Việc phát hành trái phiếu Chính phủ ra thị trường quốc tế là để cơ cấu lại nợ nước ngoài trên quan điểm đảm bảo lợi ích quốc gia cao nhất.

Đó là khẳng định của Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh với báo chí bên hành lang Quốc hội sáng 24/10. Liên quan đến đề xuất của Chính phủ trước Quốc hội về việc phát hành 3 tỷ USD trái phiếu Chính phủ ra thị trường quốc tế để đảo nợ, có ý kiến lo lắng rằng Việt Nam đi vay nhiều thì sau này trả nợ sẽ là gánh nặng. Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh cho biết:

PTT Vu Van Ninh: Tinh toan no cong an toan moi vay - Anh 1

Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh. Ảnh: Báo Hải quan

"Muốn giảm nợ công, cách đơn giản nhất là không vay. Không vay thì nợ công giảm rất nhanh, nhưng không có nguồn lực để phát triển. Trong bối cảnh Việt Nam, chúng ta phải phát huy cả nội lực và ngoại lực. Chúng ta vay là để đầu tư chứ không để chi thường xuyên theo đúng quy định của Luật Ngân sách Nhà nước.

Và thực tế có nhiều công trình đầu tư bằng vốn vay có hiệu quả kinh tế cao, trả nợ được. Phải tính toán để nợ công an toàn, đảm bảo an ninh tài chính quốc gia thì mới vay. Quan trọng hơn là phải quản lý chặt đầu ra. Vay đầu tư vào địa chỉ nào để phát huy hiệu quả kinh tế để trả nợ. Con số nợ công dù thấp mà không đầu tư hiệu quả thì vẫn có khả năng vỡ nợ.

Chúng ta không vay bừa bãi mà tập trung đầu tư vào các công trình trọng điểm tư nhân không làm được để tạo động lực thúc đẩy kinh tế. Luật của chúng ta cho phép được cơ cấu lại nợ sao để có lợi nhất. Không phải vì không trả được nên chúng ta phải đảo nợ. Ví dụ như trước đây có khoản vay cao, nay thị trường xuống thấp thì vay để trả khoản trước dù chưa đến hạn trả. Việc này là để đảm bảo cao nhất lợi ích quốc gia lâu dài".

Cũng liên quan đến đề xuất phát hành 3 tỷ USD trái phiếu quốc tế, trao đổi với Đất Việt trước đó, chuyên gia tài chính-ngân hàng Nguyễn Trí hiếu cho rằng, việc phát hành trái phiếu quốc tế để chi trả cho những đầu tư trong nước là một hoạt động tài chính bình thường của Chính phủ, nhất là khi Việt Nam có nợ công đáng kể. Tuy nhiên, việc dùng nợ để đảo nợ lại là điều không nên.

"Dưới quan điểm thuần túy thương mại, việc đảo nợ chỉ có thể chấp nhận được nếu việc đảo nợ đó có lợi cho số nợ mà chúng ta đã vay, chẳng hạn lãi suất thấp hơn, tái cơ cấu lại thời kỳ nợ hoặc có thể đàm phán với chủ nợ để đạt được những điều kiện thuận lợi hơn.

Tuy nhiên, nếu vì chúng ta không có đủ khả năng trả nợ mà phải đảo nợ, tức dùng nợ mới để trả nợ cũ thì theo quan điểm về tài chính thương mại thông thường là không tốt. Riêng đối với quan điểm tài chính công lại càng không nên vì việc đảo nợ như thế có nghĩa nợ chồng lên nợ, nợ cũ chưa thanh toán được mà mình lại có nợ mới, nợ cũ không trả được lại phải đảo nợ thì nợ ngày càng chồng chất", ông Hiếu cho biết.

Theo TS Nguyễn Trí Hiếu, Việt Nam phải thay đổi cách quản lý nợ công.

"Từ trước đến nay Việt Nam dùng chỉ tiêu nợ công không đượt vượt quá 65% GDP nhưng mốc 65% này có nghĩa là nước lên thì thuyền cũng lên, GDP của Việt Nam càng phình ra thì nợ công cũng phình ra theo dù chúng ta đã chặn nợ ở ngưỡng 65%. Theo cách này, có lẽ từ nay đến 100 năm nữa, GDP của Việt Nam sẽ ngày càng lớn lên chứ không giảm, thành ra ngưỡng nợ công trên tỷ lệ của GDP tại thời điểm này có lẽ không hữu hiệu, chi bằng chặn nợ công ở một con số tuyệt đối.

Quốc hội cần đưa ra một con số tuyệt đối, chẳng hạn tối đa là 100 tỷ USD, Việt Nam chặn ở ngưỡng đó và không thể vượt quá ngưỡng đó".

Minh Thái (Tổng hợp)