung? - Anh 1

Tiêm phòng cho chó mèo là biện pháp phòng bệnh hữu hiệu nhất

Số người bị chó dại cắn tăng cao

Theo thống kê của Bộ Y tế, mỗi năm vẫn có khoảng 500.000 người bị chó cắn phải tiêm phòng dại. Bệnh dại là bệnh viêm não tủy cấp tính do vi rút dại có tên khoa học Rhabdovirus gây nên. Động vật bị bệnh dại truyền vi rút dại sang người qua vết cắn, vết cào, vết xước trên da và niêm mạc bị tổn thương. Ở nước ta, chó nhà nuôi là nguồn truyền bệnh dại cho người nhiều nhất (khoảng 95-97%), sau đó là mèo.

Theo bác sĩ Lê Xuân Hòa (Khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm và vắc xin sinh phẩm, Trung tâm Y tế Dự phòng TP.HCM), trong 6 tháng đầu năm 2015, trên địa bàn thành phố có đến 16.410 trường hợp bị súc vật nghi dại cắn phải đi tiêm vắc xin phòng bệnh dại. Phân tích cụ thể, loại súc vật cắn người nhiều nhất là chó (83,4%), tiếp đến là mèo (9,8%). Vị trí thường bị súc vật cắn nhiều nhất là vùng chân (70,2%), tay (23,8%). Khoảng 7% trường hợp bị vết cắn gây tổn thương sâu, rộng (độ 3). Tất cả trường hợp được tiêm vắc xin phòng bệnh dại đều an toàn, không có người bị lên cơn dại.

Phong benh dai the nao moi dung? - Anh 2

Tiêm vắc xin và huyết thanh dại là biện pháp phòng bệnh hữu hiệu khi bị chó dại cắn

Theo số liệu của TTYT Dự phòng tỉnh Lào Cai, tính từ đầu năm 2015, số người bị chó, mèo nghi dại cắn phải tiêm vắc xin phòng dại trong toàn tỉnh là 367 người, trong đó có 54 trường hợp phải tiêm cả huyết thanh kháng dại do vết thương nguy hiểm, con vật cắn lên cơn dại hoặc có triệu chứng dại.

Trong số người bị chó cắn, đã có có 01 trường hợp tử vong, đó là trường hợp bệnh nhân 20 tháng tuổi (xã Bản Sen – Mường Khương) bị chó nghi dại cắn nhưng gia đình không đưa đi tiêm vắc xin phòng bệnh dại. Bệnh dại có thể xảy ra tất cả các tháng trong năm nhưng thường tăng cao hơn vào mùa hè nắng nóng, bởi thời tiết nóng ẩm là điều kiện môi trường thuận lợi cho virus dại phát triển.

Những con chó bị bệnh dại trong thời tiết nắng nóng cũng dễ bị kích thích hung dữ hơn nên gia tăng khả năng tấn công người và các con chó khác. Bên cạnh đó, cùng với thói quen thả rông chó của người dân nên việc lan truyền bệnh dễ dàng hơn và dễ làm bùng phát bệnh dại trên người cũng như trên chó, mèo trong mùa hè.

Tiêm vắc xin và huyết thanh dại là biện pháp phòng bệnh hữu hiệu khi bị chó dại cắn

Những năm gần đây, hiểm họa bị chó dại tấn công luôn là nỗi lo của nhiều người. Mặc dù các địa phương đã có nhiều biện pháp tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân nhưng thời gian qua, vẫn xảy ra nhiều cái chết thương tâm do chó dại cắn. Nguyên nhân là do nhiều người thiếu nhận thức về sự nguy hiểm của bệnh dại, chủ quan không đi tiêm phòng khi bị chó, mèo cắn, thậm chí có người còn đến các thầy lang để điều trị bằng thuốc nam.

Ở nước ta, chó nhà nuôi là nguồn truyền bệnh dại cho người nhiều nhất (khoảng 95-97%), tiếp đến là mèo. Thời gian qua, mặc dù Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều công văn chỉ đạo các bộ, ngành, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thực hiện nghiêm những nội dung trong Chỉ thị 92/TTg về tăng cường phòng, chống bệnh dại, song đến nay nước ta vẫn chưa triệt tiêu được nguồn truyền bệnh dại. Đàn chó nuôi vẫn tăng nhanh, trên 10 triệu con.

