Chính phủ lâm thời Ukraine ngày 3/3 đã kêu gọi huy động 130.000 binh sĩ sau khi Thượng viện Nga đồng ý cho Tổng thống Putin triển khai quân tại Crưm, đồng thời tố cáo Moskva “tuyên chiến” với láng giềng. Những động thái mới làm phát sinh nguy cơ về một cuộc xung đột vũ trang quy mô lớn giữa hai bên.

Tuy nhiên, có một vấn đề nghiêm trọng đối với lãnh đạo hiện nay tại Kiev: Quân đội nước này dù có mạnh hơn một số quốc gia tách ra thời hậu Liên bang Xô Viết trước đây, như Georgia, nhưng nó vẫn quá yếu do đang phải nhận tài trợ, biên chế không đủ quân và trang bị kém để có thể đối đầu với một quân đội hùng mạnh của Nga với những vũ khí trang bị hiện đại.

Ảnh: FP

Quân đội Ukraine đã bị thu hẹp đáng kể từ năm 1991, sau khi Liên Xô tan rã và Chiến tranh Lạnh kết thúc. Theo cựu Đại sứ Mỹ tại Ukraine Steven Pifer, hiện quân đội nước này có khoảng 130.000 binh sĩ thường trực so với con số 700.000 người trước đây. Trong khi đó, vũ khí trang bị lại ít được nâng cấp và cải tiến, nên có một khoảng cách khá xa so với quân đội Nga hiện đại. "Ukraine cũng đã mua thêm một số loại vũ khí mới, nhưng chủ yếu vẫn là sự kế thừa những loại vũ khí từ thời Liên Xô cũ và so với quân đội Nga, điều đó chẳng thấm tháp gì”, ông Pifer nói.

Theo ông James Stavridis, cựu Đô đốc của NATO đã về hưu vào năm ngoái, quân đội Ukraina cũng đã có sự hợp tác với quân đội Mỹ và các nước đồng minh khác trong nhiều năm khi gửi quân tới Afghanistan, khu vực Balkan và thực hiện nhiệm vụ chống cướp biển. “Mặc dù họ phối hợp hoạt động có hiệu quả với chúng tôi trong cuộc khủng hoảng Libya, nhưng họ vẫn chưa chuyên nghiệp, trang bị kém và yếu về mặt hậu cần”, Stavridis, hiện là Chủ nhiệm khoa Luật và Ngoại giao của trường Đại học Tufts (Mỹ), nói.

Tạp chí Jane's Defence Weekly cho biết về lực lượng hải quân, quân đội Ukraine có khoảng 22 tàu chiến các loại, trong đó có năm tàu tuần dương tên lửa. Ukraina đang đóng thêm ít nhất một tàu tuần dương khác, nhưng bị trì hoãn cách đây vài năm và đang xem xét cho phép một số quốc gia khác sử dụng, trong đó có Nga.

Ukraina cũng có một binh chủng xe tăng khoảng 1.100 chiếc, nhưng hàng trăm chiếc trong số đó hiện đang bị rỉ sét tại kho chứa ở thị trấn Kharkov, cách biên giới Nga hơn 30 km. Những chiếc xe tăng tốt nhất của Ukraine hiện nay là loại T- 84, một phiên bản nâng cấp của xe tăng T- 80 thời Xô Viết. Quân đội Ukraine có vài chục chiếc xe tăng loại này.

Về không quân, Ukraine có khoảng 200 máy bay chiến đấu, trong đó có một phi đội Su- 27 duy nhất do Nga chế tạo ở Crưm, một trong số đó đã được trang bị thêm khoảng 10 tên lửa một cách bất thường vào cuối tuần qua. Nhưng so với những phi đội máy bay của Nga với những tiêm kích Su-30SM hiện đại, những chiếc Su-27 trên không phải là đối thủ.

Theo F. Stephen Larrabee, một chuyên gia về an ninh châu Âu, "Ukraine đang bố trí lại lực lượng của mình nhưng không được trang bị cần thiết để có khả năng ngăn chặn một cuộc can thiệp từ bên ngoài. Những gì Mỹ và đồng minh phối hợp với Kiev với mục đích để quân đội nước này làm quen với các hoạt động quân sự của các lực lượng NATO".

Ngoài ra, ông Pifer cho rằng ngân sách quân sự khiêm tốn của Ukraine cũng đã khiến Mỹ từ chối bán cho nước này một số loại vũ khí, trang bị hiện đại. Mỹ chỉ cung cấp cho phía Ukraine một số thiết bị thông tin liên lạc và một số thiết bị đơn giản khác khi triển khai cùng lực lượng của NATO tại Iraq, nhưng chúng không có ý nghĩa và giá trị nhiều so với các hợp đồng cung cấp vũ khí ra nước ngoài của Mỹ, ví dụ như các máy bay trực thăng tấn công hay các máy bay phản lực thế hệ mới.

Ngoài ra, quân đội Ukraine còn lo ngại khác lớn hơn, ví dụ sự chia rẽ của quốc gia. Anthony Cordesman thuộc Trung tâm Nghiên cứu chiến lược quốc tế nhận định: “Vấn đề chính không phải là cán cân quân sự. Vấn đề nằm ở chỗ Ukraine có thể đoàn kết các lực lượng quân đội của họ hay không”.

CT (Theo F.P)