Phong benh dai the nao moi dung? - Anh 3

Chó nhà nuôi là nguồn lây bệnh dại chủ yếu

Điều đáng nói là ngay cơ quan thú y, hiện cũng không thống kê được số ổ dịch chó dại và số chó chết vì bệnh dại. Do chó nuôi số lượng lớn, nuôi thả rông, không có xích, rọ mồm, không được tiêm phòng nên mỗi năm vẫn có khoảng 500.000 người bị chó cắn phải tiêm phòng dại (tỷ lệ cao nhất thế giới), gây áp lực rất lớn cho ngành y tế.

Các trường hợp tử vong tập trung nhiều ở khu vực miền Bắc với 20/23 trường hợp (chiếm 87%) và miền Trung với 3/23 trường hợp (chiếm 13%). Tất cả các trường hợp tử vong là do không đi tiêm phòng sau khi bị chó cắn hoặc đi tiêm muộn.

Nếu bị chó lạ hoặc chó nhà không được chích ngừa đầy đủ cắn, hãy đi chích ngừa bệnh dại. Không nên chủ quan, bởi khi dại đã biểu hiện bằng các triệu chứng thì vô phương cứu chữa. Thuốc Nam không bao giờ chữa được bệnh dại. Biện pháp duy nhất để cứu người bị súc vật dại cắn là tiêm vắc-xin và huyết thanh dại càng sớm càng tốt.

Các chuyên gia y tế của Viện Vệ sinh dịch tễ TƯ khuyến cáo, khi đã bị súc vật dại hoặc nghi dại cắn, nạn nhân phải rửa ngay vết thương bằng nước xà phòng hay nước muối hòa đặc, dội nước sạch nhiều lần, bôi chất sát khuẩn như cồn... Xử lý tại chỗ vết thương càng sớm thì tác dụng sát khuẩn, phòng virút dại tán phát càng hiệu quả.

Sau đó, nạn nhân phải đến ngay cơ sở y tế để tiêm vắcxin. Nếu đúng bị chó dại cắn, người bệnh không được tiêm vắc xin dại sẽ bị bệnh dại và có diễn biến bệnh theo 2 thời kỳ là ủ bệnh, phát bệnh. Thời kỳ ủ bệnh trung bình từ 30-90 ngày. Vết thương càng nặng thì thời gian ủ bệnh càng ngắn. Thời kỳ phát bệnh thường từ 2-4 ngày.

Trước đó, bệnh nhân bị đau nhức, sưng tấy tại vết cắn và lan dọc theo hệ thần kinh kèm theo cảm giác bồn chồn, thổn thức... Sau đó, bệnh nhân sẽ bị co cứng, co thắt cơ thực quản và hô hấp, sợ gió, hạ huyết áp, giãn đồng tử, phản ứng cơ thể dữ tợn... Tất cả bệnh nhân khi đã lên cơn dại đều bị tử vong. Vì thế, ý thức phòng tránh bệnh của mọi người dân là rất quan trọng.

Sản phụ tử vong do chó dại cắn

Ngày 22/6, thông tin từ khoa Sản, Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An cho biết bé T.T.B. - con của sản phụ N.T.T, 32 tuổi, trú tại xã Nghi Văn, huyện Nghi Lộc, Nghệ An, người đã qua đời trước đó nghi bị chó dại cắn đã tử vong do sốc, nhiễm khuẩn. Trước đó, ngày 9/6, sản phụ T. mang thai 32 tuần tuổi được gia đình đưa đến nhập viện với các triệu chứng kích thích của bệnh dại như sốt, mệt mỏi, chảy nhiều dãi, không nuốt được nước bọt, triệu chứng sợ nước, sợ gió, xuất hiện cơn co thắt hầu họng... Trước đó ít lâu, gia đình có nghe chị T. nói bị chó cắn nhưng không được tiêm vắcxin phòng dại đầy đủ. Ngày 10/6, sau ca sinh mổ cứu con thì sản phụ T. tử vong, được gia đình đưa về nhà mai táng. Thời điểm cháu bé chào đời không khóc, sinh non yếu, trương lực cơ não, phải nằm trong lồng ấp. Sau gần 2 tuần được các bác sĩ, y tá bệnh viện tận tình chăm sóc, cứu chữa, bé B. không qua khỏi.

Bảo Hân (Th)